Кіріспе

Аяқты қорғайтын жеке қару.

Грев (көне француз тілінен "greve" – "тізе, аяққа арналған қару") немесе джамбо – аяқты қорғайтын қарудың бір бөлігі.

Сипаттама

Сырғаның негізгі мақсаты - тібіет сүйегін шабуылдан қорғау. Тібіет сүйегі, немесе кене сүйек, теріге өте жақын орналасқандықтан, кез келген шабуылға өте осал. Сонымен қатар, тібіет сүйегіне жасалған сәтті шабуыл аяқтың қолдануға жарамсыз болуына әкеледі, бұл адамның кез келген қимыл-қозғалыс жасау қабілетін күрт шектейді. Сырғалар осыған қарсы қолданылды. Олар әдетте металл сыртқы қабықшасы мен ішкі жұмсақ төсемнен тұратын. Жұмсақ төсем ерекше маңызды болды, себебі ол болмаса, кез келген соққы металл қабықшадан тікелей тібіет сүйегіне беріледі.

Қола дәуірі

Бронзадан жасалған аяқ қорғағыштарын Микендік гректер мен Орталық Еуропаның шұңқырлы дала мәдениеті, соның ішінде Еуропаның қола дәуірінде қолданған.

Ежелгі Грекия мен Рим

Грейстерге сілтеме (көне грекше: κνημίδες) классикалық антик кезеңнің әртүрлі мәтіндерінде кездеседі, соның ішінде «Гераклдың қалқаны», «Илиада» және «Одиссея», «Псевдо-Аполлодордың кітапханасы» және «Энеида». «Илиадада» грек әскерлерін жиі «жақсы грейстермен жабдықталған ахейлер» (euknēmidas Achaioi, ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοί) деп атайды. «Илиадада» сондай-ақ ἐπισφύρια туралы айтылады, олар грейстердің төменгі жиегіне бекітілген тобықтарды қорғайтын тақталар немесе, көбінесе, тобықты айналасына бекітілетін қысқыштар болған және олар көбінесе күмістен жасалған. Бұл мәтіндер негізінен мифологиялық болғанымен, олар соғысқа қатысты және грейстердің есімдерінің айтылуы олардың қолданылғанын көрсетеді. Римнің жеңіл жаяу әскерінен (немесе гастаттардан) Полибийден Вегецийге дейін олардың қолданылуы туралы тарихи куәліктер де бар. Осы грейстердің римдіктер металл парақтарын престеп, содан кейін былғары немесе матадан жасалған астармен бекітіп, көптеп өндірілгені саналады. Грейстер әрқашан жұппен тағылған деп есептелгенімен, көптеген адамдар сол немесе оң аяққа бір ғана грейстер таққандығы туралы дәлелдер бар. Гладиаторлар мен сарбаздардың арасында бір ғана грейстермен жерленген қаңқалар да табылды. Адамдар бір ғана грейстерді практикалық қажеттілік емес, мәртебе белгісі ретінде таққан болуы мүмкін.

Орта ғасырлардағы Еуропа

Грейвтер 9-шы ғасырға дейін кеңінен қолданылды, содан кейін пайдаланудан көбінесе тоқтатылды. Олардың қайта пайда болуының алғашқы белгісі 1230 немесе 1250 жылдар шамасында пайда болды, ең әйгілі мысалы – Тринити колледжінің Апокалипсис қолжазбасындағы Голиаттың бейнесі (шамамен 1230 жыл). Басқа деректердің жетіспеуі олардың сол кезде сирек болғанын көрсетеді. Осы кезеңде қолданылған грейвтердің көпшілігі – шыналар, яғни тек тізеге дейінгі бөлікті қорғайтын грейвтер. "Жабық грейвтер", яғни бүкіл аяқты қорғайтын грейвтерді бейнелейтін суреттер 1290 жылдар шамасында пайда бола бастады және 1320 жылдары кең таралды. Жабық грейвтер екі пластинадан тұрады, олар сыртынан шарнирлермен біріктірілген, ал ішкі жағынан тоқалар мен баулармен бекітіледі.

Феодалдық Жапония

Жапондық шүберектер, suneate деп аталатын, алғаш рет XI ғасырда, Хэйан кезеңінің соңында пайда болды. Ең алғашқы түрі тізеге дейін жабатын үш металл пластинадан тұрды. Камакура дәуірінде (1186–1333) шүберектер жапондық қару-жарағының стандартты бөлігіне айналды. Муромачи дәуірінде (1334–1572) олар металл тілімдер матаға бекітілген, ал металл тілім мен матаның арасында тізбектей орналасқан конструкцияға ие болды, бұл еуропалық шүберектерге ұқсас еді. Бұл suneate-тің ең көп таралған түрі, shino suneate деп аталады және Момояма дәуірінде (1573–1602) қолданыла берді. Кейде атты әскерлер ескі, үш пластиналы үлгіні, tsutsu suneate деп белгілі болған нұсқаны қолданды. Еуропалық әріптестері сияқты, көптеген suneate-тің ішкі жағында соққының күшін азайту және ысқылуды болдырмау үшін былғары төсеме жабылды.