Кіріспе

Американдық актер (1908–1969)
Калифорниялық саясаткер

Бад Коллиер (нағыз аты Клейтон Джонсон Херманс-күлкі, 18 маусым 1908 – 8 қыркүйек 1969) – американдық радиоактер, хабаршы және ойын-шоулардың жүргізушісі. Ол елдегі алғашқы танымал телеойын-шоу жұлдыздарының бірі болды. Ол ең әйгілі "Сағатты жең" және "Шындықты айт" телеойын-шоуларын жүргізуші ретінде танылды, сонымен қатар радиодағы Кларк Кент / Супермен рөлімен және анимациялық мультфильмдерде, бастапқыда киножурналдарда, кейін теледидарда белгілі болды. Ол балаларға арналған 33 1/3 айналымды ұзақ ойналатын пластинкалардың бірнеше альбомын жазды. Олардың кейбірінде Киелі кітаптан әңгімелер болды, бұл оның шіркеумен тығыз байланыста болғанын және терең рухани адам екенін көрсетеді.

Ерте өмір және мансап

Коллиер Манхэттен қаласында Клейтон Джонсон Херманс пен Кэролайн Коллиер отбасында дүниеге келген. Ол бастапқыда заңгер болуды жоспарлаған, Уильямс колледжіне түсіп, онда Psi Upsilon бауырластығының мүшесі болды, содан кейін Фордэм университетінің құқық мектебінде оқыды. Бітірген соң заң кеңесшісі болып жұмыс істегенімен, радиодан бір айда жылдық еңбекақысымен тең табыс тауып, радио хабарларын таратуды кәсібіне айналдыруға көшті. Ол тегін өзгертті және 1940 жылға қарай үш ірі радио желісінде жақсы танымал болды. Ол "Мен үйленген адам" ("Адам Уоринг" рөлінде); "Кейт Хопкинс, Мейірімнің періштесі" ("Том" рөлінде); "Сүйкімді Китти Келли" ("Майкл Конвей" рөлінде); "Терри және Пираттар" ("Пэт Райан" рөлінде); "Атты әскердегі Ренфрю" ("Ренфрю" рөлінде); және "Эбидің ирланд гүлі" ("Эби Леви" рөлінде) радиоспектакльдерінде басты немесе маңызды рөлдерді ойнады. Ол сонымен қатар "The Guiding Light" және "The Goldbergs" сияқты көптеген радио драмаларының жарнамашысы болды.

Супермен

Кольердің ең есінде қалған радиодағы рөлі 1940 жылдың басында Mutual Broadcasting System арнасындағы «Суперменнің оқиғалары» бағдарламасында басталды, және ол кейіннен «Супермен» мультфильмдерінде де осы рөлді сомдады. Кольер Суперменнің де, оның екінші жағы Кларк Кенттің де дауысын берді, ал радио актрисасы Джоан Александр Лоис Лейн рөлінде ойнады. «Суперменнің» әрбір эпизодында Кларк Кент Супермен костюмін кию кезінде, Кольер «Бұл (немесе «сияқты») Суперменнің жұмысы!» деген фразаны айтқанда дауысын өзгертіп, осы эффектіні жеткізді. Суперменге айналғанда оның дауысы әрқашан төмендейтін. Алғашқыда Кларк Кент пен Суперменді екі түрлі актер ойнау жоспарланған. Бірақ Кольердің Кларк Кентті тенормен, ал Суперменді бас дауыспен дыбыстай білуі осы рөлді оған әкелді. Бұл сонымен қатар, өндірушілерге екі актердің төлемақысын үнемдеуге мүмкіндік берді. 1966 жылы Кольер Filmation анимациялық телесериалы «Суперменнің жаңа оқиғаларында» бұрынғы әріптесі Александрмен бірге Лоис Лейн рөлін қайта ойнады.

Ойын-шоу жүргізуші

Коллайер ойын-шоулармен алғаш рет ABC (бұрынғы NBC Blue желісі) арнасындағы "Break the Bank" бағдарламасын болашақ "Miss America" сайысының жүргізушісі Берт Паркспен бірге жүргізіп, танысты. Содан кейін ол Марк Гудсон мен Билл Тодман командасының алғашқы ойыны "Winner Take All" радио нұсқасын жүргізуге шақырылды. Коллиер осы екі бағдарламаның теледидар нұсқаларын да жүргізді. ("Winner Take All" кейіннен тағы бір ойын-шоу шебері Билл Каллен үшін алғашқы жүргізуші орнына айналды.)

Уақыт озарды

1950 жылы Бад Коллиер оны шынымен танымал есімге айналдырған жұмысты алды: «Сағатты ұтып алу», ойын-шоуы, онда жұбайлар (көбінесе, бірақ міндетті түрде үйленгендер емес) сағатқа қарсы жарысып, әдемі (кейде қиын) тапсырмаларды орындауға тырысатын. Бұл тапсырмалар «мәселелер» деп аталды, бірақ оларды «трюктер» деп атау да дәлірек болар еді. Жеңімпаздарға көбінесе ақшалай сыйлықтар немесе үй шаруаға қажетті техника берілетін. (Монти Холл 1980 жылдары бағдарламаны жүргізген кезде «мәселелер» шын мәнінде «трюктер» деп аталатын). Коллиер шоуды он бір жыл бойы (1950-61) жүргізді, сонымен қатар оның бір бөлігін өндіруге де қатысты. Коллиер шоуды қарқынды етуде өте жақсы жұмыс істеді; ол жылдам және көтеріңкі сөйледі, және көбінесе бәсекелес сияқты сахнада жылжып жүретін. Көбінесе Коллиер трюктің ортасында тоқтатып, пайдалы кеңес беретін немесе ойынды жеңудің тиімді жолын көрсетіп беретін. Коллиердің шоудағы айрықша белгісі – ұзын түтікшелі сахналық микрофонын (әсіресе, қатысушыларға трюктің негіздерін көрсету кезінде) қолтығына бекітуі болатын. Ол сондай-ақ көбінесе бау-байлы галстук тағуға ұнайтын, және қатысушылардың өзі сияқты «бау-байлы галстук тағушылар» болғанда атап өтетін. Бірақ бастапқыда, 1950 жылдардың ортасына дейін, ол аптаның көп бөлігінде «төрт қолмен тағылатын» галстук киетін. Ол конкурсанттардың отбасымен кездесуді ұнататын және балаларды жақсы көретін. Ол әрқашан конкурсанттардың балалары туралы сұрайтын, кейде олардың санын және жынысын өз отбасымен салыстыратын. Балалар ата-аналарымен бірге сахнаға шыққанда, ол әрқайсысымен сөйлесіп, өскенде кім болғысы келетінін сұрайтын, бұл оның замандасы Арт Линклеттерді еске түсіретін. Шоудың танымалдылығының шарықталу кезінде «The Honeymooners» сериалының бір эпизодында (Джеки Глисон жылдар өткен соң «Жоғалған эпизодтар» деп аталатын фильмді шығарған кезде) Ральф Крамден мен Эд Нортон «Сағатты ұтып алу» шоуына қатысып, ойнап шықты. Шоудың танымал пародиасынан айырмашылығы «$64,000 Сұрақ» («The $99,000 Жауап»), Глисонның «Сағатты ұтып алу» эпизоды нақты шоу мен декорацияларды пайдаланды, соның ішінде демеуші «Sylvania» логотипімен жазылған үлкен 60 секундтік сағатты және Коллиердің әйгілі сөзімен аяқталды: «Келесі жолы сағатты ұтып алу мүмкіндігі сізді күтуі мүмкін».

Шындықты айту

1956 жылы Коллиер CBS телеарнасында Гудсон Тодманның жаңа «Ақиқатты айту» бағдарламасын жүргізуші ретінде танымал болды. Бұл панельдік шоуда төрт атақты адам өздерін бір адаммын деп мәлімдеген үш үміткерге сұрақ қойды. Коллиер нақты қатысушының куәлігін оқып, содан кейін панельдің тексеруін қадағалады. Бағдарлама физикалық тәсілдерден гөрі әңгімеге негізделгендіктен, Коллиердің «Ақиқатты айту» бағдарламасындағы мінез-құлқы «Beat the Clock» бағдарламасындағы шарқынша өнерге қарағанда тыныш әрі жылысулы болды. Атақты тұлғалар өз таңдауларына дауыс бергеннен кейін, Коллиер әйгілі фразаны айтты: «Нағыз Джон Доу тұрып көрсетсін!» Коллиер әрқашан күдірін күшейту үшін үзілістер жасады. Кейде нағыз қатысушы тұрудан бұрын бір немесе екі жалған адам тұрғысы келді, бұл соңғы минуттағы күмәнді сәттерді және Коллиердің күлкісін тудырды. 1962 жылы осы эпизод ерекше қызығушылық тудырды, ол кезде Коллиер ерекше айқын күлімсіреп: «Нағыз Боб Миллер тұрып көрсетсін!» деді. Жауап ретінде екі Боб Миллер, екеуі де жаңа құрылған «Нью-Йорк Метс» командасының питчерлері тұрды. Бір рет Коллиер блюз гармоникасымен ойнайтын және ән салатын Пол Баттерфилд үш үміткердің бірі ретінде пайда болғанда, нақты адамды тұруға шақыруына қосымша сұрақ қосты: «Нағыз Пол Баттерфилд тұрып, бізге блюз ойнасын!» Баттерфилд тұрып, сахнадағы шағын топқа қосылып, өзінің «Чикагода туылған» әнін орындады. Бағдарлама жеткілікті деңгейде танымал болды, соның арқасында апта күндері және апта сайынғы кешкі нұсқалары бірдей көрсетілді, ал Коллиер екеуін де бір уақытта жүргізді. «Ақиқатты айту» бағдарламасының 14 жылдық тарихында панель мүшелері болып Том Постон, Пегги Касс, Орсон Бин, Китти Карлайл (жоғарыда аталған төртеу апта күндері көрсетілетін тұрақты панель болды), Дон Амеч, Питер Линд Хейс, Джонни Карсон, Ральф Беллами, Полли Берген, Мими Бензелл, Салли Энн Хаусс, Хай Гарднер, Бетти Уайт, Филис Ньюман және Роберт К. Льюис болды.

Басқа жұмыстар

Коллиер басқа ойын шоуларын да жүргізді, оларға DuMont телеарнасының "Talent Jackpot" (1949) және "On Your Way" (1953–1954) ойын шоулары, сондай-ақ "Feather Your Nest" ойын шоуы және 1961 жылы ABC арнасындағы "Number Please" ойыны кірді. Бұл ойын "Beat the Clock" ойынын ABC арнасының соңғы эпизодынан кейінгі дүйсенбіде алмастырды. 1957 жылдың 24 қыркүйегінде Коллиер "To Tell the Truth" ойын шоуының қатысушысы Полли Бергеннің қысқа ғана өмір сүрген NBC комедиялық/вариете шоуы "The Polly Bergen Show" премьералық бағдарламасында қонақ ретінде болды.

Руханилық және қайырымдылық

Дін мен қайырымдылық Коллиер үшін өте маңызды болды, ол конкурсанттардың жеңістерінің бір бөлігін шіркеуге немесе қайырымдылық қорына беруді жоспарлап отырғанын естігенде әрқашан қуанышқа бөленді. Ол айтысқанда жиі "Құдай сізді жарылқасын" деп бата тілеуін қалайтын. Шоуда дін қызметкері болған конкурсанттарды ол өте бағалайтын және олардың қауымы туралы сұрайтын. "Beat The Clock" бағдарламасында ол March of Dimes және басқа да ауруларды зерттеуге арналған акциялар сияқты қайырымдылық мақсаттары туралы хабарлар жеткізді. Коллиер Коннектикут штатындағы пресвитериан шіркеуінде отыз бес жылдан астам уақыт бойы жексенбілік мектеп сабақтарын оқыды және бос уақытын шіркеуінде күзетші болып өткізді. Бір әңгіме бойынша, қатты қар жауған күні бір шіркеу мүшесі шіркеуде қызмет өтетін-өтетінін білу үшін қоңырау шалған. Коллиер әзілмен: "Иә, әрине, Құдай да мен де осындамыз" деді. Ол түрлі христиандық діни туындыларға үлес қосты, соның ішінде кем дегенде бір діни кітаптың авторы болды және "Жақсы жаңалық" Киелі кітабының Жаңа өсиетінің аудиожазбасын жасады. Ол "Қорықпа" (1962) және "Бүкіл жүрегіңмен" (1966) атты екі шабыттандыратын кітап жазды.

Өлім

Продюсерлер Марк Гудсон мен Билл Тодман "Ақиқатты айту" бағдарламасын қайта жаңғыртуды жоспарлағанда, олар Коллиердің қайтадан шоудың жүргізушісі болуын қалады. Коллиер нашар денсаулығына байланысты бас тартты.