Кіріспе
Солтүстік Дакота штатының заң шығарушы тармағы
Солтүстік Дакота заң шығарушы жиналысы – АҚШ-тың Солтүстік Дакота штатының заң шығарушы органы. Заң шығарушы жиналыс екі палатадан тұрады: төменгі палата – 94 өкілден тұратын Солтүстік Дакота өкілдер палатасы және жоғарғы палата – 47 сенатордан тұратын Солтүстік Дакота Сенаты. Штат 47 сайлау округіне бөлінген, әр округтен екі өкіл және бір сенатор сайланады. Заң шығарушы жиналыс екі жылдық циклмен жұмыс істейтін болғандықтан, Палата мен Сенат тақ жылдары 80 күн ғана отырыс өткізеді. Сессиялар арасында заң шығару ісін Заң шығару кеңесі бақылайды, мәселелерді ұзақ мерзімді зерттейді және келесі сессияда екі палатаның қарауына ұсынылатын заң жобаларын дайындайды. 2023 жылғы қаңтардан бастап екі палатаның мүшелерінің өкілдік мерзімі екі төрт жылдық мерзіммен шектелді. Бұрын мүшелер мерзімсіз сайланды. Заң шығарушы жиналыс Бисмарктегі 19 қабатты арт-деко стиліндегі штаттық капитолий ғимаратының батыс жағында жиналады.
Конституциялық мандаттар
Солтүстік Дакота Конституциясының IV бабының 1-тарауына сәйкес, Сенат кемінде 40 сенатордан, ал ең көп дегенде 54 сенатордан тұруы керек. Сол сияқты, Өкілдер палатасы кемінде 80, ал ең көп дегенде 108 өкілден құралуы тиіс. 2-тарауда Заң шығарушы Ассамблея штатты сенаторлар санына тең, біріктірілген және тұтас аумақты заң шығару округтеріне бөлуге құқылы екендігі айтылған. Әрбір сенаторлық округке бір сенатор және кем дегенде екі өкіл сайлануы тиіс, олар сол округтерден немесе олардың ішкі округтерінен жалпы сайлау арқылы немесе сайлануы керек. Заң шығарушы жиналыс екі сенаторлық округті тек қана бір мүшелі сенаторлық округтің құрамына федералдық нысан немесе федералдық орналасқан жер кірген жағдайда ғана біріктіре алады, егер онда бір мүшелі сенаторлық округ халқының үштен екісінен асса, сондай-ақ олар сол округтердің ішкі округтерінен сенаторларды және өкілдерді жалпы сайлау арқылы сайлауды қамтамасыз ете алады. 1970 жылдың 1 қыркүйегінде Солтүстік Дакота сайлаушылары конституциялық конвент шақыруды мақұлдады. Конвенттің бір бөлігі ретінде 1972 жылдың 28 сәуірінде Солтүстік Дакота заң шығарушы органның екіпалаталы болып қалуы немесе біржарғалы болып өзгеруі туралы референдум өткізді. Сайлаушылар заң шығарушы органның біржарғалы болуына шамамен 70:30 есебімен қолдау көрсеткенімен, бұл өзгеріс күшіне енуі үшін сайлаушылар сол референдумда жаңа штат конституциясын да мақұлдауы керек еді, бірақ ол 62,69:37,31 есебімен қабылданбады. Заң шығарушы Ассамблеяның екі палатасының мүшелерінің мерзімі төрт жыл болса да, 3-тарауда Сенат мүшелерінің жартысы мен Өкілдер палатасының жартысы екі жылда бір рет сайлануы керек екендігі көрсетілген. Бастапқыда Солтүстік Дакота Конституциясы Солтүстік Дакота Өкілдер палатасының мүшелерінің мерзімін екі жылға шектеді, барлық өкілдер бір уақытта қайта сайлануға түсе алатын. 1996 жылы сайлаушылар конституциялық түзетуді мақұлдады, ол өкілдердің мерзімін төрт жылға ұзартты. Бұл түзету 1997 жылдың 1 шілдесінде күшіне енді және алғаш рет 1998 жылғы сайлауда қолданылды. 2022 жылы олар тағы бір түзетуді мақұлдады, ол сол жылдан бастап сайланған Ассамблея мүшелері үшін екі мерзімдік шектеу енгізетін шара еді. Заң шығарушы Ассамблея қабылдаған және губернатор қол қойған барлық заңдар Солтүстік Дакота Ғасырлық Кодексінің бір бөлігіне айналады.
are senators. A senator and at least two representatives must be apportioned to each senatorial district and be elected at large or from subdistricts from those districts. The Legislative Assembly may combine
two senatorial districts only when a single member senatorial district includes a federal facility or federal installation, containing over two thirds of the population of a single member senatorial district, and may provide for the election of senators at large and representatives at large from subdistricts from those districts. On September 1, 1970, North Dakota voters approved calling a constitutional convention. As part of the convention, on April 28, 1972, North Dakota held a ballot referral on whether the legislature should remain bicameral or become unicameral. While voters approved a change to a unicameral legislature by nearly 70 30, it would have only taken effect if the voters also approved the new state constitution on the same ballot, but it was rejected 62.69 37.31. In addition to a four year term for both houses of the Legislative Assembly, Section 3 states that one half of the members of the Senate and one half of the members of the House of Representatives must be elected biennially. Originally, the North Dakota Constitution limited members of the North Dakota House of Representatives to two year terms, with the all representatives standing for reelection at the same time. In 1996, the voters approved a constitutional amendment that changed the term for representatives to four years with staggered terms. The amendment went into effect July 1, 1997, and was first applied in the 1998 elections. In 2022, they also approved another amendment, a measure that imposed a two term limit for assembly members elected since that year. All statutes passed by the Legislative Assembly and signed by the governor become part of the North Dakota Century Code.
Біліктіліктері
Заңнамалық Ассамблеяның екі палатасына сайланған мүшелер сайлау күні өздерінің сайлау округінде дауыс беруге құқылы сайлаушы болуы керек және сайлауға дейін бір жыл бойы Солтүстік Дакота штатының тұрғыны болуы тиіс.
Заңнамалық басқару
Заң шығарушы органның екі жылда бір рет жұмыс істеуіне байланысты, заңнама, зерттеулер, комитеттердің есептері және сессиялар арасындағы куәландырулар Заң шығару басқаруымен қамтамасыз етіледі. Заң шығару басқаруына 17 заң шығарушы кіреді, оның ішінде екі палатаның көпшілік және азшылық көшбасшылары мен Палата спикері. Спикер көпшілік және азшылық көшбасшыларының ұсынысы бойынша көпшілік партиядан үш және азшылық партиядан үш өкілден құралатын алты өкілді тағайындайды. Сенат Президенті ретіндегі вице-губернатор көпшілік және азшылық көшбасшыларының ұсынысы бойынша көпшіліктен төрт және азшылықтан екі сенаторды тағайындайды, бірақ Сенат Президенті Заң шығару басқаруының құрамына кірмейді.
Кездесу орындары
1883 және 1884 жылдар аралығында салынған бастапқы аумақтық (кейіннен) штаттық Капитолий ғимараты 1930 жылдың 28 желтоқсанына дейін Заң шығарушы Ассамблеяның ордасы болды, сол күні ғимарат өртенді. Өрт кезінде мемлекеттік хатшы Роберт Бёрн штат конституциясының түпнұсқасын құтқарып қалды, бірақ құжатқа жетіп алу үшін терезе сындырғанда қолына кесіктер мен күйіктер алды. Капитолийсіз уақыттық кезеңде Заң шығарушы Ассамблея Бісмарк қаласындағы Соғыс ескерткіші ғимаратында және қалалық аудиторияда отырыс өткізді. Губернатор Джордж Ф. Шефердің бекітуімен қазіргі Ар-Деко стиліндегі Капитолий 1931 және 1934 жылдар аралығында, Ұлы депрессия кезеңінде салынды.