Кіріспе

Фин-швед ғалымы (1900–1991)

Бьёркенска сыйлығы (1948)
ForMemRS (1960) (1900 жылдың 30 қазаны – 1991 жылдың 12 наурызы) – фин-швед ғалымы, 1967 жылы Халдан Кеффер Хартлайн және Джордж Уолдпен бірге "көздегі бастапқы физиологиялық және химиялық көру процестерін ашқандары үшін" физиология және медицина саласындағы Нобель сыйлығымен марапатталды.

Ерте өмір және білім

Рагнар Артур Гранит 1900 жылдың 30 қазанында Финляндияның Риихимеки қаласында, сол кезде Ресей империясының құрамында болған, швед тілінде сөйлейтін фин отбасында дүниеге келді. Гранит Финляндия астанасы Хельсинкидің Оулункила қалашығында өсті және Хельсинкидегі Svenska normallyceum мектебіне қатысты. Гранит 1927 жылы Хельсинки университетінің Медицина факультетін бітірді.

Мансап және зерттеу

1940 жылы Қысқы соғыс кезінде Финляндияға кең ауқымды советтік шабуыл жасалғанда, Гранит 40 жасында көршілес Швецияның астанасы Стокгольмге паналады, сонымен қатар оқу мен ғылыми зерттеулері үшін тыныш орта іздеді. 1941 жылы Гранит швед азаматтығын алды, бұл оған 1944 жылға дейін Финляндияда жалғасқан Ұлттық соғыс туралы уайымдамай, өмір сүруге және жұмысын жалғастыруға мүмкіндік берді. Гранит фин-швед тегімен мақтан тұтып, өмір бойы фин-швед патриоты болып қалып, Мәскеу келісімі Соғысты аяқтағаннан және Финляндияның тәуелсіздігін қамтамасыз еткеннен кейін де Финляндия мен Швециядағы үйлерін сақтап қалды. Гранит 1946 жылдан 1967 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Каролинск институтында нейрофизиология профессоры болды.

Марапаттар мен құрметтер

Гранит 1954 жылы Америка философиялық қоғамының халықаралық мүшесі болып сайланды. 1960 жылы Гранит Корольдік қоғамның шетелдік мүшесі болып сайланды. Келесі жылы ол АҚШ Ұлттық ғылым академиясының халықаралық мүшесі болып сайланды. 1971 жылы ол Америка өнер және ғылым академиясының халықаралық құрметті мүшесі болып сайланды.

Өлім

Гранит 1991 жылдың 12 наурызында 90 жасында Стокгольмде қайтыс болды. Гранит пен оның сол жылы қайтыс болған әйелі Маргарита Финляндияның Корпо аралындағы шіркеу қорымына жерленді.