Телегаптика: сенсорлар арқылы сезімдерді қашықтан беру технологиясы. Жұмыс істеу принципі, қолданылуы, биофидбэк және электротактильді сезімдер туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Телегаптика – компьютерлік түрде жасалған, физикалық тұрғыдан алыс орналасқан адамдар арасында немесе жергілікті пайдаланушы мен қашықтағы нысан арасында сенсорлар мен эффекттерді пайдалана отырып, желі арқылы берілетін тактильді (соқпалы немесе ұстау) сезімдердің (гаптика) атауы. Микроконтроллерлер сенсорлардан мәліметтерді қабылдап, эффекттерді басқару арқылы адам сезімдерін шығаруға мүмкіндік береді. Сенсорлар қысымды, температураны және кинестетикалық сезімді қабылдайтын құрылғылардан бастап, биокері байланыс жабдықтарына дейін алуан түрлі болады. Дәл сезімдерді тудыратын гаптикалық эффекттер кішкентай моторлар, желдеткіштер, жылыту элементтері, вибраторлар және терінің белгілі бір бөліктерін жұмсақ тітіркендіретін микровольттық электродтарды (көрнекі, жергілікті, "қытырлақ" электротактильді сезімдерді) қамтиды. Телегаптикалық өзара әрекеттесу, көмекші технологияның бір түрі ретінде, синестезияны қамтуы мүмкін; мысалы, тыныс алу, ми қызметі немесе жүрек соғуы сияқты сезімдік кірістер кез келген комбинацияда, соның ішінде жылу, суық, діріл, қысым және т.б. түрінде денелік сезімдер ретінде берілуі мүмкін. Бұл телегаптикалық (және биокері байланыс) технологияларға дейін қол жеткізу қиын немесе мүмкін емес болған жаңа деңгейдегі саналылық пен қарым-қатынасқа мүмкіндік ашады. Телегаптикалық қолданыстардағы қиындықтардың бірі – нақты уақыт режимінде тиімді жұмыс істеу үшін тұрақтылықты және бірнеше тапсырманың синхронды жұмыс істеуін қамтамасыз ету қажеттігі болып табылады.
Telehaptic is the term for computer generated tactile (tangible or touch) sensations (haptics) over a network, between physically distant human beings, or between a local user and a remote location, using sensors and effectors. Microcontrollers input information from sensors, and control effectors to create human sensations as outputs. Sensors range from pressure, temperature and kinesthetic sensing devices, to biofeedback equipment. Haptic effectors, evoking precise perceivable sensations, range from small motors, fans, heating elements, or vibrators; to micro voltage electrodes which gently stimulate areas of the skin (creating subtle, localized, "tingling" electrotactile sensations). Telehaptic interactivity, a form of assistive technology, may involve synesthesia; e. g. sensed inputs such as breathing, brain activity, or heartbeats might be presented as gentle, precisely variable bodily sensations in any combination, including warmth, cold, vibration, pressure, etc. ; opening possibilities for levels of awareness, and interpersonal communication, difficult (or impossible) to attain prior to telehaptic (and biofeedback) technologies. One of the challenges entailed in telehaptic applications involves the requirement for stability and the synchronized functioning of multiple tasks in order to effectively operate in a real time environment.
Қолданбалар
Телегаптика технологиясын пайдалану арқылы қарым-қатынас жасау, оның ішінде жеке адамдар арасындағы өзара әрекеттесу үшін жаңа тәсіл ұсынады. Оны телесақтандыру және телереабилитацияны жүзеге асыру үшін қолдануға болады. Технология ми қызметі, жүрек соғуы және тыныс алу сияқты сезімдік деректерді ұсынатындықтан, денсаулық сақтау маманының нақты уақыт режимінде тексеруін мүмкін ететін тиімді телесақтандыру сеансын құруға мүмкіндік береді. Телегаптикалық өзара әрекеттесу қазіргі кезде терапияда, мысалы, дене мүшелерінің орналасуын анықтау және телегаптикалық виртуалды қолғаптарды қолдану арқылы қарсылық күштерін беру үшін қолданылуда. Телегаптикалық жүйелер түрлі манипуляциялық қолдануларда да пайдалы. Мысалы, зерттеушілер оның интерфейстерін итеру сияқты немесе микрообъектілерді ұстау сияқты шеберлік қажеттілігі бар күрделі тапсырмаларды орындау үшін пайдалана алады. Сондықтан, технология әлі толыққанды жетілмегенімен, ғалымдар оның әлеуетіне үміттіді. Бұл телегаптикалық қолданыстар микрожинақтау және биологиялық қолданулардың (мысалы, жасушалар мен тіндерді манипуляциялау) болашағында маңызды рөл атқара алатынын білдіреді.
Interaction using telehaptic technology offers a new approach to communication including interpersonal interaction. It can be deployed to carry out telehealth encounters and the so called telerehabilitation. Since the technology provides sensed inputs such as brain activity, heartbeats, and breathing, it creates an effective telehealth encounter that can enable real time examination by a health professional. Telehaptic interactivity is now being integrated in therapy such as in sampling the position of body parts and the provision of resistive forces using telehaptic virtual gloves. Telehaptic systems are also useful in different handling applications. There are researcher, for instance, who are able to utilize its interfaces to perform actions such as pushing or more complicated tasks that require dexterity like grasping micro objects. That is why, while the technology has not been perfected yet, scientists are optimistic about its potential. It means that telehaptic applications could play an important role in the future of microassembly and biological applications (e. g. handling cells and tissues).