Орталық Квинслендтің табиғи қазынасы: Карнарвон Ұлттық саябағы
Carnarvon National Park
Карнарвон ұлттық паркі – Орталық Квинслендтегі табиғи ажар, геологиялық және мәдени мұрасы ерекше орналасқан қорық. Австралияның табиғатымен танысыңыз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орталық жоталардағы Карнарвон ұлттық паркі Австралияның Орталық Квинсленд штатындағы Мараноа аймағындағы Оңтүстік Бригалоу белдеуі биоаймағында орналасқан. Парк Брисбеннен солтүстік-батысқа қарай 593 км қашықтықта жатыр. Ол 1932 жылы Карнарвон шатқалын ерекше көркі, жергілікті және жергілікті емес мәдени мұрасы, сондай-ақ геологиялық маңызы үшін қорғау мақсатында құрылған қорық ретінде пайда болды.
the locality in Central Highlands
Carnarvon National Park is located in the Southern Brigalow Belt bioregion in the Maranoa Region in Central Queensland, Australia. The park is 593 km northwest of Brisbane. It began life as a reserve gazetted in 1932 to protect Carnarvon Gorge for its outstanding scenic values, its Indigenous and non Indigenous cultural heritage, and its geological significance.
Тастар мен пейзаждар
Орталық Квинсленд құмтас белдеуінде және Ұлы бөлініс жотасының екі жағында орналасқан Карнарвон ұлттық паркі Квинслендтің геологиялық тарихының маңызды элементтерін сақтап, көрсетеді, оның ішінде Боуэн және Сурат екі шөгінді бассейні, сондай-ақ Бакленд вулкандық провинциясы бар. Аймақтағы ең жас тау жыныстары – 35-27 миллион жыл бұрын пайда болған Бакленд вулкандық провинциясының магмалық базальт тау жыныстары. Одан бері су мен жел парктің ландшафтын ыдыратып, құмды жазықтар, аңдар және шатқалдардың желісін жасады, олар базальтпен жабылған үстірттер мен таулармен бөлінген. Парк жер асты суларына бай, көптеген бұлақтары бар. Карнарвон ұлттық паркі аумағындағы биік жерлер жер үсті су жинағыштары үшін де маңызды. Парк шегінде бес ірі өзен жүйесі басталады: Комета, Доусон, Мараноа, Ногоа және Уаррего. Уаррего және Мараноа Мюррей-Дарлинг бассейнінің солтүстік шекарасында, Ұлы бөлініс жотасының ішкі жағында жатыр.
Situated within the Central Queensland Sandstone Belt, and straddling the Great Dividing Range, Carnarvon National Park preserves and presents significant elements of Queensland's geological history including two sedimentary basins, the Bowen and the Surat, and the Buckland Volcanic Province. The youngest rocks in the area are the igneous basalt rocks of the Buckland volcanic Province, which were laid down between 35 and 27 million years ago. Since that time, water and wind have eroded the park's landscapes into a network of sandy plains, valleys, and gorges separated by basalt capped tablelands and ranges. The park is rich in groundwater, numerous springs. The elevated areas protected within Carnarvon National Park have high value for above ground catchments as well. Five major river systems rise within the park's boundary: the Comet, Dawson, Maranoa, Nogoa, and Warrego. The Warrego and Maranoa lie inland of the Great Dividing Range on the northern boundary of the Murray Darling Basin.
Флора
Паркте қырық аймақтық экожүйе бар екені белгілі, олардың тоғызы аймақтағы кең көлемдегі жерлерді тазалау салдарынан жойылу қаупінде деп саналады. Паркте Квинсленд заңнамасы бойынша сирек және қорғауға алынған 23 өсімдік түрі табылды, оның ішінде Livistona nitida (Carnarvon Fan Palm, Carnarvon Gorge бөлімі), Cadellia pentastylis (Ooline, Moolayember бөлімі) және Stemmacantha australis (Австралиялық жүгері гүлі, Mount Moffatt бөлімі). Бірнеше өсімдік түрлері паркте үзіліспен тараған популяцияларда кездеседі немесе таралу аймағының шегіне жетеді, мысалы, Carnarvon Gorge-дағы Wards Canyon-ында табылған Angiopteris evecta (King Fern) оқшауланған тобы. Сальватор Роза бөліміндегі артезиандық бұлақтар штаттың ең биологиялық түрлі әртүрлілігіне жатады.
Forty regional ecosystems are known to exist within the park and nine of them are listed as endangered, due to large scale land clearing within the region. Twenty three species of flora listed as rare and threatened (Under Queensland legislation) have been found in the park, including the iconic Livistona nitida (Carnarvon Fan Palm, Carnarvon Gorge section), Cadellia pentastylis (Ooline, Moolayember section), and Stemmacantha australis (Austral Cornflower, Mount Moffatt section). Several plants occur in disjunct populations, or reach the limits of their distribution, within the Park such as the isolated colony of Angiopteris evecta (King Fern) found in Wards Canyon, Carnarvon Gorge. Artesian springs in the Salvator Rosa section of the park are considered amongst the most biodiverse in the state.
Фауна
Карнарвон ұлттық паркінде 210-нан астам құс түрі және 60-қа жуық сүтқоректілер тіркелген. Бұл паркте жарғанақтардың түрлері өте көп, кем дегенде жиырма түрі белгілі. Платипус (Ornithorhynchus anatinus) осы ұлттық паркте Квинсленд штатындағы өмір сүру аймағының батыс шегінде кездеседі, сондай-ақ парктегі көптеген желкен қанатты сумчалар да осы аймақта таралған. Карнарвон шатқалында түнгі экскурсиялар ұйымдастырылады, олар келушілерді желкен қанаттылар мен басқа да түнгі жануарларды іздеуге алып шығады. Паркте 90-нан астам жорғалаушылар мекендейді, олардың жартысынан астамы скинктер мен гекон тәрізділер, ал 35 түрі штаты бойынша таралу шегі осы жерде орналасқан. Парктегі 22 түрлі қосмекенділер табылды, оның ішінде Litoria fallax (шығыс қамысты бақасы) және Adelotus brevis (тісті бақасы) түрлерінің оқшауланған популяциялары бар. Парктің су жолдарында оннан астам балық түрі қоныстанды, олардың ең ірісі – Anguilla reinhardtii (ұзын жүзбеқанатты егізбалық). Парктегі омыртқасыз жануарлардың фаунасы өте алуан түрлі деп есептеледі, кем дегенде тоғыз түрі Карнарвон жотасына ендемик болып саналады, оның ішінде екі түрлі стрекоза, екі түрлі тас шыбық, добсон шыбығы және төрт түрлі құрлық бұршағы бар. Ұлттық паркте жабайы жануарлар бар, ең көп проблема тудыратындары – брамбилер мен шошқалар. 2007 жылы вертолеттер мен ұшақтардағы аңшылар осы екі түрді де қырқып тастауды бастады. 2008 жылы Карнарвон ұлттық паркінде брамбилерді аулаудың үшінші кезеңі өтті, нәтижесінде вертолеттен 700 жылқы атылды. Мұндай әуеден қырқу мәселесі кейбір жұртшылық үшін даулы. Дегенмен, екі түрдің де паркті қорғауға арналған құндылықтарына елеулі зиян келтіретініне күмән жоқ. Жабайы жылқылар жайылым арқылы және үнемі қозғалу үлгілері арқылы жер бетінің құрамын өзгертеді, бұл жайылымның артығынан тоюы мен тым көп еңіс жүруінен эрозияны жеделдетуі мүмкін. Жабайы шошқалар Австралияның кейбір аймақтарында Австралияның қалың тоғай бақасының жергілікті түрлердің жоғалуына жауапты деп саналады.
Over 210 bird species have been recorded within Carnarvon National Park, along with about 60 species of mammals. This park is particularly rich in species of bats with at least twenty known to be there. The Ornithorhyncus anatinus, the platypus, is at its western limit of habitation in Queensland within this National Park, along with most of the park's gliding possums. Carnarvon Gorge has commercial night tours that take visitors into the park in search of gliders and other nocturnal life. At least 90 species of reptiles call this park home, over half of which are either skinks or geckoes, and 35 species have their State distributional limits here. Twenty two species of amphibians have been found in the park, including isolated populations of Litoria fallax (eastern Sedgefrog) and Adelotus brevis (Tusked Frog). Over ten species of fish inhabit the park's waterways, the largest of which is Anguilla reinhardtii (long finned eel). The park's invertebrate fauna is thought to be extremely diverse, and at least nine species are considered to be endemic to the Carnarvon Range, including two species of dragonfly, two species of stonefly, a dobson fly, and four species of land snail. Feral animals are present within the National Park, the ones presenting the most serious problems being brumbies and pigs. In 2007, culling of both species began by riflemen in helicopters or airplanes. In 2008 the third phase of an aerial culling of Brumbies took place, by shooting 700 horses from a helicopter, in Carnarvon National Park. Such aerial culling is a contentious issue to some members of the public. However, there is little doubt that both species cause considerable alteration to the values the park is designed to protect. Through their grazing and their repetitious patterns of movement, feral horses alter the composition of the ground cover, and this can accelerate erosion through over grazing and excessive hoof traffic. Feral pigs are thought to be responsible for the localised extinction of the Australian brush turkey from some areas of this National Park.
Адамзат тарихы
Карнарвон ұлттық паркі Орталық Квинслендтің биджара, карингбал және кара-кара халқы үшін маңызды. Паркте аборигендердің мәдени байланысына куә болатын көптеген ескерткіштер бар: тасқа салынған суреттер, жерлеу орындары және қоныстану іздері. Моффат тауының бөлігінде орналасқан Кенниф үңгірі – континентте адамның 19 500 жыл бұрынғы қоныстану дәлелдерін анықтаған және көміртектік сынақтар арқылы растаған алғашқы австралиялық археологиялық орын. Д. Мулвани Кенниф үңгірін зерттегенге дейін Австралияда адамдар тек голоцен дәуірінде, яғни соңғы 10 000 жылда ғана өмір сүрген деп есептелген. Карнарвон шатқалындағы «Өнер галереясы» және «Кафедралық үңгір» сияқты орындарды жасаған Орталық Квинслендтің жергілікті суретшілері кейбір зерттеушілер тарапынан әлемдегі ең шеберлер деп саналады. Олар басқа еш жерде кездеспейтін күрделі техникаларды дамытқанға ұқсайды. Әлемде толық ересек адамның суреті салынған жалғыз үңгір – парктің Моффат тауындағы «Қабірлер» орында орналасқан. Бұл – ең ірі сурет және Орталық Квинслендтегі осы өнер түрінің жеткен деңгейін көрсетеді. Қазіргі заманғы аборигендер мәдениеті паркте колониялық Орталық Квинслендтен өзгеше, бірақ Карнарвон ұлттық паркінің ландшафтарымен байланыс дәстүрлі иелерінің қатысуы арқылы сақталады, олар парктің мәдени орындарын қорғауға және сақтауға мүдделі. Болашақ паркті алғашқы болып аралаған еуропалық – Томас Митчелл, ол 1840 жылдары бұл аймақты зерттеген. Одан кейін аймақтағы тұрақты су көздері туралы хабарларға қызығып, зерттеушілердің ізімен қоныс аударушылар келді. Жергілікті аборигендермен қақтығыстар орын алып, 1870 жылдарға дейін жалғасқан өзара агрессияға ұласты. Алғашқы қоныстану кезінде аймақтың шалғай орналасуы қызықты тұлғаларды тартты, олардың кейбіреулері ресми биліктің күшті бақылауынан қашу үшін келді. Уорд ағайындылары шектеулі аң ауру маусымдарында жыл бойы Карнарвон аймағында тері аң аулады. Кенниф ағайындылары (Кенниф үңгірінің атымен аталуы) жергілікті ат ұрылары болып, кейіннен кісі өлтірушілерге айналды. Бүгінде туризм, демалыс және табиғатты қорғау – парктегі негізгі қызмет түрлері. Парктің ең танымал бөлігі – Карнарвон шатқалы, оны жыл сайын шамамен 65 000 келуші қабылдайды. Моффат тауы ең көп саяхатшыларды тартатын екінші орын, одан кейін Сальватор Роза және Ка Ка Мунди келеді. Парктің қалған бөліктеріне келушілер өте сирек келеді, сондықтан олардың табиғи құндылығы жоғары. Карнарвон ұлттық паркі төрт дөңгелекті көлікпен саяхаттау, жануарларды бақылау, күтілген жолдармен серуендеу және шалғай аймақтардағы жаяу серуендер сияқты әртүрлі демалыс мүмкіндіктерін ұсынады. Қазіргі уақытта 90 шақырымдық жаяу жол салынып жатыр, ол жаяу саяхатшыларға Карнарвон шатқалын шамамен бес күнде айналып өтуге мүмкіндік береді.
Carnarvon National Park is significant to Bidjara, Karingbal, and Kara Kara people of Central Queensland. The park contains many reminders of Aboriginal cultural connection in rock art sites, burial places and occupation sites. Kenniff Cave, in the Mount Moffatt section, was the first Australian archaeological site to return carbon dates on occupational evidence that pushed human occupation of the continent into the Late Pleistocene at 19,500 years before present. Prior to D. J. Mulvaney's excavation of Kenniff Cave, it was thought that Australia had only been occupied during the Holocene, fewer than 10,000 years before present. The indigenous stencil artists of Central Queensland, such as those who created sites such as the Art Gallery and Cathedral Cave in Carnarvon Gorge, are regarded by some researchers as the best in the world. It appears they developed complex stencilling techniques that have not been replicated elsewhere. Only one full adult body stencil is known to exist in the world; it can be seen publicly at the Tombs site in the Mount Moffatt section of the park. It is the largest known stencil, and a good example of the heights to which this form of human expression was taken in Central Queensland. Contemporary Indigenous culture in the park is much changed from that of pre colonial Central Queensland; however strong Indigenous links to the landscapes within Carnarvon National Park are maintained through traditional owner involvement in the protection and preservation of the Park's cultural sites. The first European to traverse the future park was Thomas Mitchell, in the 1840s. Settlers followed in the footsteps of the explorers, lured by reports of the region's permanent water. Altercations with local Indigenous groups soon broke out and escalated into a state of mutual aggression that was maintained until the 1870s. The remoteness of the area during early settlement attracted some interesting local characters, some of whom came to the area to avoid unwanted official scrutiny. The Ward brothers hunted fur in the Carnarvons year round at a time when there were restricted open seasons. The Kenniff brothers (Kenniff Cave's namesakes) became notorious local horse thieves, and later murderers. Today, tourism, recreation, and conservation are the main human activities conducted on the park. The most popular section of the park is the Carnarvon Gorge section which receives an estimated 65,000 visitors per year. Mount Moffatt is the next most visited section, followed by Salvator Rosa and Ka Ka Mundi. The remaining sections of the park receive virtually no visitation at all, and are consequently high in wilderness values. Carnarvon National Park offers a variety of recreational activities including four wheel driving, wildlife watching, hiking along maintained tracks, and bush walking into remote areas. A ninety kilometre long trail is currently underway that will allow bush walkers to circumnavigate Carnarvon Gorge in around five days.
Қол жеткізу
Карнарвон шатқалының бөлігіне Рольстоннан немесе Инджуннан Карнарвон тас жолы арқылы қол жеткізуге болады. Моффатт тауының бөлігіне Инджуннан немесе Митчеллден кіруге болады. Сальватор Роза және Ка Ка Мунди шатқалдарына Тамбодан немесе Спрингсюрден Тамбо жолымен жетуге болады.
The Carnarvon Gorge section is accessible from either Rolleston or Injune along the Carnarvon Highway. The Mount Moffatt section is accessible from either Injune or Mitchell. The Salvator Rosa and Ka Ka Mundi sections are accessible via the Tambo Road from either Tambo or Springsure.