Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сызық теориясының саласы
Branch of string theory
Теориялық физикада F теориясы – ирандық америкалық физик Камрун Вафа жасаған сызық теориясының бір саласы. F теориясы сипаттаған жаңа вакуумдар Вафамен ашылды және бұл сызық теориясымен айналысатын ғалымдарға эллипстік талшықты Калаби-Яу төрттік бүктемелерінде жинақталған жаңа нақты вакуумдар құруға мүмкіндік берді. "F" әрпі "Әке" деген мағынаны білдіреді деген болжам бар.
In theoretical physics, F theory is a branch of string theory developed by Iranian American physicist Cumrun Vafa. The new vacua described by F theory were discovered by Vafa and allowed string theorists to construct new realistic vacua — in the form of F theory compactified on elliptically fibered Calabi–Yau four folds. The letter "F" supposedly stands for "Father".
Компактификациялар
F теориясы формальды түрде 12 өлшемді теория, бірақ қабылданатын негізді алудың жалғыз жолы – осы теорияны екі торда жинақылау. Осылайша, 10 өлшемдегі IIB типті суперкөздер теориясы пайда болады. Нәтижесіндегі IIB типті көздер теориясының SL(2,Z) S дуалдық симметриясы айқын болады, өйткені ол екі өлшемді тордың үлкен диффеоморфизмдер тобы ретінде туындайды. Көбінесе, F теориясын эллипстік талшықталған көптікке (эллипстік фибрация) жинақылауға болады, яғни талшығы екі өлшемді тор (эллипстік қисық деп те аталады) болатын талшықтық шоғыр. Мысалы, K3 көптүрліліктерінің бір тобы эллипстік талшықталған, ал K3 көптүрлілігіндегі F теориясы екі тордағы гетеротикалық көздер теориясына дуалды. Сондай-ақ, осы теориялардың модульдік кеңістіктері изоморфты болуы керек. Көздер теориясының пейзажы деп аталатын, шамамен элементтері бар, сызықтық емес шешімдердің көп бөлігі F теориясының төрт өлшемді Calabi-Yau жинақылауларымен анықталады. Бұл шешімдердің шамамен саны бөлшектер физикасының Стандартты моделімен сәйкес келеді.
F theory is formally a 12 dimensional theory, but the only way to obtain an acceptable background is to compactify this theory on a two torus. By doing so, one obtains type IIB superstring theory in 10 dimensions. The SL(2,Z) S duality symmetry of the resulting type IIB string theory is manifest because it arises as the group of large diffeomorphisms of the two dimensional torus. More generally, one can compactify F theory on an elliptically fibered manifold (elliptic fibration), i. e. a fiber bundle whose fiber is a two dimensional torus (also called an elliptic curve). For example, a subclass of the K3 manifolds is elliptically fibered, and F theory on a K3 manifold is dual to heterotic string theory on a two torus. Also, the moduli spaces of those theories should be isomorphic. The large number of semirealistic solutions to string theory referred to as the string theory landscape, with elements or so, is dominated by F theory compactifications on Calabi–Yau four folds. There are about of those solutions consistent with the Standard Model of particle physics.
Феноменология
Жақында F теориясын қолдана отырып, Бірыңғай теорияның жаңа үлгілері әзірленді.
New models of Grand Unified Theory have recently been developed using F theory.
Қосымша уақыт өлшемі
F теориясы (10,2) метрикалық қолтаңбаға ие, яғни ол екінші уақыт өлшемін қамтиды.
F theory has the metric signature (10,2), which means that it includes a second time dimension.