Кіріспе
Үндістанның Уттаракханд штатындағы тау.
Номенклатура
"Камет" атауына қатысты әртүрлі түсіндірмелер бар. С. Ф. Мид оны /k/ʌ/m/eɪ/t/ деп дыбыстайды және тибеттіктерде Кангмен деп белгілі екенін, бұл "қасиетті қар тізбегінің ұлы анасы" деген мағынаны білдіреді десе, Фрэнк Смит "Камет бағындырылды" кітабында атаудың шығу тегі тибет тіліндегі Кангмед сөзінен ("кішкентай қар", "қар" мағынасындағы канг және "кішкентай" мағынасындағы мед сөздерінен) екенін жазады. Бұл, Каметтен 110 шақырым шығысқа қарай орналасқан Кайлаш тауларының "жоғары қарларынан" өзгеше. (Бұл жота Каметтен сәл төмен, ең биік шыңы Гурла Мандхата – 7728 м / 25355 фут; алайда, ол Тибет үстіртінің биік бөлігінде толыққандай орналасқан). Күн шығысы мен батысында "Камет тауының мыс түсті тастары күннің көлбеу сәулесін мұздықтарына шағылыстырып, оларды жанып тұрған оттай қыздырып, тауды қызыл жалынмен жабады". Сондықтан "мұздық оты" термині де Камет атауына сілтеме ретінде қолданылады.
Ішінара уақыт сызығы
1848 ж. Ричард Стречи Камет тауының биіктігі мен орнын, сондай-ақ, оның көршілес Аби Гамин, Мукут Парбат және Мана шыңдарын анықтады. 1855 ж. Неміс зерттеушілері мен ғалымдары Адольф пен Роберт Шлагинтвейт, Шығыс Үндістан компаниясының шақыруымен Тибетке саяхаттап, жерді зерттеуге кіріседі. Олар табылғаннан кейін қамауға алынып, қайтып келеді және Тибеттен (Аби Гамин мұздығы арқылы) Аби Гаминге қол жеткізуге тырысады. (Бұл қателік 1912 жылға дейін экспедицияларды қиындатады.) Олардың айтуынша, биіктігі 6785 м, бұл осы уақытқа ерекше. 1877 ж. Э. С. Райллдің басшылығымен Үндістанды зерттеу жөніндегі И. С. Покок Каметтің орнын дәл зерттеді. Алайда ол Аби Гамин – Каметтің кішігірім етегі және солтүстік бағыт – саммитқа жетудің тиімді жолы деген қате пікірді қолдайды. 1907 ж. Доктор Том Лонгстафф, Бриг. Чарльз Брюс пен А. Л. Мам альпинист-гидтер Алексис және Анри Брошельмен бірге Каметтің шығыс және батыс жақтарын алдын ала барлап шығады. Ең биік нүктесі Шығыс Камет мұздығынан 6,100 м (20,000 фут) жоғары. Лонгстафф Шығыс Камет бағытын қар көшкіні қаупіне байланысты өте қауіпті деп санайды. 1910–1911 жж. К. Ф. Мид альпинист-гидтер Алексис Брошель және Пьер Бланкпен, сондай-ақ доктор А. М. Келлас бастаған жеке экспедициямен бірге шыңның батыс жағын алдын ала зерттейді; олар Хайам асуы мен мұздықты зерттейді. 1911 ж. Капитан А. М. Слингсби Каметке Ғастоли мұздығынан (немесе Батыс Камет мұздығынан) Әби Гамин мен Мукут Парбат арасындағы жотадағы жолақ арқылы (кейін Слингсби жолағы деп аталды) батыс жағынан шабуылдайды. 1912 ж. Мид Альпілік гидтер Франц Локматтер (Вале кантонындағы Сент-Никлаустан), Пьер Бланк, Джастин Бланк және Жан Перринмен бірге Слингсби жолымен Каметке ұмтылып, кейіннен Каметтің шығысында Райхана мұздық жүйесін зерттейді. Мид Шығыс Камет мұздығы Камет тауының шыңына жетудің жалғыз мүмкін жолы деп қорытындылайды. 1913 ж. Слингсби 1911 жылғы бағытты қайталап, 7000 м биіктікке жетеді. (Ол 1916 ж. Месопотамиядағы шайқаста қаза табады.) 1913 ж. Мид Альпілік гид Пьер Бланкпен бірге Каметке шығыс жағынан барып, Мид жотасына жетеді, 7138 м. 1914 ж. Келлас тағы бір барлау жүргізеді, оның жазбалары жоқ, және бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуына байланысты ортасынан тоқтатылған болуы мүмкін. 1920 ж. Келлас пен полковник Х. Т. Морсхед Мидтің 1913 жылғы бағытын сынап, Мид жотасынан сәл жоғары тұрған нүктеге жетеді. 1931 ж. Жоғарыда егжей-тегжейлі сипатталған Каметке алғашқы шабуыл. 1937 ж. Фрэнк Смайт Бхюндар аңғарына оралып, 12 тамызда Мананың оңтүстік жотасы арқылы Уттари Нактони мұздығының басындағы платодан жалғыз өзі бірінші рет көтеріледі. Оның серігі П. Р. Оливер 23000 фут биіктікте шаршап тоқтады. 1950 ж. Англо-швейцар экспедициясы Солтүстік-Шығыс қырқасынан Аби Гаминге көтеріледі. 1951 ж. Мукут Парбатқа жаңа Зеландия командасы солтүстік-батыс қырқа арқылы өрлеп шықты. Басты орында Эрл Риддифорд (жетекші), Эдмунд Хиллари, Джордж Лоу, Эдмунд Коттер және Пасанг Дава Лама болды. Саммитқа Риддифорд, Коттер және Пасанг Дава Лама жетті. 1955 ж. Дарджилингтегі Гималай тау альпинистік институтының үнділік экспедициясы 6 шілдеде Каметке екінші рет көтерілді. Мейджор Нарендра Д. Жаял партияны басқарды; Жаял, Анг Таркай, Да Намгьял, Анг Темба және Хлакпа Дорже саммит командасын құрады. Олар Әби Гамин мен Камет арасын байланыстыратын жотадан жүрді. 1966 ж. 19 қыркүйекте Мана жаңа бағытпен, Пурби Камет мұздығынан солтүстік-шығыс қырқамен шықты, ол 1937 жылы Смайтты қайтарып жіберді. Пранеш Чакраборти, Пасанг Футар, Тшеринг Лхакпа, Пасанг Тшеринг 5 лагерден. 2010 ж. Сел-сары К. Пурначандра мен майор Маниш Гусайнды өлтірді. Олар полковник Ажай Котиялдың басшылығымен 41 адамнан тұратын команданың құрамында болды. 41 мүшесінің ешқайсысы техникалық дағдыларының жетіспеуіне байланысты шыңға шыға алмады. 2010 ж. Герберт Вольф бастаған 6 адамнан тұратын команда Пурби Камет мұздығы және Мид жотасы арқылы саммитқа дәстүрлі жолмен барды. Төрт биік лагерь құрылды және 7080 м биіктіктегі саммит лагерінен әрекет жасалды. 2010 жылдың 28 қыркүйегінде жетекші Оливер Аман, Николас Тубуль, Бернд Майер және Роланд Брандпен бірге саммитқа жетті. Эрих Эйзель денсаулығына байланысты 5620 м-ден жоғары көтеріле алмады. 2012 ж. Оңтүстік-батыс бетке (2,000 м) алғаш рет француз альпинистері Себастьен Бохен, Дидье Журдан, Себастьен Моатти және Себастьен Ратель өрлеп шықты. Олар "Спайси Гейм" деп атаған бағыт бойынша 2013 жылы Piolet d'Or жеңімпазы атанды. 2012 ж. "Бенгол" командасы (Абдулқалам білім беру қоғамы) Свами Вивекананданың 150 жылдығын атап өтті. Шараға үш шерпа (Лакпа шерпасы, Мигма шерпасы және Дукпа шерпасы) және үш мүше (М. Газали Хан, Санту Бишвас және Нандан Прасад Жайсвал "Нанду") қатысты.
1931: The first ascent of Kamet, detailed above. 1937: Frank Smythe returns to the Bhyundar Valley and makes the solo first ascent of Mana on 12 August, through its south ridge from the plateau at the head of the Uttari Naktoni glacier. His companion P. R. Oliver stopped exhausted at 23000'. 1950: An Anglo Swiss expedition ascends Abi Gamin from its North East ridge. 1951: Mukut Parbat is climbed via the steep northwest ridge by a crack New Zealand team that included Earle Riddiford (leader), Edmund Hillary, George Lowe, Edmund Cotter and Pasang Dawa Lama. Summitters were Riddiford, Cotter and Pasang Dawa Lama. 1955: An Indian expedition from the Himalayan Mountaineering Institute in Darjeeling makes the second ascent of Kamet on 6 July. Major Narendra D. Jayal led the party; Jayal, Ang Tharkay, Da Namgyal, Ang Temba, and Hlakpa Dorje comprised the summit team. Their route followed the ridge linking Abi Gamin and Kamet. 1966: Mana is climbed on 19 September by a new route, the NW ridge from Purbi Kamet glacier which had rebuffed Smythe in 1937, by Pranesh Chakraborty, Pasang Phutar, Tshering Lhakpa, Pasang Tshering from Camp 5(c.22500'). 2010: An avalanche kills Lt Col C. Poornachandra and Maj Manish Gusain. They were a part of a 41 member Indian army team led by Col Ajay Kothiyal. None of the 41 members summitted the peak due to lack of technical skills. 2010: A 6 member team led by Herbert Wolf followed the traditional route to the summit via the Purbi Kamet glacier and the Meade's col. Four high camps were established and the attempt took place from the summit camp at an altitude of 7080 m. On 28 September 2010, the leader with Oliver Amann, Nicolas Touboul, Bernd Mayer and Roland Brand reached the summit. Erich Eisele could not go above 5620 m due to health reasons. 2012: Southwest face (2,000m) was climbed for the first time by French climbers, Sébastien Bohin, Didier Jourdan, Sébastien Moatti, and Sébastien Ratel, following a route that they called Spicy Game, and for which they won a 2013 Piolet d'Or. 2012: the team of Bengol, Bharat (Abdul Kalam Educational Society) Celebrated the 150th birthday of Swami Vivekananda. Summit by three sherpa (Lakpa Sherpa, Migma Sherpa and Dukkpa Sherpa) and three members (Md. Gazali Khan, Santu Biswash and Nandan Prasad Jaiswal " Nandu") commented
Мұздықтар мен өзендер
Каметті батыс (Пахми немесе Пашими) Камет мұздықтары, шығыс (Пурби немесе Пурва) Камет мұздықтары және Райкана мұздық жүйелері қоршап тұрады. Батыс Камет мұздықтарының тармақтары Камет, Аби Гамин және Мукут Парбаттың батыс беткейлерінен бастау алады. Шығыс Камет мұздығы Камет пен Мананың шығыс жағынан ағып шығады. Райхана мұздығы Мидс Колдың шығыс жағында пайда болып, Аби Гаминнің шығысынан ағып, Шығыс Камет мұздығымен қосылады. Батыс Камет мұздығы Сарасвати өзеніне құяды, ал Шығыс Камет мұздығы Дхаулиганга өзенін сумен қамтамасыз етеді; екі өзен де Шамоли ауданының негізгі өзені – Алакнанда өзенінің салалары болып табылады.
Биіктіктегі зерттеулер
А. М. Келлас және оның серігі Х. Т. Морсхед 1920 жылғы Камет экспедициясы барысында жоғары биіктікте саяхаттау мен бейімделудің физиологиясын, сондай-ақ қосымша оттегі қолдану мүмкіндігін зерттеді. Бұл зерттеулер кейіннен Эверест тауына жасалған экспедицияларда өте пайдалы болды.