Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Экология
Экологиялық тұрғыдан алғанда, Альпілік аймақ – бұл қоршаған ортаның ағаштар өсе алмайтын және өсімдіктер тек қана жантайып өсетін бұталар, альпілік шөптер мен жерге жабысқан шөптермен шектелген аймақтар. Викторияда бұл шамамен жоғарыдағы аумақтар. Төменде субалпілік аймақ орналасқан, қарлы шөптер басым ашық орман аймағы, шөптесін аймақтары бар. Бұл аймаққа ағаштардың өсуін шектейтін суық ауа орналасатын алаптар кіреді. Сулы жерлерде бұл бассейндер су айналымында маңызды рөл атқаратын шпагномды батпақтарды құрайды. Альп тауларына су қар немесе жаңбыр түрінде түседі. Батпақтар мен мұзды топырақтар қардың ерігенін және судың ағып кетуін қамтамасыз етеді. Бұл батпақтардың басты элементі – шпагнум мосы, ол суды өз салмағынан жиырма есе көп сіңіріп, қоңырау шалып, суды сіңіреді. Бұл батпақтар жазда суды шығарып, жыл бойы өзендер ағып, альпілік өзендер мен ағыстарды сақтап қалады. Бұл жүйе үшін ең үлкен қауіп – шпагном батпақтарының зақымдануы. Жабайы жануарлардың (доңыз, ірі қара мал, жылқы, адамдар) таптауы олардың суды сіңіріп, кейін босату қабілетін төмендетеді; тұрақты босатудың орнына, көктемде су ағыны айтарлықтай артады, бұл өзендер төсеніштерінің эрозиясына және тазалануына әкеледі, ал жаз мен күзде тоқтап, жергілікті құрғақшылыққа соқтырады. Өрт жағалаудағы өсімдіктерді жояды, сонымен қатар су ағып кетуді және эрозияны арттырады. Субалпілік аймақтың астында таулы аймақ орналасқан. Альп тауларының оңтүстік беткейінде бұл ылғалды орман және жаңбырлы орман ретінде кездеседі, бұл парктің осы жағында жауын-шашынның көп болуының салдары. Алпыс пен тау күлінің биік ормандары терең топырақта өседі, ал тау құмырасы сияқты түрлер жағалауда немесе құрғақ жерлерде кездеседі. Астығы әдетте бұталы, шөптер, қызғалдақтар, папоротниктер және т.б. Жаңбырлы ормандар – бұл жапырақтың 70% -дан астамы жоғары орналасқан жерлер. Ағаш түрлері көбінесе мамандар, мысалы, салқын ауа райы жауын-шашын ормандарындағы Мертл Бич және жылы ауа райы жауын-шашын ормандарындағы Лили Пилли. Жаңбырлы ормандарда өсетін түрлер көлеңкеге төзімді және бұзылмаған шатыр астында немесе ағаш құлаған кезде пайда болған кішкентай саңылауларда қалпына келтіре алады. Жаңбырлы орман көбінесе қоршаған, әдетте ылғалды немесе ылғалды евкалипт ормандарымен бірігеді. Бұл ормандарда құстардың әртүрлі түрлері мен көптеген сүтқоректілер мекендейді, олардың кейбіреулері экожүйенің белгілі бір экологиялық нишасына шектеледі. Бұған азық іздеу үшін белгілі бір өсімдіктер немесе кейбір ағаш сүтқоректілері мен құстардың талабы болып табылатын үлкен қуыстары бар ескі ағаштардың болуы жатады. Жаңбырлы ормандардағы түрлер отсыз қалпына келеді және отқа төзімді болмауы мүмкін, ал басқа эвкалипт түрлеріне от қажет. Өрт кейбір сүтқоректілердің көбеюіне де әсер етеді. Мысалы, көктемде болған өрт жасөспірімдердегі нүктелі құйрықты құрттарды қауіпке ұшыратады деп есептеледі. Альп тауларының құрғақ, солтүстік беткейіндегі таулы аймақ құрғақ орман мен евкалипт түрлерін, мысалы, жіптік, қорап және қауырсыннан тұрады. Альп тауларының оңтүстік жағындағы ылғалды ормандарды құрғақ орман мен орманды алқаптар қоршап тұр. Бұл ормандар көптеген түрлерге тіршілік ортасын қамтамасыз етеді. Көптеген аймақтарда құрғақ орман мен орман жеке меншікті жермен шектесіп, нәтижесінде ағаш кесу, өзгерту және бөлшектеуден өтті. Осылайша, бұл аймақтардағы басты қауіп – өртке қарсы іс-қимыл (жеке меншік активтерін қорғау басты мақсат болып табылады, сондықтан өткен өрт режимі экологиялық қажеттіліктерді көрсетпеуі мүмкін), арамшөптің таралуы және жапсырмалар арасындағы байланыс болмауы.
Ecologically, Alpine refers to areas where the environment is such that trees are unable to grow and vegetation is restricted to dwarfed shrubs, alpine grasses and ground hugging herbs. In Victoria this is roughly those areas above Below this is the sub alpine zone, an area of open forest dominated by snow gums, with significant areas of grasslands. This zone includes basins where cold air settles, restricting tree growth. In wetter areas these basins form Sphagnum bogs, which play an important role in the water cycle. Water enters the alps as snow or rain. Bogs and frost hollows collect the water as snow melt and run off. A key element of these bogs is Sphagnum Moss, which acts as a sponge, absorbing up to twenty times its weight in water. These bogs then release the water over summer, ensuring creeks flow throughout most of the year maintaining the alps' creeks and streams. The greatest risk to this system is damage to the Sphagnum bogs. Trampling by feral animals (pigs, cattle, horses, humans) reduces their ability to absorb and then release water; instead of a steady release, water flows increase significantly in spring, leading to erosion and scouring of river beds, and ceases over summer and autumn, leading to localised drought. Fire can remove riparian vegetation, also increasing run off and erosion. Below the sub alpine zone is the montane zone. On the alps southern fall, this exists as wet forest and rainforest, a consequence of the higher rainfall on this side of the park. Tall forests of Alpine Ash and Mountain Ash grow in deep soils while species like Mountain Gum are found in shallower soils or drier sites. The understory is usually shrubby, with a dense ground layer of grasses, lilies, ferns and the like. Rainforests are areas where the canopy cover is high, greater than 70%. The tree species are often specialists, such as Myrtle Beech in Cool Temperate Rainforest and Lilly Pilly in Warm Temperate Rainforest. Rainforest species are shade tolerant and able to regenerate below an undisturbed canopy or in small gaps created when a tree falls. Rainforest often merges with the surrounding, usually damp or wet, eucalypt forests. These forests are home to a diverse bird life and many mammals, some of which are restricted to a particular ecological niche within the ecosystem. This can include particular vegetation for foraging, or the presence of older trees with their larger hollows, a requirement for some arboreal mammals and birds. Rainforest species regenerate without fire and may be intolerant to fire, while other eucalypt species require fire. Fire can also affect the breeding of some mammals. Fire in Spring, for example, is considered to put juvenile Spot tailed Quolls at risk. The montane zone on the alps drier, northern fall consists of dry forest and woodland with eucalypt species such as stringybarks, boxes and peppermints. Dry forest and woodlands also surround the wet forests on the southern side of the alps. These forests provide habitat for a wide range of species. Dry forest and woodland abut private land in many areas and as a consequence have been subject to clearing, modification and fragmentation. Thus, the major threat in these areas is fire management (protection of private assets is a key objective and so past fire regimes may not reflect environmental needs), weed invasion and lack of connectivity between patches.
Фауна
Ұлттық парк көптеген қауіп төнген түрлерді қорғайды, оның ішінде дақты ағаш бақасын, шегіршін скинкін, түтінді егеуқұйрық, кең тісті егеуқұйрық және таулық пигмей кенгуруын. Альпілік батқақтар мен байланысты торфты жерлер қазір Австралия үкіметі тарапынан қауіп төндіретін экологиялық қоғамдастық ретінде тізілген.
The national park protects many threatened species, including the spotted tree frog, she oak skink, smoky mouse, broad toothed mouse and mountain pygmy possum. Alpine Bogs and Associated Fens have now been listed as a threatened ecological community by the Australian government.
Бұта өрттері
Парк бұта өртінен зардап шекті, 2003 жылдың қаңтарында және 2006 жылдың желтоқсанында молния шарпудан үлкен өрттер басталды, әр өрт бірнеше апта бойы өрісті. Бұрынғы ең үлкен өрт 1939 жылғы "Қара жұма" өрттері болды. Өрт Австралияның көптеген экожүйелерінің қалыпты құбылысы болғанымен, альпілік экожүйелердің кейбіреулері, мысалы Альпілік батпақтар мен сортаңдар, құрамындағы түрлердің сезімталдығына байланысты осал. 2003 жылғы өрттер өртенген және өртенбеген аймақтардың мозаикасын құрды. 2006-2007 жылдардағы өрттердің бірнеше аймақтарда қайтадан өтуінен түрлер мен қауымдастықтардың қалпына келуі қиын болды. 2013 жылдың қаңтар айында Харриетвилл қаласының жанындағы Федертоп тауының беткейінде молния шарпып, шамамен екі ай бойы жанып тұрған орман өртін тудырды.
The park has been affected by bushfires with lightning strikes starting large fires in January 2003 and again in December 2006, each fire burning over over a number of weeks. The largest previous fire was the Black Friday fires of 1939. While fire is a feature of most Australian ecosystems, some alpine ecosystems, such as Alpine Bogs and Fens, are susceptible due to the sensitivity of the component species. The 2003 fires created a mosaic of burnt and unburnt areas. In some areas where the 2006 07 fires burnt over the same ground, species and communities have struggled to recover. A lightning strike on the slopes of Mount Feathertop near Harrietville in January 2013 started a bushfire which burnt for around two months.
Ауыл шаруашылығы
Ұлттық парктің еуропалық тарихының көп бөлігінде ауыл шаруашылығы қызметі атқарылды, жаз айларында Биік жазықтарда мал жаюға белгілі бір мөлшерде рұқсат берілді. Австралияның альпілік аймағы алғаш рет 1840 жылдары мал жаюға пайдаланылды. Қоршаған ортаға тигізетін зиянды әсерлерге байланысты түрлі үкіметтер келесі ғасырда Альп тауларының бір бөлігінен мал жаюды тоқтатуға мәжбүр болды. Маунт-Баффало ұлттық паркінде мал жаю 1920 жылдары уақытша тоқтатылып, 1952 жылы толығымен тыйым салынды. 1950-1960 жылдары Сноуи өзенінің су сапасына мал жаюдың әсеріне алаңдаушылық тудырып, Косцюшко ұлттық паркінен (Жаңа Оңтүстік Уэльс штаты) ірі қара малдар шығарылды. Сонымен қатар, бұл кезеңде Федертоп, Хотем және Богонг тауларынан, 1980 жылдары Хоуит тауының айналасынан, ал 1990 жылдардың басында Солтүстік Богонг Биік жазықтарынан, Блаффтан және Дэвис жазығының бір бөлігінен мал жаю тоқтатылды, нәтижесінде Альпі ұлттық паркінің шамамен үштен бірі – жайылым үшін қолжетімді болды. 2005 жылы Виктория үкіметі Альпі ұлттық паркінің қалған бөлігінде ірі қара мал жаюға тыйым салу туралы шешім қабылдады, бірақ іргелес мемлекеттік орман аумақтарында мал жаюға рұқсат берді. Бракс еңбекші үкіметі мал жаюды тоқтату жоспарларын жариялағанда, Говард коалициялық федералдық үкіметі тау малшыларының мәдени ерекшеліктерін ескере отырып, мал жаюды сақтау үшін ұлттық мәдени мұра құқықтарын пайдалану идеясын ұсынды, атап айтқанда «Snowy River-ден келген адам» арқылы. Бес жылдан астам уақыт бойы паркте мал жаюға тыйым салынды, бұл шешім малшылардың өкілді органдарын ашуландырды. 2011 жылдың қаңтарында Parks Victoria малшылар тобына Альпі ұлттық паркінің қоршалған аумақтарына шағын мөлшерде мал қайтаруға рұқсат берді. 2013 жылға қарай биік жазықтардағы отын қорлары мен арамшөптер айтарлықтай артты және Виктория үкіметі федералдық үкіметтен тыйымды алып тастауға және альпілік мал жаюды қайта жандандыру үшін үш жылдық сынақ жобасын бастауға рұқсат сұрады.
For much of the European history of the national park, agricultural activity was conducted in the park, with quotas of cattle allowed to graze on the High Plains during summer. Australia's alpine area was first used for grazing around the 1840s. Concerns about the environmental effects led various governments to remove grazing from parts of the alps over the next century. Grazing was temporarily halted in Mount Buffalo National Park in the 1920s and stopped altogether in 1952. Cattle were taken out of Kosciuszko National Park in NSW during the 1950s and 1960s due to concerns about the effect of grazing on water quality for the Snowy River Scheme. Grazing was also removed from Mounts Feathertop, Hotham and Bogong around this time, from around Mount Howitt in the 1980s, and from the northern Bogong High Plains, the Bluff and part of Davies Plains in the early 1990s, leaving about one third of the Alpine National Park – over – available for grazing. In 2005, the Victorian Government made the decision that cattle grazing would be banned in the remaining area of the Alpine National Park; although allowing grazing in adjacent state forest areas. When the Bracks Labor Victorian Government announced plans to end this grazing, the Howard coalition Federal Government floated the idea of using national cultural heritage powers to preserve grazing on the basis of the cultural place given to the mountain cattleman, notably through The Man from Snowy River. For a period of over five years cattle were banned from the park, a decision which angered representative bodies of the graziers. As of January 2011 a group of cattlemen was permitted by Parks Victoria to return small numbers of cattle to fenced areas in the Alpine National Park. By 2013, fuel loads and weeds in the high plains had increased significantly and the Victorian Government sought Federal Government approval to remove the bans and commence a three year trial to reinstate alpine grazing.
Көрікті жерлер
Жаз айларында бұл аймақта бұталар арасында серуендеу, тау шаңғысы, тау велосипедімен жүру, тік жолдарда жүру және балық аулау танымал. Ең қызықтысы – Альпілік аймақтағы салқын ауа райы мен Виктория штатының ең биік тауларының әдемі көрінісі. Көптеген тау шыңдарына жаяу жолдар салынған, сондай-ақ ұзақ серуендер жасауға мүмкіндік бар. Австралия Альпісіндегі жаяу жол Уолхалладан басталып, солтүстікке қарай Канберраға дейін созылады. Парк ішінде орналасқан кемпингтерге Парк Викторияның ережелері мен маусымдық шектеулерге сәйкес рұқсат етіледі. Қыс айларында аймақтың көп бөлігі қармен жабылады, сондықтан оған тек шаңғымен ғана жетуге болады. Фоллс-Крик және Маунт-Хотэм ұлттық парктің жанындағы ірі тау шаңғы курорттары, олардан шаңғышылар паркке, мысалы, Богонг Жоғары жазықтары мен Богонг тауына қарай жол тартады. Аң аулау қысқы маусымда танымал, ақпан айының ортасынан желтоқсан айының ортасына дейін Самбар еленін (итсіз аң аулау) аулауға рұқсат беріледі.
This area is popular in summer for bushwalking, cross country skiing, mountain biking, four wheel driving and fishing. The major drawcards are the cooler alpine weather and the stunning scenery created by the highest peaks in Victoria. Walking tracks lead to most peaks and many extended walks are possible. The Australian Alps Walking Track, which begins in Walhalla and extends north to Canberra, traverses the park. Bush camping is permitted within the park subject to Parks Victoria guidelines and seasonal restrictions. In winter much of the area is snow covered and only accessible on skis. Falls Creek and Mount Hotham are major downhill ski resorts adjacent to the national park from where cross country skiers journey into the park to areas such as the Bogong High Plains and Mount Bogong. Hunting is a popular winter activity, with the park open to stalking (hunting without dogs) of Sambar deer from mid February to mid December.