Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Флорида штатындағы өзен, АҚШ
River in Florida, United States
Майами өзені – АҚШ-тың Флорида штатындағы, Эверглейдс-тен басталып, Майами қаласының, оның ішінде орталық ауданынан өтетін өзен. 9 километрлік өзен Майами халықаралық әуежайындағы Майами каналының соңынан Бискейн шығанағына құяды. Бұл өзен бастапқыда Текеста тайпасының мекендеген жері болған табиғи өзен еді, бірақ ол тереңдетілді және қазір Майами-Дейд округі арқылы өтетін барлық бойында ластанған. Өзеннің сағасында Майами порты және оны күтіп ұстауға мүдделі, өзеннің жағдайын жақсартуға көмектескен көптеген басқа да кәсіпорындар орналасқан.
The Miami River is a river in the U. S. state of Florida that drains out of the Everglades and runs through the city of Miami, including Downtown. The 5.5 mile (9 km) long river flows from the terminus of the Miami Canal at Miami International Airport to Biscayne Bay. It was originally a natural river inhabited at its mouth by the Tequesta Indians, but it was dredged and is now polluted throughout its route through Miami Dade County. The mouth of the river is home to the Port of Miami and many other businesses whose pressure to maintain it has helped to improve the river's condition.
Этимология
Бұл атау "тұщы су" дегенді білдіретін американдық түпкіліктілер сөзінен шыққан деген пікір кең тараған болса да, атаудың ең алғашқы айрылысы 17 жыл бойы Оңтүстік Флоридада үндістердің тұтқыны болған Эрнандо де Эскаланте Фонтанедаға қатысты. Ол қазіргі Окихоби көлін "Маяими көлі" деп атаған, себебі ол өте үлкен еді. Майами халқы өмір сүрген көлдің атымен аталды. Испан жазбаларында 1710 жылы Кубаға келген 280 Флоридалық үндістер тобының арасындағы "Майми" басшысы туралы мәлімет бар. 1743 жылы Бискейн шығанағы аймағына жасалған испан миссиясы туралы есептерде жақын маңдағы "Меймилер" немесе "Маймилер" туралы айтылады. Өзен Гарбанд өзені, Рио-Ратонес, тұщы су өзені, тәтті су өзені және лимон өзені деп те белгілі болған. Ол 1835-1842 жылдардағы Екінші Семинол соғысынан бері Майами өзені деп аталады.
Although it is widely believed that the name is derived from a Native American word that means "sweet water," the earliest mention of the name comes from Hernando de Escalante Fontaneda, a captive of Indians in southern Florida for 17 years, when he referred to what is now Lake Okeechobee as the "Lake of Mayaimi, which is called Mayaimi because it is very large". The Mayaimi people were named after the lake around which they lived. Spanish records include the cacique of "Maimi" in a group of 280 Florida Indians that arrived in Cuba in 1710. Reports on a Spanish Mission to the Biscayne Bay area in 1743 mention "Maymies" or "Maimíes" living nearby. The river has also been known as the Garband River, Rio Ratones, Fresh Water River, Sweetwater River, and Lemon River. It has been known as the Miami River since the Second Seminole War of 1835–42.
Табиғи өзен
Өзен бастапқыда, сағасынан шамамен 6,4 шақырым жердегі тасты тік беткейден ағатын Эверглейдстердің суларынан пайда болған шағын арналардан басталған. АҚШ Жағалау зерттеу қызметінің қызметкері Фредерик Гертс 1849 жылы "[Эверглейдстердегі су Кей-Бискейн шығанағына құятын жерге дейін төмен су деңгейінен 2 метр биік болған" деп хабарлаған. Майами каналын қазу арқылы батпақты құрғатуға тырысқан кезде шағын арналар жойылды. Өзен сағасынан шамамен 4,8 шақырым жоғарыда Солтүстік және Оңтүстік салаларға бөлінді. Әр сала Эверглейдстердің шекарасын көрсететін шағын арналарға дейін 1,6 шақырымдай созылды. Солтүстік саласының ағыны күштірек және шағын арналары биік болды. Өзен сағасынан 2,4 шақырым жоғарыда солтүстік жағында 3,2 шақырымдай ұзындықтағы Вагнер саласы деп аталатын қосымша өзен болған. Майами өзенін бірнеше бұлақтар, оның ішінде өзен төсегіндегі бұлақтар да сумен қамтамасыз еткен. Өзеннің ағыны өзгермелі болды және құрғақшылық кезінде өзен ағып тоқтады.
In its original natural state, the river started at rapids formed by water from the Everglades flowing over a rocky ledge four miles (6.4 km) from its mouth. Frederick H. Gerdes of the United States Coast Survey reported in 1849 that "[f]rom the upper falls to near its entrance into Key Biscayne Bay water in the Glades was 6 feet (2 m) above low tide." The rapids were removed when the Miami Canal was dredged in an attempt to drain the wetland. The river divided into a North Fork and a South Fork about three miles (4.8 km) above its mouth. Each fork extended only one mile (1.6 km) to rapids marking the edge of the Everglades. The North Fork had a greater flow and higher drop over its rapids. One and one half miles (2.4 km) above the mouth of the river there was a tributary on the north side, called Wagner Creek, which was about two miles (3.2 km) long. The Miami River was also fed by several springs, including some in the bed of the river. The river's flow was variable and in times of drought the river did not flow.
Тарих
Майами өзенінің айналасындағы аумақтың ең ертедегі белгілі тұрғындары – Текеста тайпасы болды. Еуропалықтармен алғашқы байланыс кезінде олардың негізгі қаласы өзеннің солтүстік жағалауында, сағасына жақын орналасқан. 20-ғасырда Майаминің қарқынды дамуына дейін Текеста тайпасы салған үйінділер өзен бойында кездесетін. 1567-1770 жылдары және 1743 жылы өзен жағасында испан миссиялары қысқа мерзімге құрылды, бірақ Испания 1765 жылы Флориданы Ұлыбританияға өткізгеннен кейін бұл аймақ тасталып қалды. Майами өзенінің айналасындағы аймақ 19-ғасырда Семинол соғыстарының жылдарын есептемегенде, қоныс іздеушілерді қызықтырды, алайда сол жылдар өзенге көп әсер етпеді. 1856 жылы АҚШ армиясы өзен сағасындағы құмды тосқа арна қазуға тырысты, бірақ Форт Даллас тұрақты түрде салынбайтыны шешілген соң жұмыс тоқтатылды.
The earliest known inhabitants of the area around the Miami River were the Tequestas. Their major town at the time of first European contact was on the north bank of the river near the mouth. Before the intensive development of Miami in the 20th century, mounds built by the Tequesta were located along the river. Spanish missions were briefly established beside the river in 1567–70 and in 1743, but the area was abandoned when Spain turned Florida over to Britain in 1765. The area around the Miami River attracted settlers throughout the 19th century with the major exception of the years of the Seminole Wars, but those years had little effect on the river. The United States Army attempted to dig a channel through the sandbar at the mouth of the river in 1856, but stopped when it was decided that Fort Dallas would not be made permanent.
Суды бұру және ластану
Өзенді өзгерту 1896 жылы Флориданың Шығыс жағалау темір жолы Маями қаласына келген кезде басталды. Өзен бойында көптеген қазба жұмыстары жүргізіліп, топырақ толтырылды. Оңтүстік саласының бастауындағы тасқындар 1908 жылы жойылды. 1909 жылдан 1912 жылға дейін Майами каналы қазылды, ол Солтүстік саласының бастауындағы тасқындарды айналып өтті. Құрылыс кезінде канал көбінесе өзеннен бөгеліп тұрды. 1912 жылдың наурыз айында канал өзенге қосылғанда, үлкен мөлшердегі Эверглейдс саздығы мен қазылған тас ұнтағы өзенге ағып, оны лайландырды. Соның салдарынан төменгі өзен екі жылдың ішінде үш рет қазылды. Өзенді және оған қосылатын каналдарды қазу 1930 жылдарға дейін жалғасты. Майами өзенін тереңдету (және Бискейн шығанағына құйылатын басқа да өзендер мен каналдар), сондай-ақ Эверглейдсті кептіру, бұл қазба жұмыстарының басты мақсаты болды, аймақта тұзды судың енуіне әкеліп соқты, нәтижесінде бірнеше рет ауыз су құдықтары қолданудан шығарылды. 1940 жылдары Майами өзеніне құятын каналдарға бөгеттер орнатылып, тұзды судың ішкі аймаққа өтуіне жол берілмеді. Майами өзені де ластанды. 1897 жылы Маямидегі алғашқы кәріз желісі тікелей өзенге құйыла бастады. 1950 жылдары 29 кәріз өзенге тазартылмаған ағынды суды төгіп жатты. Майами-Дейд округі 1950 жылдары Вирджиния-Киде ағынды суларды тазарту стансасын салып, оған кәріз желілерін қосып, тазартылмаған ағынды суды өзеннен аулаққа жіберді.
Modification of the river began in earnest with the arrival of the Florida East Coast Railway in Miami in 1896. There was much dredging and filling along the river. The rapids at the head of the South Fork were removed in 1908. From 1909 to 1912, the Miami Canal was dug, bypassing the rapids at the head of the North Fork. The canal was dammed off from the river for most of the construction period. When the canal was opened to the river in March 1912, large amounts of Everglades muck and finely ground stone from the dredging were washed down the river, silting it. As a result, the lower river had to be dredged three times in two years. Dredging of the river and of the canals connecting to the river continued into the 1930s. Deepening the Miami River (and other streams and canals draining into Biscayne Bay), as well as the drainage of the Everglades, which was a major purpose of the dredging, led to saltwater intrusion in the area, ultimately forcing the abandonment of drinking water wells on several occasions. By the 1940s, dams were being installed on the canals leading into the Miami River to prevent salt water from traveling inland. The Miami River also became polluted. In 1897, Miami's first sewer line started emptying directly into the river. By the 1950s, 29 sewers were dumping untreated sewage into the river. Miami Dade County constructed a sewage treatment plant on Virginia Key in the 1950s and connected sewer lines to it, routing the raw sewage away from the river.
Артефактілер табылған
Өзеннің жанындағы бір жерде археологтар 2023 жылы көптеген артефакттарды тапты, олар "7000 жыл бұрынғы адамзат өркениетінің туған кезіне" жатады. Табылған заттардың ішінде тарихқа дейінгі құралдар, сақталған жануарлар мен өсімдіктер болды.
At a site next to the river, archeologists in 2023 discovered numerous artifacts, "dating back to the dawn of human civilization 7,000 years ago." The discoveries included prehistoric tools and preserved animals and plants.
Коммерциялық пайдалану
Майами өзені АҚШ-тағы ең қысқа жұмыс істейтін өзен болып саналады. 2008 жылы Қалалық және қоршаған ортаны зерттеу орталығы былай деп хабарлады: "Майами өзені порты арқылы су көлігімен тасымалданатын тауар көлемі 1970-ші жылдардың басындағы шамамен 250 000 тоннадан жаңа ғасырдың басындағы шамамен 500 000 тоннаға дейін екі есеге артты. Майами өзені порты арқылы жүзеге асырылатын сыртқы сауданың үлесі басым. Экспорт порттың тауар айналымының 75 пайызынан астамын құрайды. 1970-ші жылдары экспорттың үлесі жалпы көлемнің 56 пайызын құрады. Майами өзенінің сыртқы саудасының көп бөлігі Кариб теңізі елдерімен, әсіресе Доминикан Республикасымен, Гаитимен және Багам аралдарымен жүзеге асырылады. Бұл Майами өзенінің Кариб теңізіндегі көптеген шағын тереңдіктегі порттарға қызмет ететін аз суға жүзетін кемелерге қолайлы екенін көрсетеді". Майами өзенінде көптен бері көптеген шағын жүк терминалдары орналасқан, онда 70 метрге дейін ұзындығы бар кемелер жүк тиеп, көбінесе Багам аралдары мен Кариб теңізі елдерінің порттарына бағыт алады. Бұл аймақ сонымен қатар АҚШ-қа заңсыз есірткі, құжатсыз иммигранттар сияқты түрлі заңсыз тауарлардың әкелу ортасы болып табылады. АҚШ Жағалау күзеті, АҚШ Кеден және шекара қорғау (CBP), DEA және басқа да агенттіктердің үздіксіз күш-жігерінің нәтижесінде соңғы жылдары заңсыз сауданың көлемі азайтылды. Өзеннің Солтүстік-Батыс 36-шы көшеден сағасына дейінгі бөлігінде ластану мәселесі әлі де сақталған болса да, кемелердің мұнай және кәріз суларын шығаруға қатысты халықаралық және АҚШ заңдарын қатаң сақтау арқасында, сондай-ақ өнеркәсіптік қалдықтарды төгуге қатысты заңдардың қолданылуы нәтижесінде бұл мәселе едәуір шешілді. Дегенмен, сазды түбінде әлі де зиянды заттардың көп мөлшерде қалғандығы туралы хабарлар келіп түсуде. Бұрын өзенге соңғы сапарын аяқтаған көптеген кемелер тасталып, доктардың жанында батып, көзге жағымсыз көрініс тудырып, кеме қатынасына қауіп келтірген. Аталған кемелер алынып тасталды. Порт мемлекеттік бақылауының құқығын пайдалана отырып, АҚШ Жағалау күзеті Майами өзенін қоса алғанда, барлық АҚШ порттарына кіретін кемелердің қауіпсіздік жабдықтарына, құрылысына, күтіміне және экипажына қатысты көптеген халықаралық және ұлттық ережелерді қатаң сақтайды, бұрынғы жылдары АҚШ-тан шыққан көптеген қауіпті, нашар жағдайға түскен кемелердің санын іс жүзінде азайтады. Соңғы жылдары өзен бойындағы әртүрлі бизнес субъектілері өзара мүдделерін түсініп, Майами өзенінің теңіз тобын құрды. Топ жергілікті құқық қорғау органдарымен, АҚШ Жағалау күзетімен, ICE және басқа да агенттіктермен тығыз байланыс орнатып, ашық коммуникация мен ынтымақтастық арналарын сақтайды. Қазіргі таңдағыда ол көптеген порттық нысандармен және агенттер, геодезистер, консультанттар, кемелік архитекторлар мен инженерлер, кеме және жабдық жөндеу кәсіпорындары сияқты қолдаушы ұйымдармен бірге бір порт ретінде жұмыс істейді. Майами өзенінен жүретін көптеген кемелер Гаитидегі Порт-о-Пренс, Мирагоане, Кап-Айтиен, Порт-де-Пайкс, Сент-Марк, Гонайв және Жакмель порттарына жүк тасымалдайды. Олардың жүгі көбінесе бұршақ пен күріш, консервіленген тағамдар, киім-кешек, тұрмыстық заттар мен техника, сондай-ақ пайдаланылған автомобильдер, жүк көліктері мен автобустар сияқты құрғақ азық-түлік тауарларынан тұрады. Бұрын өзендегі кейбір жүк терминалдары заңсыздық ошағы болған. Құқық қорғау және реттеу органдары мұндай әрекеттердің көп бөлігін жойды. Халықаралық кеме және порт қауіпсіздігі кодексі мен 2002 жылғы АҚШ теңіз көлігі туралы заң 2004 жылдың 1 шілдесінде күшіне енгеннен кейін (және оған дейін) қылмыстың көптеген мүмкіндіктері жойылды.
The Miami River is likely the shortest working river in the United States. The Center for Urban & Environmental Solutions reported in 2008: "Waterborne commerce through the Miami River port doubled between an annual level of about 250,000 short tons in the early 1970s to about 500,000 in the early years of the new century. Foreign trade accounts for most of the commerce through the Miami River Port. Exports dominate the Port's commerce, accounting for over 75 percent of the total. In the 1970s, exports had averaged 56 percent of the total. Most of the Miami River's foreign trade is with the nearby countries of the Caribbean, especially the Dominican Republic, Haiti and the Bahamas. This reflects the suitability of the Miami River for shallow draft vessels which serve the many shallow draft ports in the Caribbean." The Miami River has long been home to many small cargo terminals where smaller ships (up to about 230 feet (70 m) in length) call to load cargo, most of which is destined for ports in the Bahamas and various Caribbean nations. It is also an area where all manner of contraband—illegal drugs, undocumented immigrants—have been discharged into the United States. Because of continuing efforts by the United States Coast Guard, U. S. Customs and Border Protection (CBP), DEA and other agencies, the illicit trade has been minimized in recent years. Although the part of the river from Northwest 36th Street to its mouth is still polluted, this has been mitigated considerably by rigid enforcement of both international and U. S. laws regarding discharge of oil and sewage by ships, as well as of laws addressing industrial dumping. The muddy bottom, however, is still reported to contain undesirable substances in significant quantities. In years past, many vessels docked in the river at the ends of their last voyages were abandoned and sank alongside the docks, creating eyesores and hazards for navigation. Those derelicts have been removed. Invoking the authority of Port State Control, the U. S. Coast Guard strongly enforces the numerous international and national regulations regarding safety equipment, construction, maintenance and manning of ships entering all U. S. ports, including the Miami River, and virtually eliminating the many dangerously substandard vessels that had sailed from the U. S. in previous years. In recent years, realizing they had common interests, various business entities along the river formed the Miami River Marine Group. The group works closely with local law enforcement agencies, the U. S. Coast Guard, ICE, and others to maintain clear channels of communication and cooperation. It now acts much as one port with numerous port facilities and support entities such as agents, surveyors, consultants, naval architects and engineers, and ship and machinery repair businesses. Many of the ships sailing from the Miami River carry cargo to ports in Haiti including Port au Prince, Miragoâne, Cap Haïtien, Port de Paix, Saint Marc, Gonaïves, and Jacmel. Their cargo typically consist of dry foodstuffs such as beans and rice, canned goods, clothing, household goods and appliances, and used cars, trucks, and buses. In times past, some of the cargo terminals on the river were areas of lawlessness. Law enforcement and regulatory agencies have eliminated most of that sort of activity. When the International Ship and Port Security Code and the U. S. Maritime Transportation Act of 2002 came into force (and in the prior runup) on July 1, 2004, most opportunities for crime were eliminated.
Қайта дамыту
Майами қаласының орталығына жақын өзеннің "төменгі ағысында" жүк тасымалымен байланысты кейбір терминалдар мен кәсіпорындар заңсыз тасымалдау қызметіне байланысты таратылды немесе өзеннің жоғары ағысына көшірілді. Өзеннің "төменгі ағысы" жақсарту және биік кеңсе ғимараттары, қонақүйлер мен тұрғын үйлер салуға көптеген өзгерістерге ұшырады. Майами өзенінің бойында бірнеше тұрғын үй және көп мақсатты жобалар салынды. Олардың қатарында Latitude on the River, Mint at Riverfront, Neo Vertika, River Oaks Marina and Tower және Terrazas Miami бар. 2000 жылдардың басынан бастап Майами Риверуолк және Майами Ривер Гринвей деп аталатын екі қалалық жасыл кеңістік жобасы іске қосылды.
Some of the terminals and other business related to cargo shipping on the "lower end" of the river near downtown Miami have been eliminated or moved farther upstream because of illicit shipping activities. The "lower end" of the river has been the subject of much renovation and building of high rise offices, hotels, and living structures. A number of residential and mixed use projects have been constructed along the Miami River. They include Latitude on the River, Mint at Riverfront, Neo Vertika, River Oaks Marina and Tower, and Terrazas Miami. Starting in the 2000s, two urban greenway projects known as the Miami Riverwalk and Miami River Greenway were started.