Кіріспе

Далби (['d//ɒ//l//b//i]) - Австралияның Квинсленд штатындағы Батыс Даунс аймағындағы ауылдық қала және жергілікті аудан. 2021 жылы Далби ауданында 12 082 адам тұрды. Ол Дарлинг Даунс аймағында орналасқан және Батыс Даунс аймағының әкімшілік орталығы болып табылады.

Тарих

Баранггум (сондай-ақ Баррунггам, Барунггам Паррунгум және Муррумгама деп те аталады) – Австралия аборигендерінің тілі, Баранггум халқы қолданады. Баранггум тілінің географиялық аймағына Батыс Даунс аймақтық кеңесінің жергілікті әкімшілік шекараларындағы ландшафт кіреді, әсіресе Далби, Тара, Джандоуа және Чинчиллаға қарайтын батыс жағы. Далби 1840 жылдардың басында Кондамин өзенінің саласы – Майолл өзеніндегі "Крессинг" деп белгілі бір жерде құрылды. Алғашқы қоныс аударушы Генри Деннис болды, ол аймақты зерттеп, өзі мен басқалар үшін жер таңдады. Бүгінде Эдвард көшесіндегі обелиск Деннистің лагері орналасқан жерді көрсетеді. 1853 жылдың ақпан айында Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметі аймақты зерттеу үшін бас геодезист капитан Сэмюэл Перриді жіберді. Келесі жылдың тамызында Чарльз Дуглас Истафф Нью-Уэльс үкіметінің мөрімен "Далбиді" ресми түрде қалашық деп жариялаған құжат әкелді. Кейіннен Истафф бас констебль болып тағайындалды және зейнеткерлікке шыққанға дейін Далбиде қалды. Қаланың аты Ман аралындағы Далби ауылынан шыққан деп саналады және 19-ғасырдың ортасында Ман аралынан келген иммигранттарды көрсетеді. 1859 жылы Далби Квинсленд колониясының құрамына кірді. Далби мемлекеттік мектебі 1861 жылдың 1 маусымында ашылды. 1869 жылы мектеп Далби ұлдар мемлекеттік мектебі мен Далби қыздар мемлекеттік мектебі болып бөлінді. 1885 жылы қыздар мектебі Далби қыздар және нәрестелер мемлекеттік мектебіне айналды. 1893 жылы екі мектеп Далби мемлекеттік мектебі болып біріктірілді. 1914 жылы мектеп орта білім беретін мектептерді де қамтуға кеңейтілді, бірақ 1954 жылы жеке орта мектеп – Далби мемлекеттік орта мектебі ашылғандықтан жабылды. 1863 жылдың тамызында Далби ресми түрде муниципалитет, Далби ауданы деп жарияланды, бұл туралы Квинсленд үкіметінің газетінде жарияланды. Далбидегі мұғалімдікке жатпайтын мектеп 1864 жылы римдік католик қыздар мектебі ретінде ашылды және 1866 жылы мұғалімдікке жатпайтын мектеп болды (оқытушылардың жалақысын Квинсленд үкіметі төледі, бірақ үкімет мектепті басқармады). 1880 жылға қарай мектеп жабылды немесе мемлекеттік қаржыландырусыз жалғасты. Далби 1868 жылдың 16 сәуірінде Батыс темір жол желісі арқылы Ипсвичке қосылды. 1869 жылдың 20 маусымында Далбиде алғашқы пресвитериан шіркеуі ашылды. Пастор Джордж Гримм 1865 жылдан бері тұрақты түрде қызмет өткізіп келеді. Әйгілі Колумба мектебі – 1877 жылы Қайырымдылық қарындастары ашқан католик бастауыш мектебі. 2008 жылы ол Сент-Мэри колледжімен бірігіп, Оңтүстік Крест колледжінің біздің ханым колледжін құрды. 1904 жылы Далби қалалық кеңесі жергілікті бұрғыдан алынған артезиан суын пайдалана отырып, денсаулығын жақсартуға ниеттенгендер үшін емдік жылу ванналарын салдырды. 1938 жылы "суды алуға" деген қызығушылық азайғандықтан, кеңес артезиан ванналарын жапты. Медициналық пікірлер минералды сумен шомылудың пайдасына күмәнмен қарады, дәрі-дәрмектер мен физиотерапияны жақсы емдеу әдісі ретінде ұсынды. 1938 жылдың қаңтарында жабылып, қалған науқастар Вествуд санаторийіне ауыстырылды. Кинкора уақытша мектебі 1908 жылы "Далби арқылы" ашылды және 1908 жылдың желтоқсанында Мони өзенінің уақытша мектебі деп аталды. Ол шамамен 1916 жылы жабылды. 1912 жылдың 8 желтоқсанында Кондамин көшесіндегі Далби методистік шіркеуін Квинсленд методистік конференциясының президенті пастор Генри Янгман ресми түрде ашты. 1949 жылдың наурыз айында жаңа шіркеу салынатыны және ескі шіркеу сол жерге көшіріліп, шіркеу залы ретінде пайдаланылатыны туралы хабарланды. 1949 жылдың 1 қазанында Квинсленд методистік конференциясының президенті пастор Генри Уильям Пруз жаңа Далби методистік шіркеуінің іргетасын салды. Құрылыс 1950 жылдың мамыр айында басталды, бірақ құрылыс материалдарын алу 1951 жылдың тамызына дейін кешіктірілді. Жаңа шіркеу 1951 жылдың 8 желтоқсанында пастор Том Харди Блэкбернмен қасиеттіленді. 1977 жылы методист шіркеуі Австралиядағы Біріккен шіркеумен біріккенде, ол Далби Біріккен шіркеуі болды. Paragon Cafe 1935 жылы Милтон (Мильтиадис) Димитриос Самиос сатып алды, ол Квинслендтегі грек кафелерінің мәдени құбылысының бір бөлігі болды. Paragon Cafe үш ер адам және алты әйелді жұмысқа алды, ал сауда-саттықтан түскен кіріс алғашқы жылы 90 фунттан 200 фунтқа дейін өсті. Далби Олимпиадалық жүзу бассейні кешені 1936 жылы салынды және Брисбеннен тыс Квинслендте салынған ең ерте Олимпиадалық стандарттағы бассейн болып табылады. Далби мемлекеттік орта мектебі 1954 жылдың 2 ақпанында ашылды. Буня кампусын 2011 жылдың басында Далби мемлекеттік орта мектебі сатып алды және содан бері бассейннен тыс жерде тұратын студенттерге Далби мемлекеттік орта мектебінде оқуға және барлық мүмкіндіктерін пайдалануға мүмкіндік берді. Сент-Мэри колледжі – 1963 жылдың 21 қаңтарында христиан бауырлары ашқан католик орта мектебі. 2008 жылы ол Сент-Колумба мектебімен бірігіп, Оңтүстік Крест колледжінің біздің ханым колледжін құрды. Далби христиан мектебі 1981 жылдың 1 ақпанында Далби Евангелиялық шіркеуімен ашылды. Христиандық жетістік колледжі 1984 жылдың 28 қаңтарында ашылды. Ол 1991 жылдың 18 қыркүйегінде жабылды. Екінші, үлкен зауыт 2011 жылы ашылды. 2006 жылы Каннингем көшесінің солтүстік жағында Далби Шопингворлды ашу Далбидің орталық қалалық аймағына жаңа өмір сыйлады. Орталықта Woolworths, Big W, Amcal және басқа да арнайы дүкендер бар. Жекелендірудің жалпы ұлттық құрылымының аясында Target Country 2021 жылдың қаңтарында дүкенін жапты және ақпан айында ашылған K Hub дүкенімен алмастырылды. Далби кітапханасы 2014 жылы ашылды. 2016 жылы Далби халқы тез өсіп, көптеген жаңа аудандар құрылды және учаскелер бөлінді. Көрікті жаңа аудандарға Sunnyside Estate, Heritage Gardens, Callistemon Park және Sandalwood Avenue-дің Warrego тас жолы жағындағы жаңа аудан кіреді.

Экономика

Далбидегі өнеркәсіпке ірі көлемдегі инженерлік, көмір өндіру және отын (этанол) жатады. Далби – бидай, мақта және сорго сияқты дақылдарды өндіруге мүмкіндік беретін құнарлы қара топырақты, әртүрлі және өнімді ауыл шаруашылығы аймағының орталығы. Шошқа, ірі қара және қой шаруашылығы да кең таралған. Қала ішінде екі мақта тазартатын зауыт орналасқан. Далбиде Австралияда салынатын алғашқы құрғақ астықтан этанол өндіру зауыты (Екінші дүниежүзілік соғыстан бері отынға арналған этанол өндіруге арналған алғашқы зауыт) салынуға тиіс.

Қуат

Жергілікті аймақ энергияға негізделген экономиканы дамытып келеді, Далбидің батысында ірі көмірмен жұмыс істейтін электр станциясы, бірнеше көмір кеніштері мен табиғи газ ұңғымалары салынуда. Жел турбиналарын орнату үшін жергілікті компанияға келісімшарт берілді. Далбидің шамамен батысында Коган-Крик электр станциясы орналасқан. Бұл 1,2 миллиард АҚШ долларына бағаланған 750 мегаватттық көмірмен жұмыс істейтін электр станциясы, ал іргелес көмір кеніші Далби, Чинчилла және Тара қалаларынан шамамен бірдей қашықтықта орналасқан Коган шағын қаласында салынуда.

Білім

Далби мемлекеттік мектебі – 155 Каннингем көшесінде орналасқан, ұлдар мен қыздарға арналған бастауыш (Дайындық сыныбынан 6-сыныпқа дейін) мемлекеттік мектеп. 2017 жылы мектепте 579 оқушы оқыды, 43 мұғалім (39 толық жұмыс күніне балама) және 35 оқытушы емес қызметкер (23 толық жұмыс күніне балама) болды. Сондай-ақ, мектепте Ұлттық Мүгедектік Сақтандыру Жүйесі арқылы сертификатталған арнайы білім беру бағдарламасы бар. Бұл Квинсленд штатындағы ең көне мемлекеттік бастауыш мектептердің бірі. Далби Оңтүстік мемлекеттік мектебі – 65 Оуэн көшесінде (Бунья көшесінің бұрышында) орналасқан, ұлдар мен қыздарға арналған бастауыш (Ерте балалық шақтан 6-сыныпқа дейін) мемлекеттік мектеп. 2017 жылы мектепте 653 оқушы оқыды, 46 мұғалім (43 толық жұмыс күніне балама) және 32 оқытушы емес қызметкер (21 толық жұмыс күніне балама) болды. Our Lady of the Southern Cross College – 2 Ниcholson көшесінде орналасқан, ұлдар мен қыздарға арналған католик бастауыш және орта (Дайындық сыныбынан 12-сыныпқа дейін) мектебі. 2017 жылы мектепте 594 оқушы оқыды, 48 мұғалім (44 толық жұмыс күніне балама) және 31 оқытушы емес қызметкер (20 толық жұмыс күніне балама) болды. Мектепті Христиандық қауымдастықтар басқарады. 2017 жылы мектепте 328 оқушы оқыды, 25 мұғалім (24 толық жұмыс күніне балама) және 17 оқытушы емес қызметкер (13 толық жұмыс күніне балама) болды. Далби мемлекеттік жоғары мектебі – 26 Ниcholson көшесінде орналасқан, ұлдар мен қыздарға арналған мемлекеттік орта (7–12 сыныптар) мектебі. 2017 жылы мектепте 1040 оқушы оқыды, 94 мұғалім (89 толық жұмыс күніне балама) және 71 оқытушы емес қызметкер (54 толық жұмыс күніне балама) болды. Мектепте 463 Бунья тас жолында ұлдар мен қыздарға арналған жатақхана бар. Далбиді қоршаған шағын қалалардан (мысалы, Жандоуа және Вара) келген көптеген оқушылар Далби мемлекеттік жоғары мектебінде оқиды, себебі бұл қауымдастарда жоғары деңгейде білім беретін мектептер жоқ. Мектепте жыл сайын, әдетте мамыр айының соңында, бір апта бойы музыкалық қойылымдар өтеді. Оны мектеп мұғалімдері шығарып, режиссерлік етеді және барлық сыныптардың оқушылары қатысады.

Жергілікті БАҚ

Жергілікті жерде екі газет шығарылады: «Далби Херальд» және «Норрн Даунс Ньюс», сондай-ақ «Далби» журналы. Далбидің 88.9 4DDD атты өзінің қоғамдық радио станциясы бар, ол 1992 жылдың 26 қаңтарында құрылған. Далби коммерциялық және ABC радио және теледидар қызметтерінің көп бөлігін ең жақын аймақтық қала – Тоуомбадан алады. Далби және Батыс Даунс аймағының басқа да қауымдастықтарынан түсетін жергілікті жаңалықтар көбінесе Тоуомбада дайындалатын WIN News аймақтық тележаңалықтарында көрсетіледі.

Мекемелер

Су және кәрізді тазарту қызметтерін Western Downs Regional Council ұсынады. Қала жақын орналасқан газ компанияларымен газ өрістерінен су алу бойынша жаңа келісім жасады. Демографиялық тенденцияларды ескере отырып, қаланың кем дегенде 30 жылға сумен қамтамасыз етілуіне кепілдік беріледі. Сондай-ақ, Далби қаласында ескере орналасқан монументалды Далби зираты бар.

Ыңғайлылықтар

Вестрен Даунс аймақтық кеңесі 107 Дрейтон көшесіндегі қоғамдық кітапхананы басқарады. Ол дүйсенбіден жұмаға дейін сағат 10:00-ден 17:30-ға дейін, ал сенбі күні сағат 10:00-ден 12:30-ға дейін жұмыс істейді. Далби кітапханасында екі шығармашылық студия бар, олардың құрамында контент жасаудың заманауи құралдары, кәсіби жабдықтар мен бағдарламалық қамтамасыз ету, музыканы өндіру және жазу, сондай-ақ жобаларды жасауға және бөлісуге көмектесетін цифрлық өндіріс және редакциялау бойынша жабдықтар бар. Марқа Лютеран шіркеуі 58А Кондамин көшесінде орналасқан. Далби Біріккен шіркеуі 71-73 Кондамин көшесінде орналасқан. Квинсленд ауылдық әйелдер қауымдастығының Спрингвейл Купунн бөлімшесі 52 Каннингэм көшесінде жиналады.

Спорт

Далбиде регби лигасының бай тарихы бар, оның ішінде Тоуомба регби лигасының құрамындағы The Dalby Diehard (1980 жылы құрылған) аға регби лигасы командасы бар. Далби Девилз жастар регби лигасының командасы Тоувумба жастар регби лигасына қатысады. Далбиде австралиялық футболдан Далби Суанс (1980 жылы құрылған) командасы бар, ол Далби АФЛ оваласында орналасқан және AFL Дарлинг Даунс жарысында ерлер, әйелдер және жастар командаларын шығарады. Бұл команда Зиморлей Фаркхарсон сияқты жоғары деңгейдегі ойыншыларды тәрбиеледі. Кондамин, 124 шақырым қашықтықта орналасқан, Дарлинг Даунс регби одағы жарысында Оңтүстік Квинсленд университетінің регби одағы клубы, Тоуомба Рейнджерс регби одағы клубы, Тоуомба қалалық регби клубы, Рома Эхиднас, Кондамин Кодс, Далби Уитмен, Гундивинди Эмус, Уорвик су егесі және Квинсленд университетінің регби одағы клубы (Гаттон кампусы) сияқты командалармен күш сынасады.

Көрікті жерлер

Далбиде қала арқылы өтетін Майолл өзенінің жанындағы саябақта Cactoblastis cactorum ескерткіші орнатылған. Аргентиналық гусеница 1920 жылдары тікенді алмұртты толығымен жойды. Жылдық жауын-шашын мөлшері , оның көп бөлігі жаз айларындағы дауылдарда түседі. 2010 жылдың желтоқсан айының соңында Далби 1981 жылдан бергі ең ірі су тасқынына тап болды. Қаланың су тазарту жүйесі суға батып, тазалау жұмыстарын қиындататын су шектеулері енгізілді. 14 000 тұрғыны бар қалаға 112 500 литр су жеткізілді. 2013 жылдың наурыз айының басында Далби тағы да ауыр су тасқынына ұшырады, бірнеше күн ішінде жауған жаңбырдан қала екіге бөлінді. Су деңгейі 3,21 метрге жетті, нәтижесінде бірнеше үй судан зардап шекті.