Кіріспе

Британдық актер (1930–2016)

Андреас Зигфрид Сакс (7 сәуір 1930 – 23 қараша 2016), кәсіби тұрғыда Эндрю Сакс ретінде танылған, Германияда туған британдық актер. Ол британдық теледидарда өзін таныстырды және «Фолти Тауэрс» телесериалындағы күлкілі испандық официант Мануэль рөлімен ең үлкен атаққа ие болды. Сакс теледидар, кино және радиодағы актерлік және дауыстау жұмыстарында ұзақ мансап жасады. Ол сексен жасқа дейін табысты болды, «Квартет» сияқты көптеген фильмдерде және «Коронация көшесінде» Рамсей Клег рөлінде ойнады.

Ерте өмір

Сакс Германияның Берлин қаласында, кітапханашы Катарина (туған тегі Шротт Фихт) мен сақтандыру брокері Ханс Эмиль Сакстың ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі яһуди, ал анасы австриялық текті лютеран. 1938 жылы отбасы нацистерден қашу үшін Ұлыбританияға көшіп келді. Олар Солтүстік Лондонда қоныстанды.

1960 жылы Сакс актриса, жазушы және сәнді дизайнер Мелоди Лангқа үйленді, ол өзінің тегін қабылдады. Ол оның бұрынғы некеден туған екі ұлын – Джон Сакс пен Уильям Саксты асырап алды, ал 1961 жылы жұбайлардың бір қызы – Кейт Сакс дүниеге келді. Лэнг «Фолти Тауэрс» сериалының «Базил Сырық» атты эпизодында миссис Тейлор рөлінде ойнады.

Алғашқы жұмыстар

1950 жылдардың соңында, колледжде кеме басқаруды оқып жүргенде, Сакс радиоспекльдерімен, соның ішінде Фредерик Брэднумның «Жеке армандар және қоғамдық қорқыныштар» және BBC Radiophonic Workshop жасаған алғашқы тәжірибелік бағдарламасымен жұмыс істеді. Сакс алғаш рет 1947 жылы «Хью энд Кри» комедиясында мектеп оқушысы рөлінде киноға түсті. Ол репертуарлық театрдан актерлік жолын бастады және 1958 жылы Уайтхолл фарсы «Жай шпиондарда» Гробчик рөлінде Батыс Эндте дебют жасады. Ол 1959 жылы «Біз дауыс шығарған түні» фильмінде кинодағы алғашқы рөлін ойнады. Содан кейін ол 1960 жылдары көптеген телесериалдарда пайда болды, оның ішінде The Saint (1962) және Randall and Hopkirk (Deceased) (1969) сияқты ITC өндірістері де бар.

Фолти мұнаралары

Сакс ең танымал «Фолти Тауэрс» (1975 және 1979) ситкомындағы испандық официант Мануэль рөлін сомдауымен танылды, осы рөлі үшін ол BAFTA сыйлығына ұсынылған (бірақ сыйлық оның әріптесі Джон Клизге берілді). 1981 жылы ол Мануэльдің «шын мәнінде өте шағын рөл» екенін айтты. «Шындығында, «Фолти Тауэрс»-тың тек бір эпизоды болды – хомяк туралы эпизод – онда мен көп нәрсе жасадым». Сакс Мануэль кейіпінде үш сингл жазды; біріншісі 1977 жылы «Мануэльдің тамаша тағамдары туралы нұсқаулық» болды, онда ол қаптамада сол кейіпте пайда болды. Сакс әндердің авторларының бірі болды. 1979 жылы «О, Шерил» әні, «Англияға мақтау» әнімен бірге «Мануэль және Лос Пор Фаворс» деген атпен шықты. 1981 жылы Элтон Джонның ықпалымен «Мануэль» Джо Дольсенің бүкіл әлемге танымал «Shaddap You Face» хитінің кавер-версиясын шығарды, ал B жағында «Кейімпаз, менің сорпамда блоха бар» әні болды. Ән шыққаннан кейін Ұлыбритания чартында 138-орынға ие болды. «Фолти Тауэрс» сериалының «Немістер» эпизодын түсірілімі кезінде Сакс өрт сақтандыру трюгі салдарынан екінші дәрежелі қышқыл күйігін алды. Сонымен қатар, Клиздің ақаулы реквизитінен соққы алғандықтан, қатты бас ауруына шалдықты.

Дауыстық жұмыс және баяндау

Сакс теледидар мен радиодағы деректі фильмдердің баяндаушысы ретінде жиі естілетін, соның ішінде BBC-дің BAFTA сыйлығын жеңіп алған бизнес-телевизиялық сериясының барлық бес маусымы, сэр Джон Харви Джонс ұсынған «Трейлер». Ол сонымен қатар бірнеше аудиокітаптарды баяндады, оның ішінде С.С. Льюисдің «Нарния» сериясы және Александр Макколл Смиттің алғашқы онлайн кітабы «Кордурой Мансион», сондай-ақ танымал балалар телесериалы «Томас Танк Двигатель және Достары» екі аудиокітабы – «Томас және жолбарыс» және «Томас және динозавр». Ол C. S. Льюисдің «Соңғы шайқас» туындысының Focus on the Family қойылымындағы «Басқасын түймелейміз» роліне дауыс берді. 2000 жылы Сакс «Питер Кей» атты пародиалық деректі фильмдер сериясын баяндады. Ол сондай-ақ сол аттас балалар кітаптарына негізделген «Eyewitness» деректі фильмдер сериясын баяндады. Сакс Ян Шванкмайердің 1994 жылғы «Фауст» фильмінің ағылшын тіліндегі нұсқасындағы барлық дауыстарды орындады. Ол сондай-ақ балалар анимациясы үшін дауыс берді, оның ішінде «Уильямның тілегі бар Уэллингтон» (William's Wish Wellingtons), «Стархилл понилері» (Starhill Ponies), «Пәтірлі адам» (The Gingerbread Man), «Кішкентай сұр қоян» (Little Grey Rabbit), «Ұмытылған ойыншықтар» (The Forgotten Toys), «Астерикс және үлкен жекпе-жек» (Asterix and the Big Fight). BBC Radio 4 үшін Шерлок Холмс туралы төрт түпнұсқа әңгімелер сериясында доктор Джон Уотсон, «Вудстердің кодексінде» (The Code of the Woosters) Джівс, BBC Radio 7-нің «Young Classics» сериясында «Монте-Кристо графында» (The Count of Monte Cristo) Эдмонд Дантес, «Тинтиннің оқиғаларында» (The Adventures of Tintin) Сноуи және Нил Гейманның «Негде-негде» (Neverwhere) романында Тули ролін ойнады.