Кіріспе

Француздық ғылым қоғамы The Académie des Inscriptions et Belles Lettres (akademi dez‿ɛ̃skʁipsjɔ̃ e bɛl lɛtʁ) – 1663 жылдың ақпанында Франция институтының бес академиясының бірі ретінде тарихты зерттеу үшін құрылған француздық ғылым қоғамы. Академияның қызмет аясы – ежелгі жазулар (эпиграфия) мен тарихи әдебиетті зерттеу (Беллес-летерс туралы қараңыз).

Тарих

Академия 1663 жылы төрт гуманисттен тұратын кеңес ретінде құрылды, «тарих және ежелгілік білімге ең жақсы білетін ғалымдар»: Жан Шапелен, Франсуа Шарпентье, Жак Кассанье, Амабль де Бурзей және Шарль Перро. Тағы бір дереккөзде Перро есімдігі айтылмаған, ал бастапқы мүшелер ретінде Франсуа Шарпентье мен М. Дуврие есімдері көрсетілген. Ұйымдастырушы – король Людовик XIV-нің қаржы министрі Жан Батист Колбер. Оның алғашқы атауы Académie royale des Inscriptions et Médailles болды, ал міндеті – Луи патшаның билік ету кезеңіндегі оқиғаларды мерекелеу үшін шығарылған ескерткіштер мен медальдарға латын тілінде жазулар жасау немесе алу еді. Алайда, Колбердің басшылығымен Академия көптеген қосымша міндеттерді атқарды, мысалы, Версаль сарайын безендіретін өнерді анықтау. 1683 жылы министр Лувуа мүшелер санын сегізге дейін арттырды. 1716 жылдың қаңтар айында ол тұрақты түрде Académie royale des Inscriptions et Belles Lettres деп атала бастады, мақсаты – классикалық білімнің әдістері арқылы ашылған немесе қалпына келтірілген материалдық нышандарды пайдаланып, француз монархиясының мәртебесін көтеру болды. Академия Луи XIV құрметіне жасалған медальдардың каталогын жариялады, Médailles sur les événements du règne de Louis le Grand, avec des explications historiques, алғаш рет 1702 жылы басылды. 1723 жылы, Луи қайтыс болғаннан кейін сегіз жыл өткен соң, екінші басылымы жарық көрді. Каталогтың әрбір бетінде медальдің алдыңғы және артқы жағының гравюрасы бейнеленген, одан кейін осы медаль негізделген оқиғаның толық сипаттамасы келтірілген. Екінші басылымға бірінші томға кірмеген 1700 жылға дейінгі оқиғаларға арналған бірнеше медальдар қосылды, сондай-ақ кейбір жағдайларда бұрынғы басылымдағы медальдардың суреттері өңделді, нәтижесінде жақсартылған нұсқа пайда болды. Осылайша, каталогтарды тарихи жазба ретінде емес, корольдің беделін арттыруға бағытталған көркем туынды ретінде қарастыруға болады.