Кіріспе

Бір мезгілде жұқтыру – бір организмнің бірнеше патоген түрлерімен бір уақытта жұғуы. Вирусологияда коинфекция – бір жасушаның екі немесе одан көп вирус бөлшегімен бірдей уақытта жұғуы. Мысалы, бауыр жасушаларының гепатит B вирусы және гепатит D вирусымен бірге жұғуы, бұл алдымен инфекцияға шалдыққаннан кейін суперинфекция арқылы біртіндеп дамуы мүмкін. Адамдар арасында коинфекцияның таралуы немесе жиілігі белгісіз, бірақ ол кең таралған, кейде жеке инфекциядан да жиі кездеседі. Гельминттермен бірге жұқтыру бүкіл әлемде шамамен 800 миллион адамға әсер етеді. Коинфекция адам денсаулығы үшін маңызды, себебі патоген түрлері организм ішінде өзара әрекеттесе алады. Коинфекцияның адам денсаулығына тигізетін жалпы әсері теріс деп есептеледі. Өзара әрекеттесулер басқа паразиттерге оң немесе теріс әсер етуі мүмкін. Паразиттердің оң өзара әрекеттесуі кезінде аурудың таралуы және прогресі күшейеді, бұл синдэмизм деп те аталады. Паразиттердің теріс өзара әрекеттесуіне микробиологиялық кедергі кіреді, мысалы, бір бактерия түрі басқа бактериялардың вируленттілігін немесе колонизациясын басады, мысалы, Pseudomonas aeruginosa патогенді Staphylococcus aureus колониясының қалыптасуын тоқтатады. Паразиттер арасындағы экологиялық өзара әрекеттесудің жалпы үлгілері, тіпті жыныстық жолмен берілетін инфекциялар сияқты кең таралған инфекциялар арасында да белгісіз. Алайда, адамдардағы коинфекцияның тағамдық желісін талдау, иммундық жүйе арқылы емес, ортақ тағамдық көздер арқылы өзара әрекеттесудің үлкен мүмкіндігі бар екенін көрсетеді. Әлемде кең таралған коинфекция – туберкулез және ВИЧ. Кейбір елдерде туберкулезбен ауыратын науқастардың 80%-ы ВИЧ-положительный болады. Осы екі инфекциялық аурудың динамикасының байланысты болуы ондаған жылдар бойы белгілі. Коинфекцияның басқа кең таралған мысалдары – ЖИТС, ол соңғы сатыдағы ВИЧ-тің мүмкіндікті паразиттермен және Лайм ауруы сияқты полимикробтық инфекциялардың басқа аурулармен бірге жұғуын қамтиды. Коинфекция кейде дене ресурстарының нөлдік жиынтық ойынын көрсетеді, ал дәл вирус мөлшерін анықтау риновируспен және респираторлық синцитиалдық вируспен, метапневмовируспен немесе парагрипппен жұқтырған балалардың мұрын вирус жүктемесі риновируспен ғана жұққандарға қарағанда төмен екенін көрсетеді.

Полиомиелит вирусы

Полиовирустың пикорнавирустар тұқымдасына жататын, оң бағытты бір тізгілі РНК вирусы екені белгілі. Бірмезгілде жұқтыру жиі кездеседі және бір қонақ клеткасына бірнеше вирионды жеткізудің бірнеше жолы анықталды. Оларға вириондардың жиынтығы арқылы, мембраналық көпіршіктердегі вирус геномдары арқылы және бірнеше вирус бөлшектеріне байланысқан бактериялар арқылы жұқтыру жатады. Дрейк полиовирустың көптік реактивацияға қабілетті екенін көрсетті. Яғни, полиовирустарды ультракүлгін сәулелендіруге ұшыратып, оларды қонақ клеткалардың бірнеше инфекциясын өткергенде, тіпті ультракүлгін дозасы вирусқа бір инфекцияда зиян келтірген жағдайда да, тірі ұрпақ пайда болуы мүмкін. Полиовирус кем дегенде екі вирус геномы бір қонақ клеткасында болғанда генетикалық рекомбинацияға ұшырай алады. Киркегард пен Балтимор РНК-ға тәуелді РНК полимеразаның (RdRP) көшірме таңдау механизмі арқылы рекомбинацияны катализдейтінін көрсетті, онда RdRP теріс тізгіні синтездеу кезінде (+) сРНК үлгілері арасында ауысады. РНК вирустарындағы рекомбинация вирус ұрпағына зақымдалмаған геномды жеткізуге бейімделу механизмі болып көрінеді.