Кіріспе

Secondino Tranquilli (1 мамыр 1900 – 22 тамыз 1978), ең белгілі Игнацио Силоне (Ignazio Silone) деген псевдониммен танылған, итальяндық саясаткер, романист, эссеші, драматург және әңгімелер авторы, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде күшті антифашистік романдарымен әлемге әйгілі болды. Еуропада және әлемдегі ең танымал және көп оқылған итальяндық зиялылардың бірі саналатын оның ең әйгілі романы – «Фонтамара». Кедейлік, әділетсіздік және төменгі таптардың әлеуметтік қысымға ұшырауын айыптағандықтан бұл роман символдық мәнге ие болды және көптеген тілдерге аударылды. 1946 жылдан 1963 жылға дейін Әдебиет бойынша Нобель сыйлығына үміткер болды. Ұзақ жылдар бойы шетелде фашизмге қарсы күрескен Силоне, Италия саясатының түрлі кезеңдеріне белсенді қатысып, соғыстан кейінгі жылдары елдің мәдени өмірін жандандырды. 1921 жылы Италия Коммунистік партиясын құрушылардың бірі болды, бірақ кейін Сталиндік партия бағытына наразылық білдіргені үшін партиядан шығарылып, демократиялық социалистік ұстанымдарға көшті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары Италия Коммунистік партиясымен арасы үзілгендіктен, итальяндық сыншылардың қарсылығына жиі ұшырады, итальяндық фашистік құпия полициямен байланысы туралы дауларға қарамастан, кейіннен ақталуға ие болды. Дегенмен, өмірі бойында шетелде оның еңбектері жоғары бағаланды.

Ерте өмір және білім

Силоне Абруццо аймағындағы Л'Акуила қаласына жақын Песчина қаласында шаруа отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Паоло Транквилли 1911 жылы қайтыс болды, сондай-ақ 1915 жылғы Авеццано жер сілкінісінде анасы Марианна Дели Куадри және көптеген туыстарын жоғалтты. Ол туған қаласын тастап, орта мектепті аяқтады.

PSI-ден PCd'I-ге дейін

1917 жылы Силоне Италия социалистік партиясының (Partito Socialista Italiano, PSI) жас социалистер тобына қосылып, олардың жетекшісі болды. Силоне 1921 жылы Италия Коммунистік партиясының (Partito Comunista d'Italia, PCd'I) құрылтайшы мүшесі болды және Италия фашистік режимі кезінде оның жасырын жетекшілерінің біріне айналды. Оның інісі Ромоло Транквилли 1928 жылы PCd'I мүшесі болғандығы үшін тұтқындалып, 1931 жылы түрмеде ауыр жарақаттардан көз жұмды. Содан кейін Силоне ПСИ-ге оралды. Ол туберкулез бен ауыр депрессиядан зардап шекті және шамамен бір жыл швейцариялық клиникаларда емделді; Швейцарияда Алин Валангин оған және басқа көшпенділерге көмектесіп, қонақжайлық танытты. Жазылғаннан кейін Силоне өзінің алғашқы романы «Фонтамараны» жаза бастады, ол 1933 жылы неміс тілінде жарық көрді. 1934 жылдың қыркүйегінде Penguin Books баспасынан алғаш рет шыққан ағылшын тіліндегі нұсқасы 1930 жылдары көптеген рет қайта басылды, испан азамат соғысының оқиғалары мен Екінші дүниежүзілік соғысқа қарай ұлғаюы оның тақырыбына қызығушылықты арттырды. 1948 жылы Силоне Социалистер одағының (Unione dei Socialisti, UdS) негізін қалаушылардың бірі болды және 1949 жылдың маусымында Иван Маттео Ломбардодан кейін партия басшысы болды. 1949 жылдың желтоқсанында UdS таратылып, оның мүшелері (Силоне де бар) Одақтық Социалистік партияға (Partito Socialista Unitario, PSU) қосылды. 1951 жылы ПСУ Джузеппе Сарагаттың Италиялық социалистік жұмысшылар партиясымен (Partito Socialista dei Lavoratori Italiani, PSLI) бірігіп, Италияның демократиялық социалистік партиясын (Partito Socialista Democratico Italiano, PSDI) құрды. Сарагат Силонені 1953 жылғы Италиядағы жалпы сайлауда PSDI тізімі бойынша Сенатқа үміткер болуға шақырды. Бірақ бұл тәжірибе сәтсіз аяқталғандықтан, ол сол кезден бастап итальян саясатына қатысудан бас тартты.

Кейінгі еңбектері мен марапаттары

Коммунистікке қарсы "Ентігуші Құдай" (1949) антологиясына қосқан үлесінен кейін Силоне Мәдени бостандық үшін конгресске қосылды және Никола Чиаромонтемен бірге Tempo Presente-ді редакциялады. Оның алғашқы санында Силоне саяси идеологияларды "мемлекеттік немесе партиялық ақыл-ойының артықшылығына" төмендету үшін сынға алды. 1967 жылы журналдың АҚШ Орталық барлау агенттігінен құпия қаражат алғаны анықталып, Силоне жұмыстан кетіп, барлық күш-жігерін роман мен автобиографиялық эссе жазуға арнады. Бірақ ол шетелде көбірек бағаланды; мысалы, Силонеге Генрих Бёлл, Альберт Камю және Томас Манн ұнады, ал сыншылар, мысалы, Карло Салинари L'Unità-да оны "ренегат" және "жетіліссіз" деп атады. Италиядағы беделі оның өлімінен кейін жақсарды. Марко Малвестутоның сөздері бойынша, Силоне "бұрынғы партиялық әріптестерімен қарсылық көрсетті, жиі түсінбеді және ешқашан танымал болмады" және ол итальяндық антифашисттердің үлгісі болып саналады. 1990 жылдары итальяндық тарихшылар Дарио Биокка мен Мауро Канали Силоне 1919 жылдан 1930 жылға дейін фашистік полиция үшін хабаршы ретінде әрекет еткенін білдіретін құжаттарды тапты. Ол итальяндық фашистік құпия полиция ОВРА-дан өз бауырын азаптау арқылы бөлініп шықты деп есептеледі. Екі тарихшы өздерінің зерттеулерінің нәтижелерін "Информатор" атты еңбегінде жариялады: Силоне, коммунистер мен полиция. 2003 жылы Элизабет Лик Биокка мен Каналидің жұмысына негізделген тезисті ұсынды, Силоне өзінің бейнесін, жеке басын және өмірін ойлап тапқан болар еді, оны полиция үшін жалған социалистік тыңшы және содан кейін фашистер үшін жалған коммунистік тыңшы деп айыптады. Өзінің еңбегінде Лик коммунистік партияның фашистік шпионы ретінде әрекет еткеннен кейін өкінген Силоне антифашистік әдеби шығармалары арқылы өзін құтқарып алды деген тезисті қабылдамайды және одан да ары қарай барады; Ликке сәйкес, Силоне фашистік полиция комиссары Эрнесто Беллонимен қарым-қатынасы бұзылғаннан кейін әрдайым сатқын болған, бұл оқиға Ликке сәйкес "Силоне үшін 1931 жылы Италия коммунистік партиясынан шығарылғаннан немесе 1932 жылы ағасының өлімінен гөрі маңызды және драмалық оқиға болды". Шетелде Силоне бағаланып, Кристофер Хиченс сияқты адамдар қорғады. Биокка мен Каналидің түпнұсқалық кітабын ОВРА сарапшысы деп саналатын тарихшы Миммо Франзинелли қатты сынға алды, ол оны "Муссолини режиміне үнемі табанды жау" деп қарастырды, ал Биокка мен Каналидің Силонесі "фашистік полиция үшін ең зиялы және тиімді хабаршы" болды. Интро Монтанелли түсіндірді: "Мен әрдайым айттым – және растаймын – тарихнаманың шикізаты ревизионизм, оның болмаса, өлі пән болар еді. Силоне жағдайы өте әртүрлі, өйткені ол өз партиясының сатқыны және ОВРА үшін тыңшы үшін төлеуге тырысады. Құжаттар бар дейді. Бірақ қандай құжаттар? OVRA құжаттары, белгілі бір жолдармен кесіліп, тігіліп, Силоне полиция комиссарына жазған хаттардан тұрады, ол Марсиканы қиратып, екі Силоне жігітін жетім қалдырған жер сілкінісі кезінде (ол кезде олар Транквилли деп аталды), оларды өзінің қорғауына алды және оларға үкімет комиссары ретінде оқуларын жалғастыруға көмектесті. Бұл хаттарда, тіпті балалық реңкте, тіпті фонарьмен іздесең де, ПКИ сияқты жасырын және катакомбаның ішкі бөлмелерінде не болып жатқаны туралы ешқандай "аян" жоқ, оның номенклатурасы Силонның бір бөлігі, не кез-келген "жолдастың" аты. Силоне не туралы тыңдап, не туралы хабарлап отырды? Ал неге ол партиядан өз еркімен кетіп қалды, егер ол оған тыңдау және онда не болып жатқанын хабарлау үшін қосылған болса? Ал неге Тольятти, әділет министрі ретінде, ОВРА тізімдері мен оның басшысы Летоның сенімді жазбалары қолында болғанда, Силонені "апостат" және "ренегат" жолдас деп есептегеніне шағымдануға ештеңе таппады? Бұл, сіздің ойыңызша, мен үшін ревизионизм емес. Бұл басқа нәрсе. Болжаңызшы". Франзинелли Биокка мен Каналиге қарсы айыптаулардың дұрыс ниетпен жасалғанын немесе нашар ғылыми жұмыс болғанын айтты.

Романдар

Фонтамара (1930) – Фонтамара, Майкл Уорфтың аудармасы (1934); Гвенда Дэвид пен Эрик Мосбачер (1938); Харви Фергюсон II (1960). Un viaggio a Parigi (1934) – Аристотель мырза, Самуэль Путнам аударған (1935), әңгімелер жинағы. Pane e vino (1936) – Нан мен шарап, Гвенда Дэвид пен Эрик Мосбачердің аудармасы (1936). Il seme sotto la neve (1941) – Қар астындағы тұқым, Франсис Френайдің аудармасы (1942). Una manciata di more (1952) – Бір жұп қара жидек, Дарина Силоне аударған (1953). Pane e vino (қайта қараған нұсқасы, 1955) – Нан мен шарап, Харви Фергюсон II аударған (1962). Il segreto di Luca (1956) – Луканың құпиясы, Дарина Силоне аударған (1958). La volpe e le camelie (1960) – Түлкі мен камелиялар, Эрик Мосбачер аударған (1961). Северина (1981), оны өлімінен кейін Дарина Силоне аяқтады. Абруццо трилогиясы: Фонтамара, Нан мен шарап, Қар астындағы тұқым, аударған Эрик Мосбахер, қайта қараған Дарина Силоне (2000).

Эсселер

Фашизм. Шығуы мен дамуы (1934). «Диктаторлар мектебі» (1938) – Гвенда Дэвид пен Эрик Мосбахердің аудармасы (1939). «Швейцария түрмесінен естеліктер» (1942) – Станислао Г. Пуглиезе аударған (2006). «Жиілмейтін Құдай» (1949) – үлесі. «Қауіпсіз шығу» (1965) – Харви Фергюсон II аударған (1968). «Жұмысшылардың болашағы» (1945). «Париждегі әңгіме» (1955), «Анкер» шолуы, серияның бірінші нөмірі, Garden City, New York: Doubleday Anchor Books. «Маццини» (1939) – Артюр Ливингстон аударған кіріспе эссе, Игнацио Силоне ұсынған «Маццинидің тірі ойлары» (1939). Силоненің үш өлеңін Ханнс Эйслер өзінің «Deutsche Sinfonie» жинағына Бертольд Брехттің өлеңдерімен бірге енгізді.

Театр

Ed egli si nascose (1944) – And He Hid Himself: A Play in Four Acts, Дарина Силоне аударған (1946). L'avventura di un povero cristiano (1968) – Кемтар христианның баяны, Уильям Уивер аударған (1970).

Кино нұсқалары

Карло Лиццани режиссерлік еткен және Микеле Плачидо бас рөлде ойнаған "Фонтамара" фильмінің нұсқасы 1977 жылы шықты.