Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қызыл елік еркегінің шаңырағы.
Antler of male red deer
Хартсхорн – қызыл елік еркегінің шаңырағы.
Hartshorn is the antler of male red deer.
Медицина
Мүйіздің желімі немесе суда қайнатылған күйдірілген мүйіз диареяны емдеу үшін қолданылған. Мүйіздің көмірі, яғни күйдірілген мүйіз, сіңіргіш ретінде, сондай-ақ дизентерияны емдеуде пайдаланылған. Мүйіз тұзы (аммоний карбонаты) қызбаны емдеу үшін терлеткіш ретінде, және иіссіздендіру тұзы ретінде қолданылған. Мүйіз жәндік шағуларға, күн соққанда, арпа басқа және жылан шағуларға қарсы қолданылған.
Hartshorn jelly or a decoction of burnt hartshorn in water was used to treat diarrhea. The coal of hartshorn, called calcinated hartshorn, was used as an absorbent, as well as in the treatment of dysentery. Salt of hartshorn (ammonium carbonate) was used as a sudorific for treatment of fevers, and as a smelling salt. Hartshorn was used to treat insect bites, sunstroke, stye, and snakebites.
Пісіру
Хартсхорн тұзы (аммоний карбонаты), сонымен қатар жай ғана хартсхорн және пекарь аммиагы деп те аталады, печеньелер мен басқа жеуге болатын тәттілерді қамыруда көтеруші агент ретінде қолданылды. Ол негізінен XVII-XVIII ғасырларда қамыр көтеру ұнтағының алдындағысы ретінде пайдаланылды. Жарты шай қасық хартсхорн бір шай қасық қамыр көтеру ұнтағына алмастырыла алады. Ол ескі неміс және скандинавия рецептерінде кездеседі және қазіргі уақытта сирек қолданылса да, оны қамыр жасау үшін ингредиент ретінде сатып алуға болады. Хартсхорн Спрингерле сияқты қалыпталған печеньелердің пісіру кезінде күрделі өрнектерін сақтап тұруына көмектеседі. Хартсхорннан жасалған печеньелер ұзақ уақыт бойы қатып қалмай сақталады. Хартсхорн қолдану кейбір ингредиенттерді, мысалы, күнбағыс тұқымын жасыл түске бояуы мүмкін. Аммоний карбонаты жұқа, құрғақ печеньелер мен крекерлерге ерекше жарайды. Қыздырғанда аммиак және көмірқышқыл газы бөлінеді, бірақ су жоқ. Судың болмауы печеньелердің тез пісіп, кебуіне мүмкіндік береді, ал жұқа печеньелерде өткір аммиактың тереңдегідей тұтқындалып қалмай, шығуына жағдай жасалады.
Hartshorn salt (ammonium carbonate), also known simply as hartshorn, and baker's ammonia, was used as a leavening agent, in the baking of cookies and other edible treats. It was used mainly in the seventeenth and eighteenth centuries as a forerunner of baking powder. A half teaspoon of hartshorn can substitute for one teaspoon of baking powder. It is called for in old German and Scandinavian recipes and, although rarely used in modern times, may still be purchased as a baking ingredient. Hartshorn helps molded cookies such as Springerle to retain their intricate designs during baking. Cookies made with hartshorn can be kept for a long time without hardening. Use of hartshorn may turn some ingredients, such as sunflower seeds, green. Ammonium carbonate is especially suited to thin, dry cookies and crackers. When heated, it releases ammonia and carbon dioxide gases, but no water. The absence of water allows cookies to cook and dry out more quickly, and thinner cookies allow the pungent ammonia to escape, rather than to remain trapped, as it would in a deeper mass.
Қауіпсіздік мәселелері
Пісіру процесінде бөлінетін аммиак глюкоза мен фруктозамен реакцияласып, аралық молекулаларды құрайды, олар өз кезегінде аспарагинмен (жаңғақтарда, тұқымдарда және толық дәндерде кездесетін аминқышқыл) реакцияласып, канцерогенді акриламидті түзеді.
Ammonia released during the baking process reacts with glucose and fructose to form intermediate molecules that in turn, react with asparagine (an amino acid found in nuts, seeds, and whole grains) to form acrylamide, a carcinogen.