Кіріспе

Каталондық анархист (1901–1980)

Жоан Гарсия и Оливер (1901–1980) – каталондық анархо-синдикалистік революционер және Екінші испан Республикасының Әділет министрі. Ол Испаниядағы анархизмнің көрнекті қайраткері болды.

Балалық шағы мен отбасы

Джоан Гарсия и Оливер 1901 жылдың 20 қаңтарында Реус қаласында, Байкс-Кэмп аймағында жұмысшы отбасында дүниеге келді. Ол Реус қаласының тумасы Антония Оливер и Фигерас пен Хатива қаласының тумасы Хосе Гарсия и Альбаның ұлы болды. Сол кезде отбасы Реус қаласының ескі ауданындағы Сант-Элиас көшесі, 32-үйде тұрды. Жоан әкесінің екінші некесінен туған ұл болды, әкесі жесір қалғаннан кейін. Оның төрт туысы болды: Эльвира, Мерсе, Пере және Антония, сондай-ақ үш жарты туысы: Жозеп, Дидак және Луиза. Бірақ олардың аға-інілері олармен бірге тұрмады, олар Камбрильс қаласында тұрды. Оның ағасы Пере Жоан өте кішкентай кезінде, 7 жасында менингиттен қайтыс болды. Осының салдарынан отбасы қарызға батып, анасы көшеде жұмыс істеуге мәжбүр болды. 7 жасында ол бірнеше ай бойы бастауыш білім алды. Бірақ, сіңлісі Антонияның дүниеге келуі және әкесі жұмыс істеген Vapor Nou зауытында ереуіл басталуы салдарынан, ол оқуын уақытша тоқтатып, жұмыс істеуге мәжбүр болды. Ол кішкентай сөмке фабрикасында күніне бір реаль ақша табатын жұмысшы болды. Барлық қиындықтарға қарамастан, Жоан 8 жасында республикалық мұғалім Грау мектебіне қабылдау емтиханын сәтті тапсырып, бастауыш білімін жалғастыра алды. Оның бастауыш мектептегі білімі 11 жасында аяқталды. Жастығында Жоан Гарсия үш жыл бойы Ллуис Квердің жесірінің шарап сауда үйінде айына 5 песета жалақымен жұмыс істеді. 1914 жылдың күзінде, он үш жасқа толғанда және күнделікті жұмыстан шаршағанда, ол жұмыс іздеу үшін Францияға қашуға шешім қабылдады. Ол француз тілін өзі үйренген, бірақ оның білімі тек негізгі деңгейде болды. Шекараға жақындап, ақшасы қалмағанда, бұл шешімнің дұрыс болмағанын түсініп, Реусқа қайтып оралды. Кейін ол бірнеше мейрамханада уақытша жұмыс істеді. Біріншісі "Ла Националь" қонақ үйінде айына 20 песета, содан кейін "Спорт Бар" мейрамханасында күніне 1 песета, ал соңында "Националь де Таррагона" қонақ үйінде айына 50 песета жалақымен жұмыс істеді. Он бес жасқа келгенде ол жұмыс табу үшін Барселонаға көшіп баруды шешті және "Ла Иберика дель Падре" және кейіннен екінші сыныпты "Отель Хардин" қонақ үйінде официант болып жұмыс істеді.

Әлеуметтік саналылық

Барселонада жас Гарсия Оливер үлкен әлеуметтік толқу мен қарқынды кәсіподақ күресінің кезінде болды. Гарсия Оливер 1917 жылғы жалпы ереуілді куә ретінде бастан кешірді; бұл оның әлеуметтік қақтығыстағы екінші тәжірибесі еді. "Jardín" қонақ үйінде официант болып жұмыс істегеннен шаршап, ол оны тастап, "Бокерия" базарындағы "Лас Палмерас" бар-ресторанында жұмыс істей бастады. 1918 жылдың көктемінде Colònia Puig de Montserrat-та маусымдық официант болып жұмыс істеді, оны аяқтаған соң Carrer de la Boqueria көшесіндегі La Española қонақ үй-ресторанында аспаздық шеберлігін үйренді. Осы соңғы жұмысында ол Кабаний көшесінде өткен Сервитерлер Альянсы қоғамының мәжілістеріне қатыса бастады.

Анархо-синдикализм

1919 жылы ол алдымен UGT мүшесі L'Aliança официанттар қоғамына қосылды, бірақ кейіннен Ұлттық Еңбек Конфедерациясы (CNT) құрамына кірген қонақжайлылық индустриясы, мейрамханалар, кафелер және қосымшалар одағының құрылуына қатысты. Гарсия и Оливер кейін Реусте жұмысшыларды ұйымдастырды, КНТ провинциялық комитетіне жетекшілік етті және ереуіл кезінде түрмеге қамалды. 1922 жылы ол 1923 жылы Сарагосада кардинал Хуан Сольдевилла и Ромероны және Манресада Синдикатос Либрес Жоан Лагуиа Литерастың бас хатшысын өлтірген Лос Солидариос тікелей әрекет тобын құруға қатысты. Гарсия и Оливер кейін Францияда жылтыратушы болып жұмыс істеді, онда Альфонсо XIII және Бенито Муссолиниді өлтіруге әрекеттенді. 1924 жылы Каталонияға қайта оралғаннан кейін, ол Манресада тұтқындалып, Бургоста түрмеге қамалды, 1926 жылы Памплонаға ауыстырылды. Екінші испан республикасы жарияланғанда босатылып, Барселонаға оралды, онда Ибериялық Анархистер Федерациясына (FAI) қосылды. Ол 1931 жылы 1 мамырда тұңғыш рет көрсетілген КНТ-нің қызыл және қара туын ойлап тапқан деген пікір бар. Ол FAI хатшысы болды және 1931 жылдың 10-16 маусымында Мадридте өткен КНТ-нің үшінші конфедерациялық съезіне қатысты, онда революцияға күтпестен кірісу қажеттігін мәлімдеді. 1932 жылы ол Альт Ллобрегаттағы анархистік көтеріліске қатысып, тағы да түрмеге қамалды. Ол Ұлттық Революциялық Комитеттің (Бадалонада орналасқан) құрылуын ұйымдастырды және 1933 жылғы қаңтардағы көтеріліске жетекшілік етті, ол оны қайта түрмеге жіберді. 1936 жылғы ақпан сайлауында солшылдардың жеңісінен кейін босатылды. 1936 жылғы мамырда Сарагосада өткен КНТ-нің IV съезіне қатысты және әскери көтеріліске дайындықпен, қару-жарақпен қамтамасыз етуді іздеген топқа кірді. Алайда, бұл жоба Федерика Монтсень мен Диего Абад де Сантильянның ұстанымына байланысты қабылданбады. Барселонадағы шілде айындағы шайқастардан кейін 23 шілдеде жергілікті және аймақтық ұйымдардың пленум отырысы өтті. Гарсия и Оливер және Baix Llobregat ауданы либертариандық коммунизмді жариялауды ұсынды, бірақ оған қарсы бірауыздан дауыс берілді. Ол Каталонияның Антифашистік Ополчення Комитетін құруға көмектесті және Гарриерлер колоннасын ұйымдастырды, онымен Арагон майданына баруға аттанды. Бірақ ол Комитетте КНТ өкілі ретінде, Соғыс департаментінің басшысы ретінде жұмыс істеу үшін Барселонаға қайтарылды. 1936 жылдың 4 қарашасында КНТ Франсиско Ларго Кабальероның соғыс үкіметіне қосылуға шешім қабылдады, Гарсия и Оливер Әділет министрі болды. Ол «Халық соғыс мектептерін» ұйымдастырып, саяси тұтқындар үшін еңбек лагерьлерін құрды. Министрлік қызметі кезінде сот төлемақысы жойылды және қылмыстық іс қағаздары жойылды. Барселонада революциялық топтар мен республикалық үкімет арасында «Май күндері» деп аталатын қақтығыстар болды. Гарсия и Оливер Барселонадағы КНТ-ны көшеде басталған күрестен бас тартуға шақырды және атысты тоқтатуға үндеді. 1939 жылы Испания Азамат соғысы аяқталғаннан кейін ол Швецияда, Венесуэлада және соңында Мексикада қоныстанды. 1978 жылы, өлімінен екі жыл бұрын, Гарсия Оливер өзінің «Эхо де лос пасос» атты автобиографиясын жариялады.