Кіріспе

Италиялық анархист (1827–1877)

Джузеппе Фанелли (13 қазан 1827 – 5 қаңтар 1877) – итальяндық революциялық анархист, ең бастысы 1868 жылы Испанияға сапарымен белгілі болған, ол Михаил Бакуниннің анархистік идеяларын таныстырды.

Өмір жолы және революциялық жолы

Фанелли 1827 жылғы 13 қазанда Италияның Неаполь қаласында дүниеге келген. 18 жасында ол біртұтас итальян республикасын құру мақсатын көздеген саяси қозғалыс – «Жас Италияға» қосылды. Ол біртұтас итальян республикасын құруға бағытталған «Жас Италия» қозғалысында белсенділік танытып, 1848 жылғы революцияның Милан көтерілісінде шайқасты. 1860 жылы Сицилиядағы Мыңдық экспедициясында Гарибальдидің «қызыл көйлектерімен» бірге, ал 1863 жылы Польша көтерілісінде де соғысқа қатысты. 1865 жылғы қарашада Италия Парламентіне сайланды және 1866 жылы австриялықтарға қарсы күресті. Фанелли 1866 жылы Ишияда Бакунинмен кездесті. 1868 жылғы қазанда Бакунин Фанеллиге Барселонаға сапар шегіп, өзінің либертариандық көзқарастарымен бөлісіп, Халықаралық жұмысшылар қауымдастығына революционерлерді тартуды ұсынды. Фанеллидің сапары және ол саяхаты барысында ұйымдастырған кездесулері испандық эмигранттар үшін катализатор болды, нәтижесінде қазіргі Испаниядағы ең ірі жұмысшылар мен шаруалар қозғалысы және қазіргі Еуропадағы ең ірі анархистік қозғалыс құрылды. Фанеллидің гастрольдік сапары алдымен Барселонаға барып жетті, онда ол Элизе Реклюспен танысып, бірге тұрды. Реклус пен Фанелли Реклустың испан республикашыларымен достығына байланысты келіспеушілікке ұшырады, сондықтан Фанелли көп ұзамай Барселонадан Мадридке кетті. Фанелли 1869 жылғы қаңтар айының соңына дейін Мадридте болып, испан жұмысшыларын, соның ішінде Ансельмо Лоренцоны Бірінші Ұлттықпен таныстыру мақсатында кездесулер өткізді. 1869 жылғы ақпанда Фанелли Мадридтен Барселона арқылы үйіне қайтты. Барселонада ол суретші Жозеп Ллуис Пеллисермен және оның туысы Рафаэль Фарга Пеллисермен, сондай-ақ Барселонада Халықаралықты құруға маңызды үлес қосатын басқа да адамдармен кездесті.

Өлім

1877 жылы Фанелли Неапольде туберкулезден қайтыс болды.