Кіріспе

Американдық кісі өлтіру ісі

Джейкоб Эрвин Веттерлинг (17 ақпан 1978 – 22 қазан 1989) – Миннесота штатының Сент-Джозеф қаласынан шыққан американдық бала. Ол 1989 жылдың 22 қазанында, 11 жасында туған қаласынан ұрланып, өлтірілді. Оны ұрлаған адамның кім екеніге дейін шамамен 27 жыл бойы белгісіз болды. 2016 жылдың 1 қыркүйегінде Миннесотаның қылмыстық тергеу бюросы (BCA) Пайнсвилл маңындағы жайылымнан, ұрланған жерден шамамен 48 шақырым қашықтықта адам сүйектерін тапты. 3 қыркүйекте Веттерлингтің отбасы бұл сүйектердің Джейкобқа тиесілі екенін хабарлады, ал жергілікті құқық қорғау органдары тіс деректері арқылы сүйектердің кімге тиесілі екені расталғанын мәлімдеді. Бұл орынды Дэнни Генрих көрсетті, ол жақын маңдағы Колд Спринг қалашығында 12 жасар Джаред Шейерлдің ұрлануына қатысты қызығушылық тудырған адам еді. 2016 жылдың 6 қыркүйегінде Генрих Веттерлингті ұрлап, өлтіргенін, сондай-ақ Шейерлді ұрлап, зорлағанын мойындады.

Ұшып кету

1989 жылдың 22 қазанында, жексенбі күні сағат 21:00-де (Орталық уақыт бойынша) Джейкоб Веттерлинг (11), оның інісі Тревор Веттерлинг (10) және досы Аарон Ларсон (11) Миннесота штатының Сент-Джозеф қаласындағы дүкеннен видеожазба жалдап, велосипедпен үйге қайтып бара жатқан еді. Дэнни Генрих, бетіне маска киіп, патроны жоқ револьвермен қаруланып, бір үйдің алаңынан шығып, балаларға велосипедтерін жол шетіне лақтырып, беттерін жерге тығып жатуға бұйырды. Содан кейін ол әр баладан жасын сұрады. Джейкобтың інісіне жақын жердегі орманға қарай жүгіріп, кері қараса атып тастайтынын ескертті. Генрих қалған екі баланың жүзін көруді талап етті. Ол Джейкобты таңдап, Ааронға да інісіне айтқандай қашып кетуін бұйырды. Бұл Джейкобты соңғы рет көру болды, оны оның құпияласынан басқа ешкім көрген жоқ.

Тергеу

1989 жылдың 13 қаңтарында, Wetterling-ті ұрлаудан тоғыз ай бұрын, 12 жасар Джаред Шеерлді Минесота штатының Колд-Спринг қаласында белгісіз ересек адам ұрлап, жыныстық зорлық-зомбылық жасап, физикалық қорқытқан. Жәбірленушінің сол түні берген мәлімдемесінде операциялық тәсіл Веттерлинг ісіне ұқсас екендігі көрініс тапты: кейінірек Генрих деп танылған қылмыскер қару қолданды және баланы босатып, оған жүгіріп, артына қарамауын айтты, әйтпесе ол атып өлтіріледі. Бұл оқиға кейін Уеттерлинг бауырластар мен олардың досының аялдамасына 16 шақырым жерде болған.

Қауіпкер

2014 жылдың мамыр айында тергеушілер Веттерлингті ұрлаудан екі жыл бұрын Пайнсвилл аймағында болған бала зорлауына қатысты жасалған әрекеттер мен нағыз зорлау оқиғаларын қайта қарап жатқанын растады. 1986 жылдың жазы мен 1987 жылдың көктемі аралығында бес жасөспірім шабуылға ұшырады, бірақ ешкім ұсталған жоқ. Сот органдары кейбір құрбандармен қайта сұхбаттасып, осы ақпаратты жариялаған интернет блогермен бірлесіп жұмыс істеді. Айлар бойы жүргізілген зерттеулер мен құрбандармен сұхбаттасулардың нәтижесінде тергеушілер бұл шабуылдардың кездейсоқ емес екенін және кінәлінің Веттерлингтің ұрлануымен байланысты болуы мүмкін деген қорытындыға келді. Веттерлинг ұрланған орын басқа қылмыс орындарынан небәрі 40 минут қашықтықта орналасқан.

Дэнни Джеймс Генрих

2015 жылдың қазанында Дэнни Джеймс Генрих Джейкоб Веттерлингтің жоғалуына қатысты тұлға ретінде жарияланды. 1989 жылдың 16 желтоқсанында ФБР оны сұраққа тартып, ДНК сынамасын алған, бірақ оған қылмыстық іс қозғалмады және босатылды. 2015 жылы Генрихтің ДНК-сы 1989 жылдың қаңтарында, он екі жасында жақын орналасқан Холодный Спринг қаласынан ұрланған Джаред Шейерлдің ДНК-сымен сәйкес келді. Холодный Спрингтегі ұрлыққа қатысты мерзім өткендіктен, Генрихті тұтқындап, сол қылмыспен айыптау мүмкін болмады. Тінту ордері беріліп, Генрихтің үйінен балалар порнографиясы табылғаннан кейін, ол 2015 жылдың 28 қазанында тұтқындалды.

Арыз және анықтау

Генрих сотпен келісімге отырып, тергеушілерді 2016 жылдың 1 қыркүйегінде жерлеу орнына жетектеді. Якобтың киімдері мен адам дене қалдықтары Пейнесвилл қаласының жанындағы жайылымнан табылды, бұл Уеттерлингтер үйінен және оның ұрлану орнынан шамамен 30 миль (48 км) қашықтықта, сондай-ақ Генрих 1989 жылы тұрған жерге жақын болатын. Генрих айыпты мойындау келісімінде, оған тағылған 25 федералды бала порнографиясынан бір айыпталуын мойындауға келісті. Дене орнын көрсетумен және кінәсін мойындаумен қатар, ол Веттерлинг қылмысының мән-жайларын куәландыруға да келісті. Миннесота округінің АҚШ округтік сотының судьясы Джон Тунхайм алдында өткен сот отырысында Генрих балаға шабуыл жасап, оны қолғаппен байлап, Пейнесвилл маңындағы құм карьеріне апарып, зорлап, өлтіріп, денесін жерлегенін айтты. Генрих сол түні полиция сканерін тыңдап, полициядан жасырына алғанын мәлімдеді. Ол бір жылдан кейін сол жерге қайтып келгенін және Веттерлингтің күртесінің көрініп қалғанын байқағаннан кейін денесін жылжытқанын айтты. Келісімге сәйкес, Генрих бала порнографиясы үшін ең жоғары жаза – 20 жылға бас бостандығынан айырылды. Бұдан өзге, келісім мемлекеттік органдарға оның федералдық түрмедегі жазасы аяқталғаннан кейін оны жыныстық зоркер ретінде мәжбүрлеп емдеуге жіберуге мүмкіндік береді, бұл оның ешқашан бостандыққа шығуына кедергі болуы мүмкін. Генрихті соттаған судья Тунхайм былай деді:

Біз бұл қылмыстың және үкімнің бала порнографиясы туралы екенін жасырмаймыз. Бұл сонымен қатар көптеген балалар мен ата-аналардың өмірін өзгертті, олар Якобтың оралуын тілеп дұға етті және сіздің қараңғыдан шығуыңыздан қорқып жүрді. Әрбір бала Якоб Веттерлингтің тарихын біледі. Сіз шағын қалалардағы, Миннесотадағы және одан да алыс жерлердегі балалардың әдемілігін ұрладыңыз. Генрих түрмедегі жазасын өтегеннен кейін 17 жылдан соң босатылуы мүмкін болғанымен, судья Тунхайм оған «бұл қылмыс соншалықты қорқынышты, қатыгез және қайғылы, сондықтан қоғам сізді бостандыққа жібермейді» деді. 2017 жылдың қаңтар айында Генрих 20 жылдық жазасын өтеу үшін Массачусетс штатындағы Девенс федералды медициналық орталығына, федералды түрмеге ауыстырылды.

Мұра

Уеттерлингтің қаштарылғаннан кейін төрт ай өткен соң, оның ата-анасы Джерри мен Пэтти Уеттерлинг балалар қауіпсіздігін қорғау мақсатында «Джейкоб Уеттерлинг қоры» атты ұйым құрды. 1994 жылы федералдық «Джейкоб Уеттерлинг заңы» қабылданды және ол Джейкобтың құрметіне аталды. Бұл – штаттағы жыныстық қылмыскерлердің тізімін енгізген алғашқы заң болды. Заң бірнеше рет өзгертілді, ең белгілісі – 1996 жылғы «Меган заңы» және 2006 жылғы «Адам Уолш балаларды қорғау және қауіпсіздік заңы». 2008 жылы Джейкобтың ата-анасы құрған қор «Джейкоб Уеттерлинг ресурстық орталығына» айналды. Ол Уеттерлингтер отбасы бастаған жұмысты жалғастыруда: «Балаларды кім қаштарып, қалай жасайтынын және оны тоқтату үшін әрқайсымыз не істей алатыны туралы халықты хабардар ету». Миссисипи өзеніндегі Сент-Клауд маңындағы «Үміт көпірі» Джейкобтың құрметіне аталған.