Кіріспе

Америкалық қырғын құрбаны

Дрю Катрина Шёдин (26 қыркүйек 1981 – 22 қараша 2003) – 2003 жылғы 22 қарашада Солтүстік Дакота штатының Гранд-Форкс қаласындағы «Колумбия» сауда орталығының тұрақ орнынан Альфонсо Родригес кіші ұрлап кеткен американдық әйел. Оның жоғалуы мен кісі өлтіруі АҚШ-та кеңінен жарияланды және Дрю Шёдин атындағы ұлттық жыныстық қылмыскерлердің ашық тізілімін құруға себеп болды.

Полиция тергеуін жүргізу

Полиция мәліметтеріне сәйкес, Родригес Шоддин жоғалып кеткен күні кешке Колумбия сауда орталығының маңында болғанын айтқан, тіпті Колумбия сауда орталығының 4-ші кинотеатрында "Мексикада бір кезде" фильмін көріп отырғанын мәлімдеген. Бірақ бұл мәлімдеме расталмады, себебі сол кинотеатр немесе басқа жергілікті кинотеатрдың бірінде де фильм көрсетілмеген еді. Әрі қарайғы тергеулер Родригестің сауда орталығы маңындағы түрлі дүкендерден жасаған сатып алуларына қатысты түбіртектерді көрсетті, оның ішінде жақын орналасқан Menards дүкенінен пышақ сатып алғаны туралы түбіртек те болды. Родригестің қарамағында тек белгілі бір үй шаруашылығы дүкенінде ғана қол жетімді екі арнайы жиынтық пышақ болғаны анықталды, ол сауда орталығынан шамамен бір шақырым қашықтықта орналасқан. Дегенмен, бұл пышақтар Шоддин жоғалып кеткен күні сатып алынбаған, олардың нақты сатып алынған күні әлі белгісіз. Родригестің машинасынан полиция осындай пышақтың бірін артқы дөңгелектің ойысында тазалау сұйықтығына батырылған күйінде тапты. Көлік ішінде әйелдің туфлісі және тағы бір пышақ та табылды, олардың қан тобы Шоддиннің ДНК-сымен сәйкес келді. Крукстон – Родригестің анасымен бірге тұрған жері. Шоддиннің денесі жартылай жалаңаш, беті төмен қарап, шатқалда табылған. Оның қолы артына байланған, зорлық көріп, пышақталған, сексуалдық шабуылға ұшыраған, мойнында 5,5 дюймдық кесік болған. Мойнына арқан байланған, ал арқанның астынан сауда сөмкесінің қалдықтары табылған, бұл оның басына сөмке кигізілгенін көрсетеді. Сот медициналық сарапшысы оның өлімінің себебі мойын жарақатынан, тұншығудан немесе ауа райының салдарынан болған деген қорытындыға келді. Мыңдаған адам Шоддинді іздеуге көмектесті, ал жүздеген адам оның қосылу рәсіміне қатысты. Бұл Родригес айыпты деп танылса, өлім жазасын алуға құқылы екенін білдірді, бірақ Солтүстік Дакота мен Миннесота заңдарында мұндай жаза қарастырылмаған, себебі екі штатта да өлім жазасы жоқ. Бұл Солтүстік Дакотада соңғы бір ғасырда алғаш рет өлім жазасына кесілген іс болды. АҚШ прокуроры Дрю Уригли және АҚШ прокурорларының көмекшілері Кит Райзенауэр мен Норман Андерсон Родригеске қарсы қудалауды жүргізді. 2006 жылдың 30 тамызында Родригес федералды сотта Дрю Шоддинді өлтіруге қатысқандығы үшін кінәлі деп танылды, ал 2006 жылдың 22 қыркүйегінде қазылар алқасы оған өлім жазасын тағайындады. 2007 жылдың 8 ақпанында Родригес АҚШ округ сотының судьясы Ральф Р. Эриксоннан өлім жазасын ресми түрде алды. Қазір ол Флорида штатындағы Кольман федералдық түрмесінде отыр. Родригес 2013 жылдың 28 маусымында доктор Майкл Велнермен өлім жазасын күтіп отырған кезде өткізген сұхбатында өз кінәсін мойындады. 2011 жылдың қазан айында қорғаушы адвокаттар Родригестің психикалық мүмкіндіктері шектеулі екенін дәлелдеп, федералдық habeas corpus өтінішін берді.

Апелляциялық шағымдар

2021 жылы Родригесті өлім жазасына кескен судья, қазір АҚШ-тың Сегізінші округтік апелляциялық сотының судьясы Ральф Р. Эриксон, оның үкімін жоққа шығарды және "медициналық сарапшының қате куәлігі мен психикалық денсаулық саралануының шектеулі болуы" себептерімен жаңа үкім шығару кезеңін тағайындады. Рамси округінің медициналық сарапшысы Майкл МакГи сотта берген куәлігі "сенімсіз, адастыратын және дәл емес" болды. Сондай-ақ, Родригестің адвокаттары клиентінің ақыл-есін сақтамауына байланысты қорғану мүмкіндігін жоғалтып, оның психикалық денсаулығын тексеруді шектеу арқылы оған қызмет етуде қателік жасады. 2023 жылдың 14 наурызында прокурорлар Родригеске өлім жазасын қолданудан бас тартты. Родригес 2023 жылдың 18 мамырында мерзімінен бұрын босатылмайтын өмір бойына сотталды.

Мұра

"Дрю заңы" деп аталған заң, Dru Sjodin Ұлттық жыныстық қылмыскерлердің ашық тізілімін құрды, 2006 жылы қабылданды және президент Джордж Буш қол қойды. 2004 жылы Солтүстік Дакота университетінде Sjodin атындағы стипендия тағайындалды. Sjodinнің туған қаласы Пеккот Лейкс, Миннесота штатында оның еске арнау бағы ашылды, ал тағы біреуі UND кампусында ашу жоспарлануда.