Кіріспе

Эхтернах (немесе (жергілікті) Эхтерноах) – Люксембургтің шығысындағы Эхтернах кантонындағы қала мәртебесіне ие коммуна. Эхтернах Германиямен шекараға жақын орналасқан және Люксембургтың ең ежелгі қаласы.

Тарих

Қала 698 жылы Нортумбрияның Рипон қаласынан (қазіргі Солтүстік Йоркшир, Англия) шыққан ағылшын монахы Сент Виллиброрд құрған Эхтернах аббаттығының төңірегінде өсті. Ол Утрехттің тұңғыш епископы болды және фриздерді христиан дініне өткізу үшін еңбек етті. Епископ ретінде ол 739 жылы қайтыс болғанға дейін Эхтернах монастырының аббаты болып қызмет етті. Оның құрметіне жыл сайын Берекелі сейсенбі күні Эхтернахтың мәшһүр билеуші шеруі өткізіледі. Қаладан ағып өтетін Сауэр өзені бүгінде Люксембург пен Германия арасындағы шекараны құрайды; ал бұрынғы Рим империясы мен Меровингтер дәуірінде Сауэр осы аймақта шекара немесе марш құрамайтын. Эхтернахтағы римдік вилланың (оның іздері 1975 жылы қайта табылды) Альп тауларының солтүстігіндегі ең ірі вилла болғаны айтылады. Кейін Эхтернах Трир курфюрсттығының (қазіргі Германия) құрамына кірді және Франк корольі Дагоберт II-нің қызы Ирмина (Ирмин) Виллибрордқа сыйға берді. Меровингтердің римдік мұрасының қалған бөліктерін Франк корольі Пипин Ұсқын аббаттыққа сыйлады. Эхтернах Карл Ұлы әулетінен патшалық қолдау ала берді. 859 мен 971 жылдар аралығында Трир епископының канондары монахтарды қуғанмен, 1017 жылы Виллибрордтың құрылыстары өртенгеніне қарамастан, романдық базилика, симметриялы мұнараларымен, бүгінге дейін Виллибрордтың қабірін кіріптарда сақтап тұр. Аббаттықтың кітапханасы мен жазу бюросы Еуропа көлемінде танымал болды. Аббаттық гүлденген сайын, Эхтернах қаласы аббаттың сыртқы қабырғаларының маңында өсіп, 1236 жылы қала құқығын алды. Аббат 1737 жылы сәнді барокко стилінде қайта салынды. 1794 жылы шіркеу тоналып, аббаттық фарфор фабрикасы ретінде пайдаланылды. 1797 жылы, Француз революциясынан кейін, монахтар таратылып, аббаттың мүліктері мен әйгілі кітапханасы аукционға қойылды. Кітапхананың ерте қолжазбаларының кейбіреуі, мысалы, танымал Эхтернах Евангелиясы қазір Париждің Ұлттық кітапханасында сақтаулы. 19 ғасырда аббаттықта фарфор фабрикасы ашылды және қала құлдырады, бірақ теміржолдың келуі жаңа өмір мен туристердің көптеп келуін әкелді. Екінші дүниежүзілік соғыстың Еуропадағы соңғы айларында, 16 желтоқсан 1944 жылы, Эхтернах Антверпенді қайта басып алуға тырысқан неміс Вермахтының одақтастарға қарсы шабуылындағы соғыс майданының ең оңтүстік нүктесі болды. Қала Екінші дүниежүзілік соғыста қирап, бірақ толығымен қалпына келтірілді.

Мәдениет

Ектернахта екі негізгі шіркеу бар. Үлкені – Сент Виллиборд аббаттығының базиликасы, ол бастапқы аббатханадан сақталған және роман-готикалық сәулеттің көрнекті ескерткіші болып табылады. Базилика қазір XVIII ғасырдағы аббатханамен (қазіргі лицей) қоршалған және қаланың тарихи орталығының төрінде орналасқан. Екіншісі – Әулие Петр мен Пауыл шіркеуі, оның алтарының астында Әулие Виллибордтың қалдықтары жатыр. Жақын жердегі Тарих алды мұражайы соңғы миллион жылдағы адамзат тарихын қамтиды. Ехтернах көлі Ехтернахқа жақын орналасқан, онда жыл сайын түрлі шаралар өтеді, мысалы, «Ехтернах» көлі музыка фестивалі немесе «Тор мельмені» велосипедтік жарысы. 1975 жылдан бері Ехтернахта мамыр және маусым айларында жыл сайын Халықаралық музыка фестивалі өткізіледі. Фестиваль 2018 жылы тоқтатылды.