Кіріспе

Лохлевен қамалы – Шотландияның Перт және Кинросс жергілікті басқару аймағындағы Лох Левен көліндегі аралда орналасқан қираған қамал. Шамамен 1300 жылы салынған болуы мүмкін, қамал Шотландияның тәуелсіздік соғысы (1296–1357) кезінде әскери қақтығыстар ошағы болған. 14 ғасырдың аяғында қамал Уильям Дугласқа, Дугластың 1-ші графына оның туысы тарапынан сыйға берілді. Ол келесі 300 жыл бойы Дугластардың қолында болды. Шотландия королевасы Мэри 1567–68 жылдары осы қамалға қамалып, тәжден бас тартуға мәжбүр болды, содан кейін түрмешісінің отбасының көмегімен қашып кетті. 1588 жылы королеваның түрмешісі Мортон графы атағын мұраға алды және қамалдан кетіп қалды. 1675 жылы сәулетші сэр Уильям Брюс қамалды сатып алып, оны өзінің бағының орталық нүктесі ретінде пайдаланды; ол енді тұрғын үй ретінде пайдаланылмады. Қамалдың қалдықтары Historic Environment Scotland қамқорлығындағы ескерткіш ретінде сақталған. Лохлевен қамалы жаз айларында жұртшылыққа ашық, және оған қайықпен жетуге болады.

Ерте тарих

1257 жылы Шотландияның 16 жасар Александр III патшасы регенттерімен күшпен сонда әкелінген кезде Касл аралында қамал салынған болуы мүмкін. Шотландияның Тәуелсіздік соғысының бірінші кезеңінде (1296–1328), ағылшын әскері қаланы басып алды, содан кейін Лохлевен қамалы деп аталды; ол Эдинбург, Стирлинг және Перт қалалары арасындағы стратегиялық маңызды орналасқан. Қазіргі бекіністің бір бөлігі, яғни қоршау қабырғасы, осы кезеңде салынған болуы мүмкін. 1301 жылы ағылшын әскерлері Лохлевенді қоршауға алды, бірақ гарнизон сол жылы сэр Джон Комин қоршауды бұзғанда босатылды. Лох-Левен қамалы 14 немесе 15 ғасырдың басында бес қабатты мұнара үйімен немесе қамалмен нығайтылды. 1390 жылы король Роберт II (1371–1390 жылдары билеген) қаланы өзінің немересі Марджордың күйеуі сэр Генри Дугласқа сыйлады. 14 ғасырдан бастап қамал мемлекеттік түрме ретінде пайдаланылды. Бірнеше танымал адамдар онда тұтқынға алынды, соның ішінде Роберт II (1369 жылы, патша болғанға дейін). 1565 жылы ол Лохлевенге сэр Уильям Дугластың (1606 жылы қайтыс болған) қонағы ретінде қайта келді және онда кальвинист уағыздаушы Джон Нокспен кездесті. Екі жылдан кейін Мэри Лохлевенге тұтқын ретінде оралды. Ол 17 маусым 1567 жылдан 2 мамыр 1568 жылға дейін қамалға қамалды. Ол 15 маусымда Карберри-Хилл шайқасынан кейін, өзінің дворяндарына бағынды, олар оның Ботуэлл графына үйленуіне қарсы болды. Ол Лохлевенге жеткізіліп, сэр Уильям Дугластың қамқорлығына берілді. Тұтқында болған уақытының көп бөлігінде ол Глассин мұнарасында (16 ғасырдың басында салынған) тұрды, ол қамалдың оңтүстік-шығыс бұрышында орналасқан. Қосымша қауіпсіздік үшін Уильям Дугластың қыздары оның бөлмесінде ұйықтады. Үй шаруашылығына сэр Уильямның анасы Леди Маргарет Дуглас (Мэридің жарты ағасы Моррей графының анасы), оның ағасы Джордж Дуглас және Вилли Дуглас (жас жетім туысы) кірді. Кейінірек Мэри Лохлевендегі қызметшілерінің арасында екі әйел, бір аспазшы және бір хирург немесе дәрігер болғанын жазды. Мэри келген кезде ауырып қалды, бұл қасақана уланудың салдары деп күдіктелді, және 24 шілдеге дейін ол Ботуэллмен жүкті болған егіздерді түсірді; олар асығыс түрде жерленді. Бірнеше күннен кейін ол өзінің кішкентай ұлы Джеймстің пайдасына Шотландия тағынан бас тартуға мәжбүр болды. Уильям Мэтленд Летингтон мен Мэри Флеминг оған Аэзоптың аңызындағы арыстан мен тышқан бейнеленген алтын әшекей жіберді. Бұл қашып құтылу мүмкіндігін білдіретін белгі болды, сондай-ақ оның оған үздіксіз қолдау көрсетуі, тышқан аудың түйіндерін тістеп арыстанды босатуы мүмкін еді. Мэри қамал ішінде зергерлік бұйымды киді, ал Мари Курсельс, оның әйелдерінің бірі, оның сипаттамасын берді. Мэри күз бен қыста қалпына келді және біртіндеп Джордж Дугласты өзінің жағына тартты. Бір замандасы Джорджтың "сүйіспеншілікке берілген" екенін жазды. Мэри өзінің қызметшісі Сервай де Конденің маталар мен кестелеуге қажетті материалдарды жіберуін сұрады. Ол бірнеше рет қашып құтылуға тырысты. Бірде ол кір жуушы қыз болып жүрді, ал оның әйелдерінің бірі қамалдың ішінде оның орнын басты. Алайда, ол кетіп бара жатқанда, оны көлден өткізетін қайықшы танып, қамалға қайтарды. Тағы бір жолы ол қамалдың сыртындағы 2 метрлік қабырғадан көтеріліп қашуды жоспарлады, бірақ оның күтуші әйелдерінің бірі Джейн Кеннеди қашуды жаттыға отырып, өзін жарақаттады. Ақыры қашып құтылған түні ол қызметші киімін киіп, Вилли Дуглас кілттерді ұрлап, Мари Курсельс оған қамалдан шығуға рұқсат берді. Содан кейін оны Джордж Дуглас күтіп тұрған жерге 200 аттымен бірге көлдің арғы жағына алып барды. Олар Лотиандағы Ниддри қасапасына қашты. Үш күннен кейін оның француз аспазы Этьен Хауэ және оның әйелі Элс Буг оның жібек және барқыт көйлектерін және басқа да заттарын сандыққа жинап, Мэри қайда болса да жіберді. 19 ғасырда көлдің деңгейі төмендеген кезде табылған ескі кілттер Уилли Дуглас алып кеткен кілттер деп айтылады. Шотландиядағы көптеген қамалдардың бірі - Мэридің рухының қиналғандығы айтылады, өйткені ол өзінің егіздерінің оралғанын күтіп отыр, олар өмірден айырылғаны оның кінәсі емес екенін білсін; олардың жоғалғаны туралы сезінген қайғы оны қамал қабырғасында ұстап тұрды. Англияның Елизавета I-ін ренжіткеннен кейін, ағылшын Нортумберленд графы да осы жерде тұтқынға алынды. Ол екі жыл бойы Лох-Левенде тұтқын болып, кейін Англияға өлім жазасына кесілу үшін жіберілді. 1588 жылы Лохлевеннің сэр Уильям Дугласы 6-шы граф ретінде Мортон графының титулын мұраға алды. 12 мамыр 1589 жылы Уильям Дуглас, 6-шы Мортон графы, Жаңа Үйде Дания адмиралы Педер Мункты қабылдады. Ол королеваның күйеуі Анна Данияға "таңғы сыйлық" ретінде берілген мүлікті иелену үшін Фолкленд сарайында болған. 1675 жылы Лох-Левен иелігі Дугластардан Шотландиядағы король архитекторларының бірі болған сэр Уильям Брюске (шамамен 1630–1710) сатылды. Брюс 1686 жылдан бастап көл жағасындағы Кинесс үйін салды, үйдің және бақтың басты осын алыстағы қамалға бағыттады. "Жаңа Үй", соңғы рет 1723 жылы бұзылған, Брюстің құрылыс алаңының солтүстігінде орналасқан. Кинесс Шотландияда салынған алғашқы классикалық стильдегі ғимараттардың бірі болды. Одан кейін Лохлевен қамалы тұрғын үй ретінде пайдаланылмады, бірақ Брюс оны бағы үшін көрнекті орталық ретінде сақтап қалды. Алайда, қиратылған орын 1840 жылы сақталды және қоқыс тазартылды. Иелік Брюстерден 18 ғасырда Грэм отбасына, ал 19 ғасырда Кинесс үйін енді иеленбейтін Монтгомерилерге өтті. Лохлевен қамалы 1939 жылы мемлекеттік қамқорлыққа берілді және қазір Historic Environment Scotland басқарады. Қамалдың қалдықтары Елтаңбалы Ескерткіш ретінде қорғалады. Ең төменгі деңгейде күмбезделген жертөле бар, үстінде күмбезделген ас үй орналасқан. Зал келесі қабатта, үстінде бөлмелер орналасқан, бәрі спиральды баспалдақпен байланысқан.

Глассин мұнарасы

Глассин мұнарасы – бұл шамамен 1550 жылы ежелгі қоршау қабырғасының оңтүстік-шығыс бұрышына салынған дөңгелек мұнара. "Глассин" атауының шығу тегі белгісіз. Мұнараның мақсаты қосымша тұруға жайлы орындарды ұйымдастыру және қамалға әсерлі көрініс беру болды. Қоршау қабырғасының сыртқы жағына оқ атуға арналған тесіктер қорғанысты күшейтті. Мұнарада су сақтауға арналған күмбезді жертөле бар, оған ауладан бөлек кіруге болады. Жертөледе көлден су жинауға және қолданылған суды төгіп тастауға арналған жеке арналар жасалған. Төменгі бөлмеде көлге қараған терезе орналасқан. Жоғарғы бөлме жатақ ретінде пайдаланылған. Ал ең жоғарыда, қабырға бойынан ғана кіретін шағын бөлме, мүмкін, кабинет немесе кітапхана болған.

Археологиялық табылған жерлер

1995 жылы жасалған шағын қазба жұмыстары барысында мұнараның Үлкен залына кіретін тас баспалдақтың негізі мен екі сатысы табылған. Ормандық баспалдаққа жақын қоқыс қабаттарынан 16 ғасырға тән қыш ыдыстар мен жануар сүйектері анықталды.