Кіріспе

Ирландияның Клэр округіне жататын ауыл

Кратло – Ирландияның батысында, Лимерик пен Шаннон қалалары арасында орналасқан Клэр округіне жататын ауыл. Атауы "жұмбақ төбе" деген мағына беретін Croit shliabh сөзінен шыққан болуы мүмкін, бұл Woodcock Hill-ге сілтеме жасайды. Қазіргі Кратло приходы бұрынғы Килфинтинан приходынан және қазіргі Киллели приходының бір бөлігінен құралған. Бұл туралы 18 ғасырда дін қызметкерлері келісімге келді, екі приходта да толыққанды жұмыс істеу үшін дін қызметкерлерінің жеткіліксіз екенін мәлімдеді.

География

Кратлоның оңтүстігінде Шеннон өзенінің таяз су айлағы, ал батысында Ратти/Уигссернай (Гарни) өзені жатыр. Шығыс шекарасының көп бөлігін жергілікті тұрғындар Санди өзені немесе Кратло сағасы деп атаған кіші арна құрайды. N18 екі қабатты тас жолдан оңтүстікке және R462-ден батысқа қарай Сиксмилбриджге дейінгі Кратлоның аймағы, бірнеше төменгі төбелерді есептемегенде, негізінен таяз су тасқынына ұшырайтын өзендердің жазық далаларынан тұрады. Бұл аймақтардағы егістік жерлер су бөгеттерімен қорғалған. Парохтың қалған бөлігі Кратло шекарасының сыртында 310 метрлік (1016 фут) биіктіктегі Вудкокк төбесінің оңтүстік-батыс және батыс бөлігін құрайды. Бұл төбенің батыс жағы көбінесе Галлоус-Хилл деп аталады, себебі 1650 жыл шамасында осы жерде Кромуэлл әскерлері көтерілісшілерді атқарындаған.

Кратло Вудс

Кратлоу ауданының үлкен бөлігіне мемлекеттік орман отырғызылған, 800 акрлық орманның көп бөлігін қайын және қарағай ағаштары құрайды. Ауылдан өтіп, Лимерикке баратын артқы жол бойында Гарранон орманының ежелгі емен ағаштарын көруге болады, және орманның тарихы кем дегенде 700 жылға дейін жетеді. Осы орманнан алынған емен ағаштары Лондонның Вестминстер залы мен Амстердамдағы Корольдік сарайдың шатырларын жасауға қолданылған. Лимерик қаласындағы Әулие Мария соборы да Кратлоу ағашынан салынған.

Қызықты орындар

Кратло ауылының маңында бірнеше ежелгі және орта ғасырлық ескерткіштер орналасқан. Ауылдың өзіндегі ең көне тарихи орындардың бірі – Краугаун зиратында, онда Баллинфунта Долмен деп аталатын мегалиттік есімді қабір табылған. Бұл қабір 1990 жылы зиратты кеңейту кезінде қазылып, кейіннен зираттың жаңа бөлігінде оның көшірмесі орнатылды. Осы зиратта 1738 жылға қарайтын Блад әулетінің мазары да бар, онда әулеттің алғашқы өкілі Роберт Маглин жерленген. Сонымен қатар, 1418 жылға дейін салынған ескі Краугаун шіркеуінің қираған қалдықтары да сақталған. 1784 жылы салынған Д’Эстерре көпірі Бунратти мен Сиксмилбридж арасындағы Ратти/О’Гчернай өзенін кесіп өтеді және бұрынғы баж салынатын өткелден қалған қақпа мұнараларының қираған қалдықтарымен ерекшеленеді. Генри Д’Эстерре бұл көпірді өз қаражатына салған, өйткені ол өз иелігіне жақын жерде өткел болсын дегенді қалаған. 1815 жылдың ақпанында Дэниел О’Коннелл мен Генри Д’Эстерренің ұлы Джон Норкот арасындағы әйгілі дуэль, жергілікті дәстүр бойынша, О’Коннеллдің баж төлеуден бас тартуына байланысты туындаған, бірақ бұл дуэльдің ресми түсіндірмесімен қайшы келеді. Гарранон еменді орманның ішінде "Мырзаның құдығы" деп аталатын жол бойындағы құдық табылады. Романшы және саяхатшы Джорджанна Чаттертон 1841 жылы оның таза ағыннан шығатынын айтқан, бірақ көптен бері пайдаланбағандықтан, ол өсімдіктер мен табиғи өсуге көміліп кеткен. Кратлоның айналасындағы әртүрлі далаларда бірнеше кішкентай раттардың, яғни сақина тәрізді бекіністердің қалдықтары орналасқан, бірақ 19 ғасырдың соңында Батыс теміржол дәлізі салынғанда олардың бірнешеуі қиратылды.

Қалдықтар

Кратлоде бірнеше қираған қамалдар мен мұнаралы үйлер орналасқан, оның ішінде Кратломайл қамалы (кейде "Кратло қамалы" деп аталады), ол Лимерикке баратын N18 тас жолының солтүстігінде жатыр. Қамал 5 қабаттан тұрады және 1500 жылдардың басында салынған. 1780 жылы қайтыс болған Джон Макнамара қамалдың соңғы тұрғыны болды, және одан кейін қамал сатылды, ал 700 жылдық тарихында алғаш рет қамалдың төңірегіндегі жер Макнамара әулетінің меншігінен шықты. Бір шақырымдай қашықтықта, жолдың қарсы бетінде, Кратлокель қамалы төменгі тіктеу беткейде орналасқан, және айналасындағы ағаштардың арасынан жолдан көруге болады. Бұл қамалды 15 ғасырдың соңында Шон Макнамара салған, бірақ 1641 жылы ол Макнамара әулетінен шығып, голландтық протестантқа тиесілі болды. Оңтүстікке қарай, Шеннон өзенінің жағасында Донелл немесе Кратлумор қамалының орны бар, бірақ қазір қирағандарының көбі қалмаған. Бұл бір кезде Кратлодағы ең ірі қамалдардың бірі болды, Макнамаралар оны Шеннон өзеніндегі орналасуы мен Бунратти және Лимерикке жақындығының арқасында сауда орталығы ретінде пайдаланды. 1730 жылы қамалдың көп бөлігі қиратылды, ал тастары Кратло Вудс үйін салуға қолданылды – бұл Ирландиядағы ұзын үйлердің соңғысы, әлі де отбасының тұруына арналған. Вудкокк төбесінің батыс беткейінде, Сиксмилбриджге қарай, Баллинтлия қамалының қираған қалдықтары ферма ауласында жатыр. Бұл қамалдардың барлығын Макнамара тайпасы салған, ол Томмонд Корольдығындағы ең қуатты әулеттердің бірі болды. Аймақта бірнеше шіркеулер мен ғибадатханалардың қираған қалдықтарын табуға болады. Жоғарыда айтылғандай, Краугондағы зиратта мұндай қираған жер бар, ал Кратломайл қамалының жанында тағы бір қираған жер бар, ол шын мәнінде шіркеу емес, қамал иелері үшін дұға оқитын орын болған. Бұл дұға оқитын орын және жақын жердегі құдық Әулие Жоханға арналған. 1893 жылы жарық көрген "Клэр округінің тарихы мен топографиясы" еңбегінде Джеймс Фрост Аугуст Стаффорд О'Брайен депутатының Кратло Вудс үйінің аумағынан монастырь қираған жерлерін алып тастағанын айтады, себебі ол көрініске кедергі келтірген. Килфинтененнің ортағасырлық шіркеуінің қираған қалдықтары мен зираты Sixmilebridge-ден Gallows Hill-ге дейінгі жолда орналасқан Carrowmore шағын ауданында орналасқан. Килфинтенен зираты Ирландиядағы ең кішкентай зират ретінде танымал. Бұл зират балаларды және приход арқылы саяхаттап өткен бейтаныс адамдарды жерлеу үшін арналған. Cill an Bothair, яки Жол шіркеуінің қираған қалдықтарын приходтың солтүстігінде табуға болады. Бұл шіркеудің зираты да балаларды жерлеу үшін арнайы пайдаланылған. Кратломор шағын ауданындағы Килкрейдауннадобер зираты крещениеден өтпеген балаларды жерлеу үшін шағын жерлеу орны болды.

Көлік

Кратлодан өтетін ең үлкен жол – Лимерик пен Галвейді байланыстыратын N18 ұлттық басты жолы. Жол Кратлода екіге бөлінеді, бір бағыты Лимерикке, екіншісі Лимерик туннелі арқылы қаланы айналып өтіп, қала сыртында Дублинге дейінгі M7 тас жолына жалғасады. R462 аймақтық жолы, N18-ден Кратло шығу жолы ретінде басталады, Sixmilebridge және Tulla қалаларын, сондай-ақ Kilkishen және Kilmurry ауылдарын Лимерикке қосады. Шаннон әуежайы мен Шаннон еркін экономикалық аймағы ауылдан 15 км қашықтықта орналасқан. Лимериктен Энниске дейінгі теміржол желісі де ауылдан өтеді, алайда станция қазіргі таңда жабық. Кратло теміржол станциясы 1859 жылдың 17 қаңтарында ашылып, 1963 жылдың 17 маусымында жабылды. 2008 жылы Батыс теміржол дәлізінің 2010 жылы қайта ашылуымен Кратло станциясы болашақта қайта жұмыс істейтін болады деп күтілген. 2023 жылдың қазіргі күніне дейін станция әлі де жабық және жеке тұрғын үй ретінде пайдаланылуда.

Білім

Жергілікті бастауыш мектеп – Сент-Джонс ұлттық мектебі, ол Кратло шіркеуінің дәл қарсы бетінде орналасқан. Осы мектеп 1980 жылы салынар алдында бұрын екі мектеп болған. Біріншісі 1849 жылы салынды, қазір ол жергілікті қоғамдық орталық, ал екіншісі 1965 жылы салынды, қазір шағын сауда орталығы. Бұл екі мектеп те халық санының өсуіне байланысты салынған. 2023 жылғы мәлімет бойынша, қазіргі мектеп, Сент-Джонс ұлттық мектебінде 285 оқушы білім алып жатыр.

Спорт

Кратлода ең көп таралған спорт түрлері – гэльдік ойындар, алайда регби мен футбол да қарқын алып келеді. Гэльдік ойындар бойынша 2014 жыл Кратло ГАА клубы үшін ең сәтті жыл болды, себебі Клэр аға буын харлинг және Клэр аға буын футбол чемпионаттары ұтып алынды. Бұл Кратлоны 85 жылдан бері екі аға округтік титулды бірдей жеңіп алған тұңғыш клуб етіп белгіледі, алғаш рет 1929 жылы Эннис Далкассианс клубы осы жетістікке қол жеткізген. Осы жылы Кратло аға буын харлинг чемпионатында екінші рет жеңіске жетті, ал тұңғыш рет бұл 2009 жылы, бес жыл бұрын болған.