Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1534–1549 жылдардағы Бразилияның португалдық мұрагерлік феодалары
1534–1549 Portuguese hereditary fiefs of Brazil
Бразилияның капитандықтары (Capitanias do Brasil) – португал империясының капитандықтары, Терра-де-Санта-Круз колониясының (кейін Бразилия деп аталды) Оңтүстік Американың солтүстік-шығыс Атлантика жағалауындағы әкімшілік бөлімдері және Португалияның мұрагерлік феодалары болды. Әр капитандық бір донаторға, генерал-капитан атағын алған португал ақсұлуына берілді. 16 ғасырдың басында португал монархиясы жаңа жерлерді отарлау құралы ретінде меншік құқығын немесе капитандықтарды – кең көлемді басқару құқықтары бар жерлерді пайдаланды. Бразилияға жер берілгенге дейін капитандық жүйесі Португалияның талап еткен аумақтарында, атап айтқанда Мадейра, Азор аралдары және Атлантикадағы басқа да аралдарда сәтті қолданылған. Атлантикадағы капитандықтардың көпшілігі сәтті болғанмен, Бразилияның барлық капитандықтарының ішінде бүгінгі таңда сәтті болғандары тек екеу ғана – Пернамбуко және Сан-Висенте (кейін Сан-Паулу деп аталды). Тарқау, аборигендердің жеңісі, Голландиялық Батыс Индия компаниясының Солтүстік-Шығыс Бразилияны басып алуы және донатордың (жер иесінің) мұрагерсіз қайтыс болуы сияқты себептермен барлық меншіктер (капитандықтар) ақырында таққа қайтарылды немесе қайта сатып алынды. Олар 1549 жылдан бастап генерал-губернаторлықтар мен Бразилия және Мараньяо штаттарына біріктірілді, ал жекеменшікпен берілген соңғы капитандықтар 1754 жылы таққа қайтарылды. Олардың 18 ғасырдың екінші жартысындағы соңғы шекаралары Бразилия провинцияларының негізін құрады.
The Captaincies of Brazil (Capitanias do Brasil) were captaincies of the Portuguese Empire, administrative divisions and hereditary fiefs of Portugal in the colony of Terra de Santa Cruz, later called Brazil, on the Atlantic coast of northeastern South America. Each was granted to a single donee, a Portuguese nobleman who was given the title captain General. Beginning in the early 16th century, the Portuguese monarchy used proprietorships or captaincies—land grants with extensive governing privileges—as a tool to colonize new lands. Prior to the grants in Brazil, the captaincy system had been successfully used in territories claimed by Portugal— notably including Madeira, the Azores, and other Atlantic islands. In contrast to the generally successful Atlantic captaincies, of all the captaincies of Brazil, only two, the captaincies of Pernambuco and São Vicente (later called São Paulo), are today considered to have been successful. For reasons varying from abandonment, defeat by aboriginal tribes, occupation of Northeast Brazil by the Dutch West India Company, and death of the donatário (lord proprietor) without an heir, all of the proprietorships (captaincies) eventually reverted to or were repurchased by the crown. They were effectively subsumed by the Governorates General and the States of Brazil and Maranhão starting in 1549, and the last of the privately granted captaincies reverted to the Crown in 1754. Their final boundaries in the latter half of the 18th century became the basis for the provinces of Brazil.
Колониялар ретінде құрылу
1530 жылы Мартим Афонсу де Сузаның сәтті экспедициясынан кейін, Атлантика жағалауында табылған бразиль ағашы саудасын игеру және ішкі аймақтағы күміс пен алтынның мол байлығы туралы қауесеттерді зерттеу мақсатында Португалия короны жаңа континенттегі өз иелігінде тұрақты колониялар құруға бекінді. Португалдардың үлкен әрі алыс колонияға инвестиция салуға жетерлік адам және қаржылық ресурстары болмағанын түсініп, жеке кәсіпкерлерді, donatários деп аталатын, тартуға шешім қабылдады. Әрқайсысы капитандық немесе жер иелігінің иесі және әкімшісі болады. Бұл жүйе бұрын Португалия колонияларын, ең алдымен Мадейра, Азор аралдары және Африка жағалауындағы түрлі аралдарды орналастыруда сәтті қолданылған. Алғашқы капитандықтар Атлантика жағалауынан басталып, батыста Тордесильяс сызығында (Испания аумағы басталатын жер) аяқталатын экваторға параллель жолақтар түрінде белгіленді. Олар 1534 жылы Португалия королі Жоау III құрды. Корольтің қолдауы мен туысқандық байланыстар есебінен капитандықтардың бесеуі қаржы министрі Антониу де Атаиденің екі туысына: Мартим Афонсу де Суза мен оның інісі Перо Лопеске берілді. 1530 жылғы Афонсо экспедициясының капитаны Перо де Гойске тағы бір капитандық берілді. Қалған капитандықтар сенімді әскерилерге (әсіресе конкистадорлар деп аталатын) және сарай бюрократтарына берілді.
Following the successful expedition of Martim Afonso de Sousa in 1530, in order to exploit the trade in brazilwood discovered on the Atlantic coast, as well as explore rumors of vast riches in silver and gold in the interior, the Portuguese Crown determined to establish permanent colonies in their claim on the new continent. The Portuguese realized that they had no human or financial resources to invest in a large and distant colony, and decided to enlist private entrepreneurs, called donatários. Each would become owner and administrator of a capitania or captaincy, a land grant. This system had previously been successful in settling of the Portuguese colonies, first in Madeira, the Azores and various islands mostly along the coast of Africa. The first captaincies were drawn in strips parallel to the equator, commencing at the Atlantic coast and terminating in the west at the Tordesillas Line (where Spanish territory began). They were established by King John III of Portugal in 1534. Within a system of royal patronage and nepotism, five of the captaincies were given to two cousins of finance minister António de Ataíde: Martim Afonso de Sousa and his brother Pero Lopes. An additional captaincy was issued to Pero de Gois, captain of Afonso's 1530 expedition. The remaining captaincies were granted to a trusted mixture of military men (more precisely called conquistadores) and court bureaucrats.
Капитандықтардың бағыныстылығы
Капитандықтардың тарихы даулы, шағын еуропалық ел Португалия патшаларының Оңтүстік Американың кең аумағын отарлап, басқару қажеттілігін көрсетеді. Отаршылдықтың алғашқы кезеңінде капитандықтар берілді, бөлінді, бағынышты етілді, қосылды және тасталды. 1548 жылы Баия-де-Тодус-ус-Сантус (Баия) капитаны, жергілікті каннибалдардың донаторы Франсиско Перейра Коутиньо мен оның қоныс аударушыларын қырғынға ұшыратқаннан кейін Тажға қайтарылды; король Дом Жоао III Баияда патшалық губернатор (кейін генерал-губернатор) тағайындады. Сонымен қатар, Дом Жоао бұрын донатариустарға (жер иелеріне) берген кейбір кең артықшылықтарды жойды. Алайда, патшаның нәтиже бергеннің бәріне бейімделуге дайын екенін нақты көрсете отырып, Дом Жоао өзінің бірінші губернаторына Пернамбукодан басқа барлық қалған капитандықтарды, ерекше табысқа жеткен капитандықты аралауға бұйрық берді. Шындығында, XVII ғасырға дейін ешбір патшалық губернатор Пернамбукоға бармады. Капитандықтар патшалық губернаторларға, генерал-губернаторларға және вице-корольдерге бағынышты үкіметтер ретінде өмір сүруін жалғастырды. Барлық капитандықтар ерте немесе кеш патшалық капитандықтарға айналды, жеке меншік капитандықтар емес (әртүрлі сәтсіздіктер немесе тәждің сатып алуы арқылы). Филиппин әулеті тұсында кейбір капитандықтар корольдік губернаторлармен (яғни "мемлекеттер") провинция мәртебесіне ие болды, ал Португалдық Бразилия содан кейін донатарлық капитандықтар, патшалық капитандықтар және мемлекеттердің қоспасынан тұрды.
The history of the captaincies is turbulent, reflecting the needs of the Kings of Portugal, a small European country, to colonize and govern an enormous expanse of South America. Throughout the early colonial era Captaincies were granted, divided, subordinated, annexed, and abandoned. In 1548 when the captaincy of Baía de Todos os Santos (Bahia) reverted to the Crown due to the massacre, by indigenous cannibals, of its donee, Francisco Pereira Coutinho and his settlers; the King, Dom João III, established a royal governor (later a governor general) at Bahia. At the same time Dom João rescinded some of the expansive privileges he had previously granted the donatarios (lords proprietor). However, clearly demonstrating the crowns desire to accommodate whatever worked, Dom João instructed his first Governor to visit all the remaining captaincies, except for Pernambuco, the one singularly successful captaincy. In fact no royal governor visited Pernambuco until the Seventeenth Century. The captaincies continued to exist as governments subordinate to the royal governors, governors general, and viceroys. All captaincies, sooner or later, reverted to being royal rather than proprietary captaincies (variously thru some failure or repurchase by the crown). During the Philippine Dynasty, some of the captaincies attained the status of provinces with royal governors (i. e. "states"), and Portuguese Brazil thereafter was a mixture of donatary captaincies, royal captaincies and states.
Пернамбуко және Сан-Висенте
Пернамбуко капитандығы қант қамысы плантацияларының арқасында гүлденді. Сан-Висенте капитандығы, 1681 жылы Сан-Паулу қаласы оның астанасы болғаннан кейін Сан-Паулу деп аталды, "бандеира" деп аталатын ішкі аймақтарды зерттеу арқылы жетістікке қол жеткізді. 1621 жылы олар Бразилияның оңтүстік-шығыс штатының негізін қалады.
The Captaincy of Pernambuco thrived due to sugarcane plantations. The Captaincy of São Vicente, called São Paulo after the city of São Paulo became its capital in 1681, obtained success through the exploration of the hinterland known as bandeiras. In 1621, these became the basis for the southeastern State of Brazil.
Бразилия провинциялары
1815 жылы Бразилия мемлекеті корольдыққа дейін көтерілді, ал барлық қолданыстағы провинциялар мен Корольдік капитаниялары Португалия, Бразилия және Алгарвтер Біріккен Корольдігінің провинцияларына айналды.
In 1815, the State of Brazil was elevated to a kingdom and all existing provinces and Crown captaincies became provinces of the United Kingdom of Portugal, Brazil and the Algarves.
Капитандықтардың мұрасы
Қазіргі кездегі он үш мемлекеттің атаулары бұрынғы капитандықтарының және бірнеше қалалардың аттарымен байланысты. Капитандықтар тупи-гуарани тіліндегі жер-су атауларын, әсіресе өзендер мен таулардың атауларын мәңгі есте қалдырды. Жер иелерінің феодалдық жүйесінің іздерімен сая байланысты 18-19 ғасырлардағы ірі фазендалар капитандықтардың жерлерінен бөліп берілді. Бразилия бүгінге дейін 4 миллион африкалық құлдарды пайдаланған және жер иелігін шоғырландырған плантациялық мәдениеттің мұрасымен өмір сүреді. Жер иелерінің 1,7 пайызы егістік жердің жартысына жуығына иелік етеді, ал елдің ең табысты 10 пайызы жалпы табыстың жартысын қамтиды.
Thirteen modern states have names of their predecessor captaincies, and several cities. The captaincies immortalized a set of Tupi guarani place names, chiefly those of rivers and mountains. In echoes of the feudal system of landed noblemen, the huge fazendas of the 18th and 19th centuries were allocated from the land holdings of the captaincies. Brazil today still lives with the legacy of a plantation culture that utilized 4million African slaves and concentrated land ownership. An elite 1.7percent of the landowners continue to own nearly half the arable land; the top 10percent of the nation earns half the income.