Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Африка жеңіл бронекөлігі
South African light armoured car
Бастапқыда тек барлау машинасы ретінде көрілген Эланд сәтті түрде шабуылдық және танкке қарсы құрал ретінде қызмет етті. Дегенмен, кейіннен Эланд экипаждары оны құрметпен қабылдады. Соңғы өндіріске түскен нұсқасы – Eland Mk7, 1979 жылы ұсынылды. 1988 жылдың қазан айында Оңтүстік Африка жаңа, жергілікті бронекөлікті – Rooikat таныстырды. Rooikat, Эланд сериясын конвенциялық майданда ықпалдықпен алмастыру қажеттілігінен туындаған, бұрынғыдан жылдам және 76 мм калибрлі, қашықтықтан нысананы алуға қабілетті зеңбірекпен жабдықталған. Көтерілісшілердің әрекеттері, әсіресе Замбия шекарасына жақын Каприви аймағында, тұрақтар мен таңдамалы нысаналарға шабуыл жасау түрінде болды. Көптеген ағылшын тілді елдерге тән үрдіске сәйкес, жергілікті полицияға бастапқыда Оңтүстік Африка қарулы күштерінің орнына көтерілісшілдерге қарсы операцияларды басқару міндеті жүктелді. Бір жылдан кейін PLAN мина соғысын өзінің стратегиялық бөлігі ретінде қабылдады, шектеулі жол желісінде Оңтүстік Африка конвойлерінің қозғалысын қиындатуға тырысты. Миналардың қойылуы көбінесе конвойлерді тұраққа түсіру үшін қолданылды. Бұл тактика осы уақытқа дейін Оңтүстік Африка қарулы күштері мен полициясының көптеген шығындарына әкелді және келесі екі онжылдық бойы PLAN-ның соғыс күш-жігерінің ең маңызды ерекшелігіне айналды. Колониялық мемлекетте саяси билік пен ықпалды нығайтуға бағытталған үш бәсекелес анголалық ұлтшыл қозғалыстар арасындағы фракциялық күрес болды; 1975 жылдың ортасына қарай ел ашық азаматтық соғысқа ұшырады. Алайда, UNITA және FNLA үшінші фракция – Анголаның азаттық қозғалысы (MPLA) тарапынан жеңіліп, Луандадан қуылды. FNLA және UNITA-дан айырмашылығы, MPLA-ның Анголаны азат ету үшін халықтық қарулы күштері (FAPLA) болды, ол кәдімгі соғыс үшін жақсы жабдықталған және Кеңес Одағы мен Кубаның әскери кеңесшілерінен қару-жарақ алды. FNLA да, UNITA да танкке қарсы қару-жараққа ие емес еді, ал олардың жеңіл қаруланған әскерлері FAPLA бронетехникасына қарсы тұра алмады. Анголадағы жасырын араласу бағдарламасының бір бөлігі ретінде Орталық барлау агенттігі Заирді FNLA және UNITA-ға Panhard AML 90 және M40 зеңбірексіз мылтықтарды беруге көндірді, ал олар американдық қару-жарақтардың жаңа үлгілерін алды. Оңтүстік Африка UNITA-ның AML экипаждарын оқыту үшін алты бронетехника нұсқаушысы бар кеңесшілер және байланыс тобын құрды. Оңтүстік Африка кеңесшілері бірнеше апта ішінде үш экипажды даярлауды жоспарлады, бірақ ФАПЛА Nova Lisboa-дағы UNITA штабына шабуыл жасағандықтан, оларға мұндай мүмкіндік берілмеді. Олар сұрақ қойылған жағдайда жалдамалы әскер ретінде таныстыруға рұқсат алды. Лауазымды тұлғалар Эландты Оңтүстік Африка қару-жарағына қатысты тыйым салудан босатты, өйткені UNITA және FNLA сырттан бірдей AML-ді пайдаланғаны белгілі болды және олар жеткілікті түрде анонимді деп есептелді. Бұл әсерді күшейту үшін Оңтүстік Африка экипажының мүшелері бронекөліктерді UNITA белгілерімен бояды. Эланд 90 барлау жұмыстарын отпен жүргізді, олардың жылдамдығы мен қозғалыс қабілетіне сеніп, ықтимал тұрақтардан өтуге тырысты. FAPLA тез арада Norton de Matos-тан Catengue-дегі стратегиялық теміржол торабына дейін қорғаныс шебін құрды, ол Nova Lisboa мен Луанда арасындағы тас жолда орналасқан. Оңтүстік Африканың білмеуімен, Catengue FAPLA оқу лагеріне жақын орналасқан, онда кубалық кеңесшілердің көптеген тобы орналасқан. Кубалықтар Catengue-ді қорғауға күрделі жоспар жасады, Оңтүстік Африка бронекөліктерін жолға тоқтатып, 82 мм минометтер мен 122 мм-лік Grad P зымырандық артиллериясының біріктірілген батареясымен FNLA жаяу әскерін жоюды көздеді. Оңтүстік Африка бронекөліктері көпірден өтіп бара жатқанда, кубалықтар оқ ашты. Эландтар от ашты, жетекші танкты жойды және қалғандарын кері шегінуге мәжбүр етті. Оңтүстік Африканың "Саванна" операциясын тоқтату туралы шешімі халықаралық қарсылық пен кубалық әскерлердің күшейе бастауына байланысты 1976 жылдың қаңтарында қабылданды, ал соңғы Оңтүстік Африка күштері Анголадан наурыз айында кетіп қалды. Осы операция үшін Оңтүстік Африка жаңа Ratels-ке орнатылған механикаландырылған жаяу әскерден тұратын біріктірілген жауынгерлік топты сынақтан өткізді, оған қажет болған жағдайда оттық қолдау көрсететін 90 Eland қосылды. Операция барысында көптеген Эландтар батпақ пен тіпті жұмсақ құмға батып, оларды ауыр Ratels-термен шығарудан басқа амал қалмады. Жауынгерлік топтың жылдамдығы Эландтардың қиын жерде нашар инерциясынан теріс әсер көрді. Соңында, бронетанқ корпусы механикаландырылған жаяу әскер тобында Эланд 90 Ratel-мен бірге күресуге жарамсыз екенін мойындады. Бұрынғының оттық қолдау әлеуеті пайдалы болды, бірақ оның жылдамдығы Ratel-ге қарағанда нашар болды және жеке көлік түрі үшін, әсіресе бензинмен жұмыс істейтін көлік үшін жеке логистикалық жүйені ұстау экономикалық тұрғыдан тиімді емес деп есептелді. Бес және алты жауынгерлік топтар да толығымен парашютистерден құралды, олар жеңіл жаяу әскер ретінде жұмыс істеді, сондай-ақ тылдан қолдау көрсетілді. Олардың мақсаты Анголаның оңтүстігіндегі үш PLAN оқу лагерін жою болды. Жергілікті жағдай қиын болғанда, жылдамдық шамамен 10 км/сағатқа дейін төмендеді. Жауынгерлік топтар алғашқы PLAN нысанына жеткенде, батқан Эландтар Ratels-термен кездейсоқ түрде көтерілісшілердің тұзағына түсті. Олардың экипаждары өздерінің өмірі үшін күрескенде механикаландырылған шабуыл тобын қолдауға қабілетсіз болды, ал 90 мм зеңбіректер өте жақын қашықтықтағы қарсы шабуылдаған PLAN күштерін басу үшін қолданылды. FAPLA T-34-85 танктерімен болуы мүмкін кездесулерге дайындалу үшін 61-ші механикаландырылған бөлімнің элементтері "өрт белдеуі" шараларын жасады, бір-бірін қолдау және арнайы маневрлерді біріктірді. Алайда, ол Protea үшін Ratel 90 танкке қарсы взводынан айырылды, бұл Эландқа көбірек сенуге мәжбүр етті: Ratel-мен жылдам "өрт белдеуі" кезінде оның жылдамдығына жете алмайтын көлік. Ең маңыздысы, Оңтүстік Африка Xangongo және Ongiva-да өз гарнизондарын орнатты, Соңғы Африкалық аумақтық күштерінен (SWATF) екі рота, Эланд взводы және 32-ші батальонның арнайы күштері қалды. 1982 жыл бойы Эланд 90 Xangongo маңындағы жолдарда жиі көрінді, SWAPO-ны қалаға қайта кіруден тоқтатып тұрды. Алайда, Оңтүстік Африка өміріне немесе ресурстарға қатысты шығындарға әкелуі мүмкін тікелей шабуылдар жасауға ниет білдірмеді. Askari FAPLA-ны әуе шабуылдары, алыс қашықтықтан бомбалау және жеңіл барлау арқылы ұстап тұруға сенді. Осы қағидаға сәйкес, Виктор күші Mongua арқылы шығысқа қарай бағытталды, содан кейін Cuvelai-дегі FAPLA-ның 11-ші бригадасын мазалады, олардың мақсаты болды. Анголалық қорғаушылар ауыр артиллериямен жауап берді. refn|Бұл қақтығыс 1983 жылдың 31 желтоқсанының таңында жалпы шабуыл кезінде болды. Эланд 90 Cuvelai-дің сыртында Juliet 19 деп аталатын жаяу әскер ротасын сүйемелдеп келе жатқанда T-55 танктерімен кездесті. Оңтүстік Африка және кеңестік дереккөздері Эланд 90 отынан бірнеше T-55 танктерінің бұзылғанын көрсетті, бұл осы оқиға кезінде болды, бірақ FAPLA-ның шығындары туралы толығырақ мәлімет берілмеді. Ақырында, мақсатты орындау 61-ші механикаландырылған бөлімге жүктелді. Ratel 90-шыларының жоғары беделіне байланысты, олар Анголалық артиллерияшылар оларды анықтамас бұрын, тығыз өсімдіктердің арасында T-55 танктерін анықтай алды, Эландтарда мұндай мүмкіндік болмады. Бронекөліктер өзенде кемінде бес танкты жойды, олар тексеру үшін тартылып алынды. Бронекөліктер көтерілісшілерді тоқтату үшін жолдарды жиі патрульдеді.
Once envisaged only as a scout car, the Eland auspiciously doubled in the role of an assault gun and an ersatz tank destroyer Another train of thought was that it resembled the vehicle of childhood book character named Noddy with its oversized tires. Nevertheless, it was later adopted with affectionate pride by Eland crews. The final variant to enter production, the Eland Mk7, was introduced in 1979. In October 1988, South Africa unveiled a new indigenous armoured car known as the Rooikat. The Rooikat, which had emerged from the original requirement for a larger and more effectively armed vehicle to supplant the Eland series on conventional battlefields, was much more mobile and carried a sophisticated 76mm high velocity cannon capable of engaging armour at longer standoff ranges. Insurgent activity took the form of ambushes and selective target attacks, particularly in the Caprivi Strip near the Zambian border. Reflecting a trend characteristic of many Anglophone Commonwealth states, local police were initially granted responsibility for managing counter insurgency operations rather than the South African armed forces. A year later, PLAN began adopting mine warfare as an integral part of its attempts to hinder the mobility of South African convoys on the limited road network. Mine laying was often used as a means to throw the convoys into disarray prior to an ambush. This tactic resulted in some of the heaviest SADF and police casualties thus far and evolved into one of the most defining features of PLAN's war effort for the next two decades. Factional infighting between the three rival Angolan nationalist movements pursuing their own separate strategies directed towards consolidating political power and influence in the colonial state was almost inevitable; by mid 1975 the country had degenerated into outright civil war. However, both UNITA and the FNLA were defeated and driven from the Angolan capital, Luanda, by the third faction—People's Movement for the Liberation of Angola (MPLA) that July. Unlike the FNLA and UNITA, the MPLA possessed a militant wing, the People's Armed Forces for the Liberation of Angola (FAPLA), which was well equipped for conventional warfare and aided by an infusion of arms from the Soviet Union and Cuban military advisers. Neither the FNLA nor UNITA possessed anti tank weaponry, and their lightly armed troops were no match for the FAPLA armour. As part of its own covert intervention programme in Angola, the Central Intelligence Agency was able to persuade Zaire to donate some Panhard AML 90s and M40 recoilless rifles to the FNLA and UNITA in exchange for receiving more modern American weaponry. South Africa assembled an advisory and liaison team which included six armour instructors to train the UNITA AML crews. The SADF advisers planned to have three crews trained in several weeks, but they were not afforded this luxury as a FAPLA offensive was already underway to seize UNITA's headquarters at Nova Lisboa. They were told to pose as mercenaries if questioned. Officials exempted Elands from the ban on South African weapons because it was well known that UNITA and the FNLA operated the externally identical AML, and they were regarded as suitably anonymous. To reinforce this impression, SADF crew members painted the armoured cars with UNITA markings. Eland 90s performed reconnaissance by fire, depending on their speed and mobility to carry them through potential ambushes. FAPLA hastily established a rough line of defence from Norton de Matos to the strategic railway junction at Catengue, which lay on the highway between Nova Lisboa and Luanda. Unbeknownst to the SADF, Catengue was situated near a FAPLA training camp which housed a significant contingent of Cuban advisers. The Cubans planned an elaborate defence of Catengue, intending to pin the South African armoured cars on the road and strip away the supporting FNLA foot soldiers with a composite battery of 82mm mortars and Grad P 122mm rocket artillery. When the South African armoured cars began crossing the bridge, the Cubans opened fire. The Elands opened fire, destroying the lead tank and forcing the others to withdraw. South Africa's decision to terminate Operation Savannah in the face of heavy international opposition and an increasingly formidable Cuban troop presence was made around January 1976, and the last SADF forces departed Angola in March. For the purposes of this operation, the SADF experimented with an integrated combat team consisting of mechanised infantry mounted in the new Ratels, backed by attached Eland 90s providing fire support as needed. During the course of Operation Reindeer, numerous Elands repeatedly stalled in mud and even loose sand, leaving no alternative but to tow them out with the much heavier Ratels. The speed at which the combat team was able to cover ground was negatively affected by the Elands' poor momentum on broken terrain. Finally, the armoured corps acknowledged that in a composite mechanised infantry group, the Eland 90 was not suited to fight in tandem with the Ratel. The former's fire support potential was useful, but its mobility was inferior to that of the Ratel and the need to maintain a separate logistics apparatus for a separate vehicle type, especially one with a petrol engine, was not deemed economical. There were also fifth and sixth combat teams composed entirely of paratroops, who functioned as light infantry, and a rear echelon. Their objective was to eliminate three PLAN training camps in southern Angola. When the terrain became more challenging, the advance slowed to about 10 km/h. When the combat teams reached the first PLAN facility, the stalled Elands were inadvertently towed by the Ratels into an insurgent ambush. Their crews found themselves unable to support the mechanised assault group while fighting for their own survival, and the 90mm guns were used as extremely close range to suppress counterattacking PLAN forces. In preparation for potential encounters with FAPLA T 34 85 tanks, elements of 61 Mechanised practised "firebelt" actions, integrating mutual support and specialised manoeuvres. It was, however, stripped of its Ratel 90 antitank platoon for Protea, necessitating a greater dependence on the Eland: a vehicle unable to keep pace with Ratels during rapid firebelts. Most significantly, the SADF installed its own garrisons at Xangongo and Ongiva leaving behind two companies detached from the South West African Territorial Force (SWATF), an Eland squadron, and the special forces of 32 Battalion. Throughout 1982 Eland 90s were a common sight on the roads around Xangongo, deterring SWAPO from reentering the town. The SADF, however, had no intention of making frontal attacks that could be costly in lives or resources. Askari depended on being able to keep FAPLA at bay through air strikes, long distance bombardment, and light probing. In keeping with this principle, Task Force Victor marched east through Mongua before harassing FAPLA's 11th Brigade at Cuvelai, their intended target. Angolan defenders responded with heavy artillery. refn|This confrontation took place during the general assault on the morning of December 31, 1983. The Eland 90s involved were escorting an infantry company, call sign Juliet 19, just outside Cuvelai when they encountered the T 55s. South African and Soviet sources alike noted that several T 55s were penetrated by Eland 90 fire, presumably during this action, but did not elaborate on FAPLA's losses. It eventually fell to an overworked 61 Mechanised to complete the objective. Due to the higher profile of their Ratel 90s they could locate T 55s over dense vegetation before the Angolan gunners in turn spotted them, an advantage Elands did not possess. The armoured cars succeeded in knocking out at least five tanks on the river, which were captured and retained for inspection. The armoured cars frequently patrolled the roads to deter guerrilla raids and escorted local convoys. South Africa equipped the SWATF with a single regiment of Eland 90s and Eland 60s at its inception in 1980, drawing their crews from local national servicemen. During Moduler, the SWATF's 201 Battalion was ordered to deploy as far north as Ongiva and prevent Angolan units from re occupying that settlement. For the purposes of this operation they were provided with an oversized squadron of Eland 90s. It is unclear whether this is a reference to the same action, as FAPLA claimed the South African unit responsible was 32 Battalion, The Cuban forces were believed to possess a brigade sized formation of T 55 and T 62 tanks, which the SWATF would find difficult to deter with its outnumbered and obsolete Eland fleet.
Родезия
Родезия 1965 жылдан 1980 жылға дейін екі қарсылас көтерілісші армияға – Зимбабве Африка Ұлттық Азаттық Армиясына (ZANLA) және Зимбабве Халықтық Революциялық Армиясына (ZIPRA) – қарсы ұзақ және қатал қарсы көтеріліс науқанын жүргізді. Соғыс басталғаннан бері Родезия Әуе Күштері көтерілісшілердің диверсанттардың отын қоймаларын, алдыңғы әуеайлақтар мен өзге де маңызды нысандарды бұзуы мүмкін деген алаңдаушылықта болды. 1971 жылы Родезия Әуе Күштерінің Қауіпсіздік Оқу бөлімі (STU) базаның қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін құрылды. STU-ны Оңтүстік Африка үкіметі оқытып, жабдықтады, оған радиостанциялар, шағын қару-жарақ және оқ-дәрілер, сондай-ақ негізгі қару-жарақтар бойынша нұсқаулар берді. Олар тұрақты күзет кезінде бекітілген орналасқан жерлерге қазылып, сонымен қатар әрбір ұшақ қону алдында реттеліп жүргізілетін патрульдерді жүргізді. Көтерілісшілердің шабуылы кезінде Eland 60 машиналары бекітілген орналасқан жерлерінен шығып, шабуылшыларды тосқауылдайтын, қажетті оттық қолдауды қамтамасыз ететін және көтерілісшілерді анықтау үшін жарықтандыру снарядтарын атып, қарулы күзетшілерге көмектесетін. Алайда, Ferret машиналары тозуға ұшыраған, себебі Родезия оларды Адендегі британдық күштерден бірнеше жыл бойы ауыр пайдаланғаннан кейін мұра етіп алған. Ferret конструкциясының жердегі нысаналарға және қазылған көтерілісшілерге қарсы тиімді болуы үшін жеткілікті атыс күші болмады, олар тек бір жалпы мақсаттағы пулеметпен қаруланған. Зы бронеавтомобильдер әскердің жол тосқауылдарында орналастырылды және көтерілісшілердің кіріп-шығуын болдырмау үшін шекараларды жиі патрульдеді. Конференция 47 пленарлық сессиядан кейін кезең-кезеңмен саяси өткел туралы келісімдермен, көтерілісшілердің фракцияларын қамтитын конституциялық конференциямен және 1979 жылғы 15 желтоқсандағы атысты тоқтатумен аяқталды. Оңтүстік Африка үкіметі Родезиядағы одақтастарының саяси тұрғыдан әлсірегенін мойындап, қолдауын тоқтата бастады. Родезия армиясының жоғары шенді генералы қажетті шараларды қабылдау үшін тағайындалды. Оңтүстік Африка Қорғаныс күштері (SADF) Eland 90 машиналарын ықтимал жауынгерлік режимнің қолына қалдыруға ниет білдірмеді және бронеавтомобильдерді жою жоспарына қатысты деп күдіктелді. Сауд Арабиясынан алынған қаржылық көмек Рабатқа кең ауқымды жабдықтау желісіне қол жеткізуге мүмкіндік берді: қару-жарақ Иран, Батыс Германия және Бельгия сияқты алыс елдерден алынды. Panhard AML 90 машиналарына Франциядан тапсырыс берілді; кейбіреулері қолданылған күйде келгенімен, 1976 жылы импортталды. Басқалары 1978 жылдан кейін FAR құрамында Ratel машиналарымен бірге пайда болды. Марокко FAR-дың әрбір жеңілісіне алаңдады, ал 1979 жылдың қыркүйегінде генерал Ахмед Длими Батыс Сахарада тараған күштерді консолидациялаудың жаңа стратегиясын қабылдады. Үлкен партизандық күштер аңғардағы бронеавтомобильдер колоннасын қоршап алып, кесіп тастады.
Rhodesia waged a long and bitter counter insurgency campaign against two rival insurgent armies, the Zimbabwe African National Liberation Army (ZANLA) and the Zimbabwe People's Revolutionary Army (ZIPRA), from 1965 to 1980. From the beginning of the war, the Rhodesian Air Force was perturbed by the likelihood of insurgent saboteurs disrupting fuel depots, forward airfields, and other installations vital to its operational capabilities. In 1971, the Rhodesian Air Force Security Training Unit (STU) was established for base security duties. The STU was trained and equipped by the South African government, which provided it with radios, small arms and ammunition, and basic weapons instruction. They were dug into fixed revetments while on static guard duty, but also carried out routine patrols before each aircraft landed. During an insurgent raid, the Eland 60s would emerge from their revetments and intercept the attackers, providing much needed fire support and firing illumination rounds to pinpoint insurgents for the dismounted security personnel. However, the Ferrets were in delipidated condition, having been inherited by Rhodesia from the British Forces Aden after seeing several years of hard use in the Aden Emergency. The Ferret design also lacked the firepower to be truly effective against hardened ground targets and dug in insurgents, being armed with just a single general purpose machine gun. The armoured cars were deployed at army roadblocks and frequently patrolled the borders to deter insurgent infiltrators. The conference concluded after forty seven plenary sessions with agreements on a phased political transition, a constitutional conference including the insurgent factions, and a ceasefire on 15 December 1979. Recognising that its Rhodesian allies were politically moribund, the South African government began withdrawing its support. A senior general officer in the Rhodesian Army was appointed to make the necessary arrangements. The SADF had no desire to leave the Eland 90s in the hands of a potentially hostile regime, and was implicated in a plot to destroy the armoured cars. Financial assistance from Saudi Arabia allowed Rabat to tap a broad supply network: weaponry was obtained as far abroad as Iran, West Germany, and Belgium. Orders for Panhard AML 90s were placed with France; although some did arrive in second hand condition, were imported in 1976. Others appeared with Ratels in the FAR after 1978. Morocco grew more concerned with each successive FAR setback, and in September 1979 General Ahmed Dlimi adopted a new strategy of consolidating the forces spread out across Western Sahara. A large guerrilla force was able to trap and cut off the column of armoured cars in the valley.
Басқа да қақтығыстар
Оңтүстік Африка 1990 жылдардың ортасында Уганда халықтық қорғаныс күштеріне 40, түрі белгісіз «Эланд» бронетранспорттық құрылғысын, сондай-ақ «Буффель» минадан қорғалған әскер тасымалдаушыларын жеткізді. Бұл бронетранспорттық құрылғылар екінші Конго соғысы кезінде қолданылған болуы мүмкін, және Кисанганиде Уганда әскерімен бірге қатысқан болуы ықтимал. Кейіннен олар «Жаратқанның қарсылық армиясына» қарсы қолданылды. Жергілікті БАҚ-та Нельсон Мандела басшылығындағы үкімет Конго Республикасындағы азамат соғысында Ангола басқыншыларына жеңілгенге дейін Паскаль Лисубаға «Эланд» ұсынғаны туралы хабарлар жарияланды. Бұл мәлімдемелер тәуелсіз түрде расталмады. Тағы бір дереккөз 1994 жылы алғашқы Конго тапсырысы жасалғанын және тек біреуі жеткізілгенін мәлімдейді. 1999 жылы кем дегенде 100 «Eland 90» және 20 «Eland 60» SANDF артық қалдықтарынан алынып, Бельгиялық қорғаныс мердігеріне («Sabiex») қайта сату үшін берілді. 2006 жылдың қыркүйегінде Чад президенті Идрис Деби оларды сатып алу бойынша келіссөздер жүргізіп жатқаны белгілі болды. Алғашқы 40 данасы 2007 жылдың 3 наурызында Франция арқылы жеткізілді және Адреге басып кірген көтерілісшілермен болған шайқаста қатысты. Бельгия 1999 жылғы келісім туралы БҰҰ-ның қару-жарақ тізіліміне хабарлағанмен, Чад туралы ешқандай мәлімет ұсынбады. «Sabiex» Amnesty International ұйымына сатуды растау не жоққа шығарудан бас тартты. Валония қару лицензиялау дирекциясы Франциядағы сатып алушыға экспортқа рұқсат бергенін еске түсірді, ал одан әрі сату немесе беруге ешқандай шектеу қойылған жоқ. Содан бері Чад «Эланд» құрылғыларын Судан шекарасының жанындағы қалыпты патрульдеулерде және Малидің солтүстігіндегі ислами радикалдарға қарсы қолданып келеді. «Эланд» климаттық жағдайлар, жер бедері және техникалық инфрақұрылымның немесе білікті кадрлардың жетіспеуі үлкен ауыр бронетехниканы пайдалануға кедеріс келтіретін аймақтарда импровизацияланған техникаға арзан балама ретінде қарастырылғандықтан, Сахарадан оңтүстік Африка армиялары мен көтерілісші топтары арасында танымал. «Panhard» электрлік муфтасы, тәжірибесіз жүргізушілер үшін қиындық тудырады. Барлық төрт дөңгелек бөлінетін дөңгелектерден жасалған және «Dunlop» 12.00x20 шиналарымен жабдықталған. Екі гидравликалық тежегіш жүйесі бар, біреуі алдыңғы, екіншісі артқы дөңгелектерге арналған. Бір типті миномет бар: «Hotckiss Brandt CM60A1», лицензия бойынша «K1» үлгісі ретінде өндіріледі. Ол тік траекториямен атылуы мүмкін және тікелей ату кезінде 300 метрге дейін, ал жанама ату кезінде 1700 метрге дейін тиімді. «Eland 90» құрылғылары «Denel GT 2» 90 мм зеңбірегімен жабдықталған; бас қарудың сол жағына 7,62 мм коаксиалды пулемет орнатылған.
South Africa supplied 40 Elands of unknown designation to the Ugandan People's Defence Force in the mid 1990s, along with Buffel mine protected troop carriers. The armoured cars likely entered service during the Second Congo War, and may have seen action with Ugandan armour at Kisangani. They were later deployed against the Lord's Resistance Army. Local media also published reports that Nelson Mandela's administration offered Elands to Pascal Lissouba before his loyalists were defeated by Angolan invaders in the Republic of the Congo Civil War. These claims could not be independently verified. Another source maintains that the original Congo order was placed in 1994 and only one was delivered. At least 100 Eland 90s and 20 Eland 60s were emptied from SANDF surplus in 1999 and handed to a Belgian defence contractor (Sabiex) for resale. In September 2006, it emerged that President Idriss Déby of Chad was negotiating their purchase. The first 40 were delivered via France on March 3, 2007, and soon blooded in the fighting against a rebel faction encroaching on Adré. While Belgium reported the 1999 deal to the United Nations Register of Conventional Arms, it neglected to offer any details regarding Chad. Sabiex could neither confirm nor deny the sale to Amnesty International. The Wallonia Directorate for Arms Licences merely recalled authorising export to a buyer in France, without any restrictions as to further sales or transfers. Chad has since used its Elands on routine patrols near the Sudanese border, and against Islamic radicals in northern Mali. Because the Eland is regarded as a cheap alternative to improvised technicals in areas where climate, terrain, and lack of support infrastructure or technical skill forestall the operation of large heavy armour forces, it has remained popular with sub Saharan armies and insurgent groups. The Panhard electric clutch, a major stumbling block for inexperienced drivers, All four wheels are of the split rim type and fitted with Dunlop 12.00x20 tyres. There are two hydraulic braking systems, one for the front and one for the rear. A single type of mortar is available: the Hotckiss Brandt CM60A1, produced under licence as the Model K1. It can be fired on a flat trajectory and is effective up to 300 metres in the direct role, or 1,700 metres in the indirect role. Eland 90s are equipped with a Denel GT 2 90mm gun; a coaxial 7.62mm machine gun is also mounted to the left of the main armament.
Танымал мәдениетте
UNITA белгілерімен боялған Eland 90 бронеавтомобильдері Call of Duty: Black Ops II ойынында, «Альфа Центавр» операциясының қияли шайқасы кезінде пайда болады. Басты кейіпкердің алғашқы миссиясы «Пирралық жеңіс» кезінде Jamba сыртында FAPLA T 62 танкілері бірнеше бронеавтомобильді жояды. Eland бронеавтомобильдері Ларри Бондтың «Вортекс» романында маңызды орын алады, онда 1990 жылдардың басында жаңадан тәуелсіз Намибияға Оңтүстік Африка Қорғаныс күштерінің (SADF) шабуылы суреттеледі. Романның оқиғасы кезінде SADF салыстырмалы түрде аз мөлшерде жаңа бронеавтомобильдермен жабдықталғандықтан, Eland бронеавтомобильдері барлау және оттық қолдау рөлінде Rooikat-ты толықтыру үшін фронтқа жіберіледі. Том Кратманның «Бостандық күрескерлері» романында жалданды әскер тобы екі жемқор Оңтүстік Африка бронетехника офицерлерінің көмегімен SANDF резервінен бірнеше Eland 90 бронеавтомобильдерін жасырын түрде сатып алады. Бұл бронеавтомобильдер кейіннен мемлекеттік төңкеріс әрекеті кезінде бірнеше T 55 танкілерін жою үшін қолданылады.
Eland 90s painted with UNITA markings make an appearance in Call of Duty: Black Ops II, during a fictitious engagement of Operation Alpha Centauri. A number of the armoured cars are knocked out by FAPLA T 62 tanks outside Jamba in the protagonist's first mission, "Pyrrhic Victory". Eland armoured cars feature prominently in the Larry Bond novel Vortex, which depicts a hypothetical SADF invasion of newly independent Namibia during the early 1990s. The Elands are pressed into front line service to complement the Rooikat in the reconnaissance and fire support role, as the SADF was equipped with relatively few of the newer armoured cars during the novel's time frame. A mercenary unit surreptitiously acquires several mothballed Eland 90s from the SANDF's reserve stores with the connivance of two corrupt South African armour officers in The Liberators, by Tom Kratman. The armoured cars are subsequently used to destroy several T 55 tanks in a coup d'état attempt.