Кіріспе

Израиль генерал (1924–2010)

Израиль Тал (13 қыркүйек 1924 – 8 қыркүйек 2010), сондай-ақ Талик (ивритше: טליק) деп те белгілі, Израиль қорғаныс күштерінің (ИҚК) танк соғысы саласындағы білімімен және Израильдің «Меркава» танкын әзірлеуге жетекшілік еткенімен танымал генерал болды.

Өмірбаян

Тал Маханайм қаласында, Мандатты Палестинада дүниеге келген. Анасының тарапынан ол 1777 жылы Сафед пен Тиберияға көшіп келген Хасидтерден тараған. Бес жасынан бастап Сафедте өмір сүрді және 1929 жылғы Палестина қырқынының куәсі болды. Кейін Беер-Тувия мошавында тұрды. Тал әскери қызметін 17 жасында Британ армиясының еврей бригадасында бастады, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Солтүстік Африка мен Италияда пулеметші болып қызмет етті. 1946 жылы еврей бригадасы таратылғаннан кейін, ол Хаганаға қосылды. Израиль Тал 2010 жылдың 8 қыркүйегінде Реховот қаласында қайтыс болды. Йом-Киппур соғысының ресми аяқталуынан кейін, оңтүстік майданның қолбасшысы болған Тал, штаб бастығы генерал Дэвид Элазар мен қорғаныс министрі Моше Даяннан египет әскерлеріне шабуыл жасау туралы бұйрық алды. Тал бұйрықты орындаудан бас тартып, оны этикалық емес деп санады және Премьер-Министр мен Жоғарғы Соттан сұралған шабуылға рұқсат беруді талап етті. Мұндай рұқсат берілмеді. Тал дауды жеңіп алды, бірақ бұйрықты орындаудан бас тартуының салдарынан генерал Элазардың орнын басатын штаб бастығы лауазымына үміткер болу мүмкіндігінен айырылды. 1970 жылы Израиль үкіметі саяси себептерге байланысты шетелде сатудың белгісіздігіне байланысты тәуелсіз танк құрастыру қабілетіне мұқтаж екенін шешті. Тал Израильдің майданның ерекшеліктерін және бұрынғы соғыстардан алынған сабақтарды ескере отырып, Израильдің "Меркава" танкын әзірлеу мен құрастыруды бастаған әзірлеу тобын жетекшілік етті. Ашық жерде, осындай қашықтықтан оқ ату Израильдің бронетанктік корпусының кейінгі соғыстарда аман қалуы үшін маңызды болды. Израильдің араб қарсыластары, әсіресе Мысыр мен Сирия, көбінесе советтік танктерінен 100 метрдей қашықтықтан атып, танк бөлімдері негізгі оқ-дәрілерін ату алдында нысандарға жақындап келді. Бұл израильдіктерге араб әскери доктринасының әлсіз жағын пайдалануға мүмкіндік берді. Оның жылдамдығы неміс блицкригімен салыстырылады және оны осы тактиканың дамуы деп санайтындар көп. Талдың 1967 жылғы трансформациясы және жетістігі IDF-ті бронетехниканың рөлін кеңейтуге итермеледі. Алайда, бұл әскердің басқа, аз танымал, бірақ маңызды аспектілеріне, мысалы, жаяу әскерге назар аударуды азайтты. 1973 жылғы күтпеген шабуылдан кейін, жылдам шабуылға баса назар аудару IDF-ті уақытша жеткілікті қорғаныс қабілетісіз қалдырды. Соғыстың соңғы кезеңдерінде ғана (1,1 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі әуе көмегінің арқасында, "Никель шөп" операциясы) бронетехника жарылып, өзінің әлеуетін көрсетті; генерал Авраам Аданның бронетехникасы мысырлық шепті бұзып, Суэц каналын кесіп өтіп, Суэцке жақын мысырлық 3-ші армияны қоршады. IDF 1973 жылдан бері теңгерімді күшке айналғанмен, Талдың бронетехникалық доктринаны дамытуы IDF үшін өте маңызды болды және әлемнің басқа бөліктеріндегі бронетехникалық доктриналарға әсер етті.

Марапаттар мен құрметтер

Израиль Талға 1961 және 1973 жылдары Элиаху Голомб Израиль қауіпсіздік сыйлығы табысталды. 1997 жылы Тал Израиль сыйлығын қоғам мен Израиль мемлекетіне ерекше үлес қосқаны үшін алды. 1991 жылы ол Негев атындағы Бен-Гурион университетінен құрметті доктор ғылымы дәрежесін алды. 2002 жылы Израильдегі Сапалы Үкімет қозғалысы оны "Әскери және қауіпсіздік" санатында "Сапалы Үкіметтің рыцары" деп таныды. Израиль Талдың суреті Паттон атты әскері мен қару-жарақ музейінің "Ең ұлы қару-жарақ командирлерінің қабырғасында" оның отандасы Моше Пелед, американдықтар Джордж С. Паттон және Крейтон Абрамс, сондай-ақ неміс фельдмаршалы Эрвин Роммельмен бірге орналасқан.