Кіріспе

Иохан Филип Лансберге (25 тамыз 1561 – 8 желтоқсан 1632) – фламандтық кальвинист пасторы, астроном және математик. Оның есімі кейде Лансберг деп жазылады, ал есімінің бірінші бөлігі Филипп немесе Йоханнес Филипп деп беріледі. Ол «Philippus Lansbergius» латынша есімімен жариялаған. Ол планеталардың орналасуын болжауға арналған «Tabulae motuum coelestium perpetuæ» астрономиялық кестелерінің авторы ретінде ең жақсы танылады. Кейіннен олардағы кейбір қателер анықталды, өйткені ол Кеплердің эллипстік орбиталардың ашылуын қабылдамады. Ол протестант дін қызметкері болған. Мартин Хортенсиус оның шәкірттерінің бірі болды, ал Лансберге кейіннен бұрынғы шәкіртімен ынтымақтастық орнатты. Ол 1561 жылы қазіргі Бельгияның Гент қаласында дүниеге келген. Францияда өсіп, Англияда оқыған. 1585 жылы Антверпеннің құлауынан кейін ол Нидерландының солтүстік бөлігіне көшіп келді. Ол Лейденде қысқа уақыт тұрды, содан кейін Гос қаласына уағызшы болу үшін барды. Лансберген 1613 жылға дейін сонда тұрды. Сол жылы ол қала әкімі сайлауына келіспегендіктен жұмыстан шығарылды. Елу екі жасар Лансберген өмірінің соңына дейін астрономиялық зерттеулерге берілу үшін Мидделбургке көшуді шешті. Лансберген Жердің Күнді айналатынын айтқан Коперниктің гелиоцентрлік теориясын қолдады. Бұл теория католик және протестант айналымдарында да даулы болды, себебі геоцентрлік теория кеңінен қабылданған. Ол 1586 жылы Сара Ливертсқа үйленді және олардың алты ұлы мен төрт қызы болды. Ол сирек кездесетін білімі мен тәжірибесінің арқасында үлкен беделге ие болды. Тек шіркеу мәселесінде ғана емес, сонымен қатар математика мен физикада да. 1611 жылы оның ұлы Питер (1587) Гос қаласында пастор болды. Басқа ұлы Якоб та Госқа көшіп келді, бірақ дәрігер болды. Лансбергеннің үлкен ұлы, сондай-ақ Филипп, Клотингеде пастор болып қызмет еткен және 1647 жылы онда қайтыс болды. Лансберген бірнеше кітап жазды. Солардың бірі «Жердің күнделікті және жылдық қозғалысы туралы ойлар» бестселлер болды. Лансбергенді Күнді айналатын планеталардың қозғалысы туралы танымал кітап жазған алғашқы голланд авторларының бірі деп айтуға болады. Осы кезеңде өмір сүрген Кеплер мен Галилей Лансбергеннің еңбегіне қызығушылық танытты. Оның кестелеріне сүйене отырып, олар планеталардың қозғалысын дәлірек болжауға мүмкіндік алды. Лансберген, мүмкін, Мидделбургтегі «Spanjaardstraat» көшесінде тұрған. Ол голланд ақыны Якоб Кэтс сияқты оған жандасқан адамдармен жиі байланыста болды. Кэтс «өте дана, атақты және құрметті Филипп Лансберген» туралы үш өлең жазды. Ол 1632 жылдың желтоқсанында Мидделбургте қайтыс болды. Мидделбургтегі Филипп Лансберген атындағы қоғамдық обсерватория және Лансберг ай кратері оның құрметіне аталған.