Пуэрто-Риконың Вега-Баха қаласы және муниципалитеті

Кіріспе

Вега Баха (ˈbeɣa ˈβaxa) – Пуэрто-Риконың солтүстік-орталық жағалауында орналасқан қала және муниципалитет. Ол Моровистің солтүстігінде, Манатидің шығысында және Вега-Альтаның батысында жатыр. Вега Баха 14 бариодан тұрады. 2020 жылғы халық санауы бойынша муниципалитетте 54 414 адам тұрады. Бұл Сан-Хуан-Кагуас-Гуанайбо қалалық статистикалық аймағының бір бөлігі.

Тарих

Vega Baja атауы испан тілінде "төменгі аңғар" дегенді білдіреді (Vega Alta "жоғарғы аңғар" дегенді білдіреді). Тарихшылар Вега Баха атауы Ла Вегадан шыққан деп санайды. Вега – Вега Баханың негізін қалауға қатысқан отбасылардың бірінің тегі. Сондай-ақ, атау Испанияның Ла Вега Баха-дель-Сегура аймағынан шыққан деп есептеледі. Кариб теңізінің испан тілінде вега – темекі плантациясы. Vega Baja 1776 жылы, Vega Alta-ның La Vega-дан бөлінуінен кейін (қазіргі Vega Alta) құрылған деп саналады, бірақ тарихшылар Испания үкіметі оны ресми мойындағаннан кейін көп жылдар өткенін растады. Құрылған күні – 7 қазан, ол Розарийдың Әзіресі Мәрияны еске алу күнімен бірге келеді. Vega Baja бастапқыда Vega baxa del Naranjal de Nuestra Señora del Rosario (Розарийдің Әзіресі Мәриямыздың апельсин бағының Вега Бахасы) деп аталды. Сибуко – Вега Баха арқылы өтетін өзендердің бірі, ол аймақтың басшысы немесе тайндардың кацикі Себуконың атының өзгеруі. Бұл тайндар өзендер маңында қоныстанған. Сибуко өзені маусымдық ауыр жаңбырлардың салдарынан су тасқынына жиі ұшырайды, бірақ өзен жерге көп пайда келтіреді. Сибуко өзенінің жағалауындағы рифтерде тайндардың тасқа қашаған суреттері табылған. Олардың арасында бет суреті және балық пішінді суреттер бар. Бұл рифтерде найзамен балық аулау және басқа күнделікті шаруалар жиі жасалғанын көрсетеді. Кармелита, Майсабель, Куэва Малдита және Пасо-дель-Индио сияқты басқа жерлер аборигендердің қоғамдастықтарын құрған археологиялық орындар ретінде белгілі. Вега Бахада есірткі саудасы көп жылдар бойы проблема болып келді. 1990 жылдың басында пластик бөшкелерге көмілген 43 миллион доллар ақша табылған, оны есірткі контрабандистері кейін алу үшін сақтаған деп болжанады. Вега Баханың бірнеше тұрғынының кенеттен байыуы назар аударды және ФБР мен жергілікті полиция тергеу бастады. 1990 жылдың мамырында ФБР 11 миллион долларды тауып, есірткі бароны Рамон Торрес Гонсалесқа тиесілі деп саналатын ақшаға сатып алынған мүлікті тәркіледі. 2017 жылдың 20 қыркүйегінде Мария дауылы Пуэрто-Рико аралына соқты. Вега Баха – солтүстік жағалаудағы муниципалитет, жағалаудағы кейбір бариолары және таулы аймақтардағылары бар. Мария дауылы соққан кезде, 53,674 (2016 жылғы санақ бойынша) тұрғыны болған, олардың 48,5% кедейлік шегінен төмен, ал 21,8% 60 жастан асқан адамдар еді. Дауыл муниципалитетте көптеген жер сілкінісін тудырды. Өзендер арналарынан шығып, төменгі жатқан аудандарды су басты, инфрақұрылым, соның ішінде үйлер қирады. Сибуко өзенінің саласы бірден көтеріліп, 100 адамның өміріне қауіп төндірді. Көптеген тұрғындар үйдің шатырына шығып, су тасқынынан аман қалу үшін кішкентай қайықтармен жүзіп, үйдің шатырына немесе үйдің ішіне тұтқындалып қалған адамдарды құтқаруға көмектесті. Содан кейін қалалық қызметкерлер адамдарды автобустармен Лино Падрон мектебіндегі баспанаға жеткізді, онда электр генераторы да, мектеп цистернасы да жұмыс істемеді. Телекоммуникациялық жүйелер қирағандықтан, мемлекеттік және муниципалды құтқару қызметкерлері бірнеше шақырым радиуста болатын радиобайланыс сигналдарына сүйенуге мәжбүр болды. Радио сигналдары Вега Бахаға жетпеді, ал коменданттық сағат жарияланғаны туралы жаңалықтар ауызша тарады. Үйінен айырылған қала әкімі дауыл мен жағалаудағы Серро-Гордодағы құрылыстардың көпшілігін қиратып жібергенін айтты. Қалалық, орталық аудандарда құлаған ағаштар мен электр сымдарының көптігінен жолға түспей қалды. Сибуко өзені PR 2 тас жолының үстінен асып, Вега-Альта қаласына / муниципалитетіне өтуге кедері келтірді, ал батысқа қарай қиындықпен ғана өтуге болады, ол да Рио-Гранде-де-Манати өзенінің көтерілуімен тосылды. Қала әкімі: "Біз тауларда не болғанын білмейміз. Біз әлі сол жерге жете алмадық", – деді және "Бұл қирау өте зор. Қазір ананың немесе қарттың қайғысын қалай түсіндіруге болады? Бізге оңай емес".

The name Vega Baja in Spanish means 'lower valley' (Vega Alta meaning 'upper valley'). Historians believe that the name Vega Baja comes from La Vega. Vega is a surname of one of the families involved in the foundation of Vega Baja. It is also believed that the name comes from the region of Spain La Vega Baja del Segura. Additionally, in Caribbean Spanish, a vega is also a tobacco plantation. Although is generally believed that Vega Baja was founded in 1776, after the division of Vega Alta from La Vega (modern day Vega Alta) historians have verified that it was many years later when it was officially recognized by the Spanish government. The foundation day is October 7, and it is also the day of commemorating the Virgin of the Rosary. Vega Baja was originally known as Vega baxa del Naranjal de Nuestra Señora del Rosario (Vega Baja of the Orange Grove of Our Lady of the Rosary). Cibuco is one of the rivers that goes through Vega Baja, and is a variation of the name Sebuco, who was a chief or Cacique Taíno of the region. These small tribes of Taínos were known to settle in the vicinity of the rivers. Although the Cibuco River is prone to floods due to heavy seasonal rains, the benefits provided to the land by the river are numerous. Taino rock carvings have been found on some of the exposed reefs in the vicinity of the Cibuco River. Among these carvings is one depicting a face and others shaped as fish. They are an indication that these reefs were frequented for spear fishing and perhaps other day to day activities. Other places like Carmelita, Maisabel, Cueva Maldita and Paso del Indio are known as archaeological sites where the aborigines established their communities. Drug trafficking has been an issue in Vega Baja for many years and in early 1990, $43 million dollars in cash was found buried in plastic barrels, thought to have been deposited by drug smugglers for later retrieval. The sudden wealth of a few Vega Baja residents attracted attention and prompted an investigation by FBI and local police. By May 1990, the FBI had traced $11 million and seized and confiscated property and goods purchased with the money thought to belong to drug lord Ramon Torres Gonzalez. On September 20, 2017 Hurricane Maria struck the island of Puerto Rico. With an area of about Vega Baja is a municipality on the north coast with some barrios on the coast and others in more mountainous areas. With an estimated population of 53,674 (2016, Census estimates) when Hurricane Maria struck, 48.5% were below poverty and 21.8% were people over the age of 60. The hurricane triggered numerous landslides in the municipality. Rivers were breached causing flooding of low lying areas, and infrastructure including homes were destroyed. A tributary of the Cibuco River rose immediately putting 100 people's lives at risk. Many of those residents took refuge on roofs or sought out small boats to navigate the flooded waters and to help remove people who were trapped on roofs or inside residences. Then municipal staff picked people up in buses and took them to the shelter at the Lino Padrón school, where the electric generator nor school cistern worked. Telecommunications systems were destroyed causing state and municipal rescue officers to have to rely on radio communication signals, which were limited to a radius of a few miles. Radio signals did not reach Vega Baja and news, such as the fact that a curfew had been declared, only spread by word of mouth. The mayor, who lost his home, said the storm surge and hurricane winds destroyed most of the structures in Cerro Gordo, a coastal sector. The urban, downtown areas were impassable due to the large number of downed trees and power lines. The Cibuco River roe above PR 2 highway, preventing the passage to the adjoining town/ municipality of Vega Alta and heading west, a stretch could be covered with extreme difficulty, until it was also blocked with the rising of the Río Grande de Manatí. The mayor stated, “We don't know what happened on the mountain. We have not been able to get there yet,” and “The destruction is so great. I don't know how to explain seeing the despair of a mother or an elderly person right now. It is not easy what we are living.”

География

Вега-Баха солтүстік жағалауда орналасқан. Бұл муниципалитет Пуэрто-Риконың Солтүстік Карст аймағында, ал қала Солтүстік жазықта жатыр.

Салалар

Баррио (қазіргі заманда шағын әкімшілік бөлімдерге ұқсас) және суббарриолар секторлар деп аталатын кішігірім аймақтарға одан әрі бөлінеді. Секторлардың түрлері әртүрлі болуы мүмкін, мысалы, қалыпты сектор, урбанизация, репарто, барриада және резиденциал сияқты.

Арнайы қауымдастықтар

Пуэрто-Риконың арнайы қауымдастықтары – әлеуметтік оқшалануға ұшыраған азаматтары бар маргиналды қауымдастықтар. Картада осы қауымдастықтар мемлекеттің дерлік барлық муниципалитеттерінде кездесетіні көрсетілген. 2014 жылы тізімде болған 742 орынның ішінде Вега Бахадағы келесі бариолар, қауымдастықтар, секторлар немесе аудандар болды: Альто-де-Куба, Калехон-Перес және Алгарробо бариосының Эль-Хойо секторы, Гуарико-Вьехо және Ла Троча Рио-Абахо.

Экономика

Жерінің мол құнарлылығының арқасында Вега-Бахада көптеген ауылшаруашылық және шаруалық жерлер бар. Сонымен қатар, Вега-Баха солтүстік жағалаудың ең танымал жағажайларының бірі – Пуэрто-Нуево жағажайына (ресми атауы Мар-Белла жағажайы) ие. Бұл жағажай жыл сайын мыңдаған демалушыны қызықтырады, осылайша жергілікті туризмнің маңызды орталығына айналады, әсіресе ыстық жаз айларында.

Үкімет

Вега-Баха, Пуэрто-Риконың барлық муниципалитеттері сияқты, қаланы басқару үшін әр төрт жылда бір мэр сайланады. 2013 жылдан бері білім беру саласының қызметкері Маркос Круз Молина қала әкімі қызметін атқарып келеді, ал Рафаэль “Пиро” Мартинес – муниципалдық заң шығару жиналысының төрағасы. Қала Пуэрто-Рико Сенатының үшінші округіне жатады, оны екі сенатор ұсынады. 2012 жылы Жозе “Жойто” Перес және Анхель “Чаян” Мартинес округтік сенаторлар болып сайланды. Рафаэль (Татито) Эрнандес – Пуэрто-Рико Өкілдер палатасының он бірінші округінің өкілі, ал Гектор Торрес – он екінші округінің өкілі.

Көлік

Вега-Бахада 23 көпір бар.

Таңбалар

Муниципионың ресми туы мен елтаңбасы бар.

Ту

Вега-Баханың туы сары матадан жасалған, оның үстінен жасыл жолақ өтеді. Бұл жолақ құнарлы аңғар мен өзенді білдіреді.