Кіріспе

Американдық ғарышкер және геолог (1954 жылы туған)

Джеймс Фрэнсис Рейли II (18 наурыз 1954 жылы туған) – американдық геолог, зейнеткер ғарышкер және Құрама Штаттардың құрметті маршалы. 2018 жылдан 2021 жылға дейін АҚШ Геологиялық қызметінің 17-ші директоры қызметін атқарды. NASA ғарышкерлер корпусымен бірге үш ғарыш кемесімен миссияға қатысты: STS 89, STS 104 және STS 117.

Ерте өмір және білім

Рейли 1954 жылғы 18 наурызда Айдахо штатындағы Маунтин-Хоум әуе күштері базасында дүниеге келді, бірақ өзінің туған қаласы деп Техас штатының Мескит қаласын санайды. Ол 1972 жылы Техас штатының Даллас қаласындағы Лейк Хайлендс жоғары мектебін бітірді. Ол Техас университетінің Даллас қаласындағы бөлімінен геоғылымдар саласы бойынша үш диплом алды: 1977 жылы ғылым бакалавры, 1987 жылы ғылым магистрі және 1995 жылы философия докторы.

Мансап

Аспирантурада оқыған кезінде Райли 1977–1978 жылдары Марий Бэрд жеріне, Батыс Антарктидаға тұрақты изотоптық геохронологияға маманданған ғылыми қызметкер ретінде қатысуға таңдалды. 1979 жылы ол Далласта «Santa Fe Minerals» компаниясында барлау геологы болып жұмыс істей бастады. 1980 жылдан бастап астронавт бағдарламасына іріктелгенге дейін Райли Далласта «Enserch Exploration» компаниясында мұнай және газ барлау геологы болып жұмыс істеді, соңында Оффшор аймағының бас геологы лауазымына жетті. Осымен қатар, ол терең су инженерлік жобалары мен биологиялық зерттеулерде қолданылатын жаңа бейнелеу технологиясын индустриялық мақсатта қолдануға қатысты. Райли «Harbor Branch Oceanographic Institution» және АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қарасты терең суға түсетін аппараттарда шамамен 22 күн өткізді. 1994 жылдың желтоқсанында NASA Райлиді астронавттар қатарына іріктеді. 1995 жылдың наурызында ол «Johnson Space Center» орталығына барып, бір жылдық оқу-жаттығу курсын аяқтады және миссияға қатысатын ғарышкер ретінде құзырлылық алды. Бастапқыда ол Астронавт кеңсесінің Компьютерлік қолдау бөлімінде техникалық мәселелермен айналысты. Райли 1998 жылы «STS 89» және 2001 жылы «STS 104» миссияларына қатысты. Ол ғарышта 517 сағаттан астам уақыт өткізді, оның ішінде үш ғарышқа шығу, жалпы ұзақтығы 16 сағат 30 минут. Ол ХҒС және «Мир» ғарыш станцияларында жұмыс істеді. Кейін Райлиге Шатл жаттығуларын басқаратын Астронавт кеңсесінің жетекшісі лауазымы берілді. 2007 жылы ол «STS-117» экипажының құрамында болды. Экипажға тағайындалған кезде ол Астронавт кеңсесінің ХҒС бөлімінің Жүк және процедуралар операцияларының жетекшісі болып тағайындалды. 2010 жылдың қаңтарынан 2014 жылдың мамырына дейін Райли Америка мемлекеттік университетінің Ғылым және технология мектебінің деканы қызметін атқарды. 2018 жылдың қаңтарында АҚШ Президенті Дональд Трамп Райлиді АҚШ Геологиялық қызметінің директоры лауазымына ұсынды. АҚШ Сенаты оны 2018 жылдың сәуірінде бекітті. 2020 жылы мемлекеттік қызметтен кеткеннен кейін Райли келесі жылы қорғаныс компаниясы «Booz Allen Hamilton» компаниясына атқарушы кеңесші болып қосылды.

Ұйымдар

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің резервіндегі офицер. Американдық мұнай геологтары қауымдастығының, Әскери-теңіз резерві қауымдастығының, Tailhook қауымдастығының, Резервтік офицерлер қауымдастығының, Ғарыш саяхатшылары қауымдастығының мүшесі.

Арнайы марапаттар

Антарктика қызметі медалі, 1978 жыл. 1972 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің ROTC стипендиясы. 2001 жылы жетінші құрметті АҚШ маршалы.

Сын

Джеймс Райлиді президент Трамп АҚШ Геологиялық зерттеулер қызметін басқаруға тағайындағаннан кейін, ол кеңсесіне ғасыр соңына дейінгі болжамдарды қамтитын климаттық модельдерді пайдаланудағы дәстүрлі тәжірибені тоқтатуды және оның орнына тек 2040 жылға дейінгі климаттың өзгеруінің салдарына шолу жасайтын модельдерді қолдануды бұйырды. Оның Ұлттық климаттық бағалау туралы мәлімдемелері кейбір ғалымдардың пікірлерімен тікелей келісу орнына ғылыми белгісіздіктерге баса назар аударды.