Кіріспе
Американдық ғарышкер және ұшқыш (1956–2018)
Ричард Алан "Рик" Сирфосс (5 маусым 1956 – 29 қыркүйек 2018) – АҚШ Әуе күштерінің полковнигі, NASA ғарышкері және сынақ ұшқышы болған американдық ұшқыш.
Ерте өмір
Сирфосс 1956 жылдың 5 маусымында Мичиган штатының Маунт-Клеменс қаласында дүниеге келді, бірақ Портсмут, Нью-Гэмпширді өзінің туған қаласы деп есептеді. Өсіп келе жасында ол «Eagle Scout» атанымына ие болды. 1974 жылы Портсмут, Нью-Гэмпширдегі Портсмут аға орта мектебін бітірген соң, 1978 жылы АҚШ Әскери-әуе күштері академиясынан әуе кемелер инженері мамандығы бойынша ғылым бакалавры дәрежесін алды, ал 1979 жылы Ұлттық ғылым қорының стипендиясы бойынша Калифорния технология институтынан әуе кемелер саласындағы ғылым магистрі дәрежесін алды. Әуе күшінде ол эскадрон офицерлер мектебінде, Әуе командалық және штаб колледжінде және Әуе соғыс колледжінде білім алды.
Әуе күштері қызметі
1980 жылы Аризона штатындағы Уильямс әуе базасында Бакалавриаттық ұшқыш даярлық курсын бітірді. 1981 жылдан 1984 жылға дейін Англияның Лейкенхит қаласындағы RAF Лэйкенхит әуе базасында F 111F ұшағымен операциялық ұшулар жасады, содан кейін Айдахо штатындағы Маунтин-Хоум әуе күштері базасында F 111A ұшқышы-инструкторы және қару офицері болып 1987 жылға дейін қызмет етті. 1988 жылы Мэриленд штатындағы Патуксент-Ривердегі АҚШ Тестілік ұшқыштар мектебіне Әуе күштерінің алмасу офицері ретінде қабылданды. Ол Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасындағы АҚШ Әуе күштері Тестілік ұшқыштар мектебінде ұшу нұсқаушысы болған кезде астронавттар қатарына іріктелді. Ол 77 түрлі ұшақта 6000 сағаттан астам, ал ғарышта 939 сағаттан астам ұшу тәжірибесіне ие. Ол сонымен қатар FAA авиакомпаниясының көлік пилоты, планерист және ұшу нұсқаушысы куәліктерін де иеленеді.
NASA мансабы
1990 жылдың қаңтар айында НАСА таңдаған Сеарфосс 1991 жылдың шілдесінде ғарышкер атанды. Бастапқыда Астронавт кеңсесінің Миссиялық қолдау бөліміне бекітілген Сеарфосс, ұшырылғанға дейін экипаждың кемеге кіруіне/бекітілуіне және қонғаннан кейін кемеден шығуына жауапты команданың бір бөлігі болды. Кейіннен ол Шатл авиациялық интеграция зертханасында (SAIL) ұшу бағдарламалық жасақтамасын тексеруге тағайындалды. Сонымен қатар, ол экипаждың ұшу процедуралары және Шатл компьютерлік бағдарламалық жасақтамасын әзірлеу жөніндегі Астронавт кеңсесінің өкілі болды. Ол сондай-ақ ғарышкерлер кеңсесінің Көлік жүйелері және операциялар бөлімінің басшысы болып қызмет етті, ғарыш кемесі мен Халықаралық ғарыш станциясы жүйелерін әзірлеу, кездесу және қону/іске қосу операциялары, сондай-ақ жаңа жобаларды іске қосу бойынша жұмыс істейтін бірнеше ғарышкерлер мен инженерлерді басқарды. Сеарфосс 1993 жылдың 18 қазанында Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылып, 1993 жылдың 1 қарашасында Эдвардс әуе күштері базасына қонған «Колумбия» ғарыш кемесімен жасалған өмір ғылымдарына арналған жеті адамнан тұратын STS-58 миссиясының пилоты болды. Экипаж өздері мен 48 егеуқұйрықтарға қатысты нейровестібулярлық, жүрек-қан тамырлары, кардиопульмональдық, метаболизм және қаңқа-бұлшық жүйелері бойынша медициналық тәжірибелер жүргізіп, адам және жануар физиологиясы туралы білімімізді кеңейтті, бұл білім Жерде де, ғарышта да қолданылады. Бұған қоса, экипаж «Колумбия» орбиталық кемесінде 16 инженерлік сынақ және 20 «Ұзақ мерзімді орбиталық медициналық жоба» экспериментін орындады. Миссия Жердің 225 айналымында орындалды. Сеарфосс 1996 жылдың 22 наурызында түнде ұшырылған «Атлантис» ғарыш кемесінің STS-76 миссиясының пилоты ретінде екінші рет ұшты. Бұл 9 күндік миссия барысында STS-76 экипажы американдық ғарыш кемесін ресейлік «Мир» ғарыш станциясымен үшінші рет жалғастырды. Бірлескен АҚШ/Ресей бағдарламасын қолдап, экипаж «Мир» станциясына екі тоннаға жуық су, азық-түлік, жабдықтар мен ғылыми құралдарды, сондай-ақ алты айлық ғарыш сапарына Шаннон Люцидті жіберді. STS-76 миссиясы ғарыш кемесі мен ғарыш станциясының біріккен кешенінде жасалған алғашқы ғарышқа шығуды қамтыды. Ұшу экипажы ғылыми зерттеулер жүргізді, оның ішінде Еуропалық ғарыш агенттігі демеушілік еткен биологиялық эксперименттер, Kidsat жерді бақылау жобасы және бірнеше инженерлік ұшу сынақтары болды. 145 айналымда аяқталған STS-76 1996 жылдың 31 наурызында Калифорния штатындағы Эдвардс әуе күштері базасына қонды. 1998 жылдың 17 сәуірінде ұшырылған STS-90 Neurolab миссиясында Сеарфосс жеті адамнан тұратын экипажға басшылық етті. 16 күндік Spacelab ұшуы кезінде экипаж микробұтқырлықтың ми мен жүйке жүйесіне тигізетін әсерін зерттеген 26 жеке өмірлік ғылым эксперименттеріне қатысты тәжірибелік нысандар және операторлар ретінде қызмет етті. STS-90 – НАСА жүргізген 25 Spacelab миссиясының соңғы және ең күрделісі болды. Neurolab-тың ғылыми нәтижелері болашақта ұзақ мерзімді ғарыш миссияларына дайындық кезінде де, Жердегі клиникалық қолданыстарда да кеңінен қолданыла алады. 256 айналымда аяқталған STS-90 1998 жылдың 3 мамырында Флорида штатындағы Кеннеди ғарыш орталығына қонды. Үш ғарыш сапарының қатысушысы Сеарфосс ғарышта 39 күннен астам уақыт өткізді. 1998 жылы Әуе күштерінен және НАСА-дан зейнетке шықты. Біраз уақыт Southwest Airlines компаниясының коммерциялық пилоты болып жұмыс істеді, содан кейін Кеннеди ғарыш орталығында United Space Alliance қауіпсіздік бөлімінің басшысы болып қызмет етіп, ғарыш бағдарламасына оралды. Келесі бірнеше жыл бойы ол НАСА-ның Драйден ұшу зерттеу орталығында келісімшарт бойынша сынақ пилоты ретінде жұмыс істеді. Өліміне бір жарым жыл қалғанда Эдвардс әуе күштері базасында T-38 ұшқыштарына нұсқаушы болды.
Азаматтық кеңістік
НАСА-дан кеткеннен кейін, Сеарфосс Ансари X сыйлығының төрешісі болды, ол 2004 жылғы 4 қазанда SpaceShipOne екі апта ішінде екі ұшуды сәтті аяқтағаннан кейін бәйгеде жеңіске жеткенін ресми түрде жариялады. Сеарфосс Мохаве ғарыш айлағындағы Ұлттық сынақ пилоттары мектебінде сынақ пилотының нұсқаушысы болды. 2008 жылы ол Volkswagen жарнамасында ерекше қонақ ретінде пайда болды, онда Volkswagen мен НАСА-ның қайсысы көп инженерге ие екендігі туралы қара түсті Beetle көлігімен пікір таластырды. 2000-жылдардың ортасынан бастап компания жабылатынға дейін Сеарфосс XCOR Aerospace компаниясымен бірге олардың ракеталық қозғалтқышты ұшақтарын жасау бойынша жұмыс істеді. Ол XCOR-да бас сынақ пилоты болды. Ол EZ Rocket ұшағының сынақ ұшуларын және мүмкіндіктерін сынап көрді. Сонымен қатар, ол XCOR-дың ракеталық қозғалтқышты жарыс прототипінің жалғыз сынақ пилоты болды. Ол барлығы 52 ракеталық ұшу жасады және әлемдегі жалғыз үш санаттағы ракета пилоты болды (Space Shuttle, EZ Rocket, Rocket Racer прототипі).