Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Чилилік теориялық физик Клаудио Бунстер Вайцман (; 15 сәуір 1947 жылы туған) – чилилік теориялық физик. 2005 жылға дейін оның аты Клаудио Тейтельбойм Вайцман есімді болған.
Chilean theoretical physicist
Claudio Bunster Weitzman (; born April 15, 1947) is a Chilean theoretical physicist. Until 2005 his name was Claudio Teitelboim Weitzman.
Өмірбаян
Клаудио Банстер Сантьягоның беделді мемлекеттік орта мектебі – Instituto Nacional General José Miguel Carrera-ға оқыды. Банстер Чили университетінде және Принстон университетінде білім алды, ол 1973 жылы физика ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Банстер шекаралық зерттеулер жүргізіп, Принстон университетінде және Остиндегі Техас университетінде сабақ берді. Ол сонымен қатар Принстон университетінің Жоғары оқу орнының «Ұзақ мерзімді мүшесі» болды. Банстер 1984 жылы құрылғаннан бері Ғылыми зерттеулер орталығының (ҒЗО) директоры қызметін атқарып келеді. Бастапқыда Сантьягода орналасқан бұл тәуелсіз институт 2000 жылы Чилидің оңтүстігіне, Вальдивия қаласына, 40° оңтүстік ендігіне көшіп, өмір, планетамыз және ғарыш салаларындағы ізденістерін кеңейтіп, тереңдетті. Теориялық физика саласындағы зерттеулерімен және ҒЗО директоры қызметімен қатар Банстер қоғамдық қызметпен де айналысты. Ол 1994–2000 жылдары президент Эдуардо Фрей Руис Тагле басқарған кезеңде президенттің ғылыми кеңесшісі болды. Оның президенттік кеңесші ретіндегі қызметі кезінде Президенттік ғылым кафедрасы мен Мыңжылдық ғылым жобасы құрылды. Сонымен қатар ол үкімет құрған Адам құқықтары жөніндегі комиссия мүшесі болды, ол азаматтық және әскери өкілдерді қамти, ескі мәселелерді шешуге бағытталған. Банстер ғылым арқылы демократияны нығайту мақсатында қарулы күштерді ғылыми ізденістерге тартуға ерекше белсенділік танытты. Бұл қызығушылық CEC, Чили армиясы, теңіз және әуе күштері мен шетелдік беделді институттар арасында ғылымдағы бірлескен жұмыстарға әкелді. Осы ынтымақтастықтың нәтижесінде Банстер тікелей қатысқан Антарктидаға бірнеше беспрецеденттік экспедициялар ұйымдастырылды. Ол 1995 жылы Чилидің нақты ғылымдар саласындағы Ұлттық сыйлығына ие болды, 2005 жылы АҚШ Ғылым академиясының мүшесі болып сайланды және 2007 жылы Брюссельдегі Солвей институтының құрметті мүшесі атанды. Дамушы елдерде ғылымды дамыту үшін құрылған Дүниежүзілік ғылым академиясы 2013 жылы Банстерге TWAS Lenovo сыйлығын табыс етті.
Claudio Bunster attended at Instituto Nacional General José Miguel Carrera, a prestigious public high school of Santiago. Bunster was educated at the University of Chile and Princeton University, where he earned his doctorate in physics in 1973. Bunster has conducted frontier research and taught at Princeton University and at the University of Texas at Austin. He has also been "Long Term Member" of the Institute for Advanced Study at Princeton. Bunster has been Director of the Center for Scientific Studies (CECS) from its inception in 1984. Originally operating from Santiago, in 2000 this autonomous institute moved South of Chile, Valdivia, in the 40S parallel, where the search has expanded and deepened in the areas of life, our planet and the cosmos. In addition to his research in theoretical physics and his work as Director of CECs, Bunster has engaged in public service. He was Scientific Adviser to the President during the administration of President Eduardo Frei Ruiz Tagle (1994–2000). During his tenure as presidential adviser the Presidential Chairs in Science and the Millennium Science Initiative were established. He was also a member of the Panel on Human Rights, established by the government, and involving both the civilian and the military, to address outstanding human rights issues. Bunster has been especially involved in incorporating the armed forces in scientific endeavors, as a way of strengthening democracy through science. This interest has led to joint work in science among CECs, the Army, Navy and Air Force of Chile and distinguished foreign institutions. Among the fruits of these collaborations are several unprecedented expeditions to Antarctica in which Bunster was directly involved. He received Chile's National Prize for Exact Sciences in 1995 and was elected to the Academy of Sciences of the United States in 2005 and was made Honorary Member of the Solvay Institutes in Brussels in 2007. The World Academy of Sciences for the advancement of science in developing countries, awarded Bunster in 2013, with the TWAS Lenovo Prize.