Франция Анн Кордова: Американдық астрофизик және университет президенті
France A. Córdova
Франция Анн Кордова – американдық астрофизик, Ұлттық Ғылым қорының директоры, Пурдью университетінің экс-президенті. Биографиясы, мансабы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық астрофизик және университет президенті
American astrophysicist and university president
Франс Энн Доминик Кордова (5 тамыз 1947 жылы туған) – американдық астрофизик және басшы, Ұлттық ғылым қорының он төртінші директоры болған. Бұрын ол 2007 жылдан 2012 жылға дейін Пердью университетінің он бірінші президенті қызметін атқарды. Қазір ол Ғылымды қолдау қорының президенті болып жұмыс істейді.
France Anne Dominic Córdova (born August 5, 1947) is an American astrophysicist and administrator who was the fourteenth director of the National Science Foundation. Previously, she was the eleventh President of Purdue University from 2007 to 2012. She now serves as President of the Science Philanthropy Alliance.
Алғашқы жылдар
Кордова Францияның Париж қаласында туған. Ол он екі баланың үлкені болды. Анасы ирланд-американдық, әкесі мексикалық-американдық, Вест-Пойнтті бітірген және кәсіпкер болған. Ол Лос-Анджелестің шығысында, Калифорния штатының Ла-Пуэнте қаласындағы Бишоп Амат орта мектебінде оқыды, содан кейін Стэнфорд университетіне түсіп, ағылшыл тілі мамандығы бойынша үздік дипломмен бакалавр дәрежесін алды және Мексиканың Оахака штатындағы сапотек үндістерінің пуэблосында антропологиялық зерттеу жұмыстарын жүргізді. 1979 жылы Калифорния технология институтында физика ғылымдарының докторы ғылымын қорғады.
Córdova was born in Paris, France, the eldest of twelve children. Her mother was Irish American and her father was a Mexican American West Point graduate and businessman. She attended high school at Bishop Amat High School in La Puente, California, east of Los Angeles and went on to Stanford University, where she graduated cum laude with a bachelor's degree in English and conducted anthropological field work in a Zapotec Indian pueblo in Oaxaca, Mexico. She earned a PhD in Physics from the California Institute of Technology in 1979.
Мансап
Кордова 1979 жылдан 1989 жылға дейін Лос-Аламос ұлттық зертханасының ғарыш астрономиясы және астрофизика тобында жұмыс істеді, онда ол сондай-ақ топ жетекшісінің орынбасары болды. Ол 1989 жылдан 1993 жылға дейін Пенсильвания мемлекеттік университетінің астрономия және астрофизика кафедрасын басқарды. 1993 жылы Кордова НАСА-ның бас ғалымы болды. Содан кейін Кордова Калифорния университетінің Санта-Барбара қаласындағы зерттеу жөніндегі вице-канцлері және физика профессоры қызметін атқарды. 2002 жылы ол Риверсайдтегі Калифорния университетінің канцлері болып тағайындалды, сонымен қатар физика және астрономия пәнінен еңбегі сіңген профессор атанды. Кордова UC Riverside медицина мектебін құруға қадамдар жасады. 2007 жылы Кордова Пердью университетінің он бірінші президенті болып сайланды және студенттердің табысын және пәнаралық зерттеулерді коммерцияландыруды қолға алды. Оның басшылығымен Пердью университетінде денсаулық сақтау және адамзаттық ғылымдар колледжі мен Жаһандық саясатты зерттеу институты құрылды. Өкілеттік мерзімі аяқталғаннан кейін Пердью университетінің қамқоршылар кеңесі оны зерттеулерді қаржыландырудың рекордтық деңгейіне, университеттердің беделіне және студенттерді сақтап қалу көрсеткіштеріне жеткізгені үшін марапаттады. Кордованың ғылыми еңбектері бақылау және эксперименталды астрофизика, рентген және гамма сәулелері көздерін зерттеу, сондай-ақ ғарышқа орналастырылатын құралдар саласында болды. Ол 150-ден астам ғылыми мақала жариялады, соңғысы 2007 жылы жарық көрді. 2007 жылдың қыркүйегінде ол BioCrossroads директорлар кеңесінің мүшесі болып тағайындалды, бұл Индиана штатының өмір ғылымдарын дамытуға бағытталған, мемлекеттік-жекеменшік серіктестік жобасы болып табылады. Бұл жоба аймақтың ғылыми және корпоративтік күшін қолдап, жаңа бизнес құруға көмектеседі. АҚШ президенті Барак Обама 2009 жылы Кордованы Смитсон институтының регенттер кеңесіне мүше етіп тағайындады, ол 2014 жылға дейін осы қызметте болды. 2012 жылдан 2014 жылға дейін ол регенттер кеңесінің төрағасы болды. 2014 жылы Обама Кордованы ұсынды және АҚШ Сенаты оны Ұлттық ғылым қорының 14-ші басшысы етіп бекітті. NSF-тен зейнетке шыққаннан кейін Кордова 2020 жылдың маусым айында Калтехтің қамқоршылар кеңесіне сайланды. 2021 жылдың мамыр айында ол сондай-ақ Ғылымға қайырымдылық жасау альянсының президенті болып тағайындалды.
Córdova worked at the Space Astronomy and Astrophysics Group at the Los Alamos National Laboratory from 1979 to 1989, where she also served as Deputy Group Leader. She headed the Department of Astronomy and Astrophysics at Pennsylvania State University from 1989 to 1993. In 1993, Córdova became a NASA Chief Scientist. Córdova then went to the University of California, Santa Barbara where she was Vice Chancellor for Research and a Professor of Physics. In 2002 she was appointed Chancellor of the University of California, Riverside, where she was also a Distinguished Professor of Physics and Astronomy. Córdova led the initial steps toward establishing the UC Riverside School of Medicine. Córdova became the eleventh president of Purdue University in 2007 and promoted student success and the commercialization of interdisciplinary research. Her administration oversaw the establishment of Purdue's College of Health and Human Sciences and its Global Policy Research Institute. At the end of her term, Purdue's trustees credited her with leading the school to record levels of research funding, reputational rankings, and student retention rates. Córdova's scientific career contributions have been in the areas of observational and experimental astrophysics, multi spectral research on x ray and gamma ray sources, and space borne instrumentation. She has published more than 150 scientific papers, most recently in 2007. In September 2007, she was appointed to the board of directors of BioCrossroads, Indiana's initiative to grow the life sciences through a public private collaboration that supports the region's research and corporate strengths while encouraging new business development. American president Barack Obama appointed Córdova to the Board of Regents of the Smithsonian Institution in 2009, and she served until 2014. She was chair of the Board of Regents from 2012 to 2014. In 2014, Córdova was nominated by Obama and confirmed by the United States Senate as the 14th head of the National Science Foundation. After her retirement from NSF, Córdova was elected to the Caltech Board of Trustees in June 2020. In May 2021, she was also named as President of the Science Philanthropy Alliance.
Жеке өмір
Кордова ғылымды оқытушы Кристиан Дж. Фостерге үйленген, олардың екі баласы бар: Энн Кэтрин және Стивен. Оның хоббилерінің бірі – тауға шаруашылық, осы хобби арқылы ол күйеуімен танысқан. Physics Today журналындағы мақаласында ол кеңесшісінің ғарышкер болып ұсынуын қабылдамағанын, оның орнына ғылыми зерттеулерге ден қоюды жөн көргенін айтады. Америка физика институтына берген сұхбатында ол өзінің мансаптық таңдаулары мен өмір жолын толыққанды түсіндіреді. Физик болу оның басшылық стиліне әсер еткенін, болашаққа үмітпен қарастыратынын және алған білімін қашан қолданатынын ешкім білмейтінін айтты.
Córdova is married to science educator Christian J. Foster, with whom she has two children, Anne Catherine and Stephen. One of her hobbies is rock climbing, a hobby where she met her husband. In a Physics Today article she talks about how she turned down an offer from her advisor to be nominated as an astronaut, preferring instead to focus on research. In an interview with the American Institute of Physics, she describes her career decisions and life path in greater detail. She said that being a physicist influenced her leadership style, that she is optimistic about the future and that one never knows when they will use the knowledge they learn.
Құрмет пен марапаттар
1996 жылы ол NASA-ның ең жоғары наградасын, NASA Distinguished Service Medal медалін алды. Ол 2000 жылы «ғылым, технология, инновация, өнертабыс және білім беру арқылы қоғамға қосқан үлесі» үшін Килби лауреаты ретінде танылды. 2002 жылы «Hispanic Business Magazine» журналы оны 80 ең беделді испаноязық әйелдің бірі деп атады. 2008 жылы Кордова Стэнфорд университетінің Чикано және Латино студенттік ұйымы El Centro Chicano тарапынан Стэнфорд университетінің көпмәдениетті түлектер даңқына ұсынылды. 2008 жылы президент Джордж Буш оны Ұлттық ғылым кеңесіне тағайындады. 2012 жылы ол Адлер планетарийынан ғарыш ғылымдарындағы әйелдер сыйлығын алды. 2012 жылы Пердью университетінің Франция А. Кордова демалыс және спорт орталығы оның құрметіне аталды. Оның президенттігі кезінде 55 жылдық ғимаратты 98 миллион долларға жөндеуге келісім берілді. Бұл ғимарат 2014 жылы Athletic Business ұйымынан «үздік нысан» сыйлығын алған 10 демалыс орталығының бірі болды. Кордова Америка ғылымды дамыту қауымдастығының (AAAS), ғылымдағы әйелдер қауымдастығының (AWIS) және Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі, сондай-ақ Ұлттық академиялардың құрметті серігі. Ол Корольдік ирландиялық академияның құрметті мүшесі. Ол көптеген құрметті докторлық дипломдар алды, оның ішінде Лос-Анджелестегі Лойола Мэримаунт университетінен (1997), Негев Бен-Гурион университетінен (2011), Пердью университетінен (2012), Дьюк университетінен (2015), Коннектикут университетінен (2016) және Рочестер технология институтынан (2016).
In 1996, she received NASA's highest honor, the NASA Distinguished Service Medal. She was recognized as a 2000 Kilby Laureate, for "contributions to society through science, technology, innovation, invention, and education." She was named one of the 80 Elite Hispanic Women by Hispanic Business Magazine in 2002. In 2008, Córdova was nominated to the Stanford University Multicultural Alumni Hall of Fame by El Centro Chicano, Stanford's Chicano and Latino organization. She was appointed by President George W. Bush to the National Science Board in 2008. In 2012, she received the Women in Space Science Award from the Adler Planetarium. Purdue University's France A. Córdova Recreational Sports Center was named for her in 2012. A 98 million dollar renovation of the 55 year old facility was approved during her presidency. The building was one of 10 recreation facilities to receive a Facility of Merit Award for 2014 from Athletic Business. Córdova is a fellow of the American Association for the Advancement of Science (AAAS), the Association for Women in Science (AWIS), and the American Academy of Arts and Sciences, and is a National Associate of the National Academies. She is an honorary member of the Royal Irish Academy. She has received numerous honorary doctorates, including from Loyola Marymount University in Los Angeles (1997), Ben Gurion University of the Negev (2011), Purdue University (2012), Duke University (2015), the University of Connecticut (2016), and Rochester Institute of Technology (2016).