Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шығыс Ренфруширдегі қала, Шотландия
Town in East Renfrewshire, Scotland
Гиффнок ( /ˈɡɪfnək/; Giofnag) – Шотландияның Орталық жазықтарындағы Шығыс Ренфруширдің әкімшілік орталығы. Ол Барредтен шығысқа қарай 6 шақырым, Пейслиден шығыс-оңтүстікке қарай 9 шақырым және Шығыс Килбридтен солтүстік-батысқа қарай 9 шақырым жерде, Ұлы Глазго агломерациясының оңтүстік-батысында орналасқан. Гиффнок Шотландиядағы ең әулетті аймақтардың бірі ретінде жиі аталады. 2020 жылы бұл атақ Эдинбургтағы Стокбриджге берілді. Гиффнок алғашқы рет XVII ғасырда шашыраңқы шаруашылық қонысы ретінде құжаттарда кездеседі. XVIII ғасырдың соңында Эглинтон графы Арчибальд Монтгомери жерді бірнеше кішігірім меншікке бөлуге мәжбүр болды. Гиффноктың қалалық құрылысы мен дамуы XIX ғасырдың ортасы мен соңында бірнеше құмтас карьерлерінің салынуымен басталды, бұл жақын маңдағы Глазгомен алғашқы теміржол байланысын дамытуға ықпал етті. Гиффнокта ірі масштабты карьерлерге қазу шамамен бір ғасырға созылды. Алайда, 1920 жылдарға қарай карьерлер тоқтатылды және олардың жаңа мақсаттары табылды. ХХ ғасырдың басында қосымша теміржол қызметі іске қосылды, одан кейін Глазго қалалық трамвайлары келді. Гиффноктың Глазгоға салыстырмалы жақындығы, жергілікті өнеркәсіп және жақсы көлік байланыстары оның қала маңындағы қалаға айналуына көмектесті, көптеген бай саудагерлер оның тұмансыз ауасында виллалар салуды және күнделікті қалаға қатынайтын болды. Ауыр өнеркәсіп ХХ ғасырдың басында аймақта тоқтаса да, Шотландияның тығыз қоныстанған Орталық белдеуінің бір бөлігі ретінде Гиффнок Ұлы Глазго аймағындағы орнымен қолдау тауып, жатақханалық қала ретінде өсуін жалғастырды – ХХ ғасырдың басында шамамен 1425 тұрғыннан 2001 жылы 16 178-ге дейін. Жаңа тұрғын үйлердің салынуына байланысты кеңейу жалғасуда; алайда, жердің көп бөлігі қазір қалалық жерге айналдырылған немесе парктік аймақ ретінде белгіленген, бұл одан әрі кеңейтуге мүмкіндік қалдырмайды.
Giffnock ('/ɡ//ɪ//f//n//ə//k/; ; Giofnag, ) is a town and the administrative centre of East Renfrewshire in the Central Lowlands of Scotland. It lies 3.7 mile (6 km) east of Barrhead, 5.6 mile (9 km) east southeast of Paisley and 5.3 mile (9 km) northwest of East Kilbride, at the southwest of the Greater Glasgow conurbation. Giffnock has frequently been named amongst the most affluent areas in Scotland. It had been first place but that title went to Stockbridge, Edinburgh in 2020. Giffnock is mentioned in documents as early as the seventeenth century as a scattered agricultural settlement. In the late eighteenth century, Archibald Montgomerie, the Earl of Eglinton, was forced to partition the land into a number of smaller properties. The urbanisation and development of Giffnock began in the mid to late nineteenth century with the construction of several sandstone quarries, and this prompted the development of the first railway link with nearby Glasgow. Large scale quarrying continued in Giffnock for almost a century. However, the quarrying ceased by the 1920s, and other uses were found for the quarries. An additional railway service began at the start of the twentieth century, closely followed by the arrival of Glasgow Corporation Tramways. Giffnock's relative closeness to Glasgow coupled with the local industry and good transports links helped it to develop into a suburban town, as many wealthy merchants chose to construct villas in its smog free environs and commute daily to the city. Although heavy industry died out in the area during the early twentieth century, as part of Scotland's densely populated Central Belt, Giffnock has continued to grow as a dormitory town, supported by its position within the Greater Glasgow area, from roughly 1,425 residents in the early twentieth century to 16,178 in 2001. Expansion continues due to several new housing developments; however, much of the land is now urbanised or designated parkland, leaving little room for further expansion.
Тарих
Гиффноктың шотландтық гэль тіліндегі атауы – Giofnag, және ол ішінара бритон және гэль тілдеріне қатысты. 'Cefn' (яғни 'Giff') сөзі бритон тілінен шығып, 'тізбек' деген мағынаны білдіреді, ал гэль тіліндегі cnoc (яғни 'nock') – "төбе" дегенді көрсетеді. Гэль тілінде oc немесе og кішіртеу жұрнағы болып табылады, сондықтан cefn-ге қосылғанда Гиффнок атауы "Кішкентай тізбек" деген мағынаны береді. Гиффнок 1780-ші жылдардың соңына дейін көбінесе шашыраңқы шаруа қожалықтарынан тұратын қауымдастық болды, ол кезде Арчибальд Монтгомери, Эглинтонның 11-ші графы, қаржы жинау үшін жерді сатуға арналған бірнеше шағын меншікке бөлуге мәжбүр болды.
The Scottish Gaelic name for Giffnock is Giofnag and is of partially Brythonic and Gaelic origin. 'Cefn' (i. e. 'Giff') comes from the Brythonic meaning 'ridge' and the Gaelic cnoc (i. e. 'nock') meaning "hill". In Gaelic, oc or og is a diminutive, and thus when added to cefn gives Giffnock the meaning of "Little Ridge". Giffnock was primarily a scattered farming community until the late 1780s, when Archibald Montgomerie, 11th Earl of Eglinton was forced to partition the land into a number of small properties for sale to raise finances.
Өнеркәсіп
1835 жылы Гиффнок қаласында алғашқы құмтас карьері ашылды. Ұзақ уақыт өтпей, қала осы өнеркәсіппен танымал болды, және өркендеген кезеңінде Гиффнокта төрт карьер болды: үш жер беті карьері және бір жер асты карьері, олар барлығы 1000-нан астам адамды жұмыспен қамтыды. Карьерлер екі түрлі құмтас өндірді: "бауыр тас" және "моор тас". "Бауыр тас" қабаттанудың болмауы себепті, оны өңдеу оңай болғандықтан, әсіресе тас шеберлері арасында танымал болды. 1854 жылы Гиффнок және Орчард карьерлерін бұрынғы бригадир және кеңсе кезеншісі Де Хорт Бейрд пен Уильям Стивенсон сатып алды. Олар Baird & Stevenson фирмасын құрды, ол Шотландиядағы карьер өнеркәсібінде маңызды рөл атқарды; кейіннен Думфрисширдегі Лохарбриггс карьеріне иелік етті, осылайша Глазго қаласын сары Гиффнок және қызыл Думфрис құмтасымен қамтамасыз етті. 1866 жылы Бюсби темір жолы салынды, бұл оларға тасты теміржол арқылы тасымалдауға мүмкіндік берді. Алғашқыда, тас өндіруді жеңілдету үшін Гиффнок теміржол станциясынан Орчард карьеріне төменгі деңгейлі теміржол желісі салынды. Гиффнок карьерлерінен алынған құмтас негізінен жақын орналасқан Глазго қаласында қолданылды және Глазго университетінің ескі бөліктерінде және Келвингроув өнер галереясының ішкі кеңістігінде кездеседі. Шлактарды төгу 1969 жылға дейін жалғасты, содан кейін Derek Crouch Limited металл қалдықтарын өндіруді бастады, ол 1970 жылдардың соңына дейін жалғасты. Бүгінде бұл жер дауылды, құнарсыз аймаққа айналды. Көмір өндіру жұмыстары да 1850 жылдан 1926 жылға дейін Гиффнокта жүргізілді. Өндірілген көмірдің сапасы өте нашар болды және тұрғындар үшін көп пайдасы болмады. Гиффнок көмірінің негізгі қолданылуы Busby Gas Works сияқты коммерциялық және өнеркәсіптік клиенттермен болды.
In 1835, the first sandstone quarry in Giffnock opened. Before long, the town became known for this industry, and at its peak, there were four quarries in Giffnock, three surface quarries and one underground quarry, which together employed over 1,000 men. The quarries produced two types of sandstone: "liver rock" and "moor rock". "Liver rock" was particularly popular with masons thanks to its lack of stratification, which made the stone easy to work with. In 1854 Giffnock and Orchard Quarries were taken over by the former foreman and clerk, De Hort Baird and William Stevenson. They formed the firm Baird & Stevenson, which became a major force in Scottish quarrying; they later owned Locharbriggs Quarry in Dumfriesshire, thus supplying Glasgow with both blond Giffnock and red Dumfries sandstone. By 1866 the Busby Railway was built, allowing them to transport the stone by rail. Originally, a lower level line was laid from Giffnock railway station into the Orchard Quarry to facilitate the extraction of the stone. Sandstone from the Giffnock quarries was primarily used within the nearby city of Glasgow and can be found in older parts of the University of Glasgow and the interior of Kelvingrove Art Gallery. The slag tipping continued until 1969, when Derek Crouch Limited began scrap metal extraction, which lasted until the late 1970s. Today the ground is a wasteland. Coal mining was also carried out in Giffnock, between 1850 and 1926. The coal produced was of a very poor quality and was of little value to householders. The main use of Giffnock coal was with commercial and industrial customers such as Busby Gas Works.
Қалаландыру және кеңейту
1866 жылы Гиффнок теміржол стансасының ашылуымен кәсіпкерлер құмтастан виллалар салып, күнделікті қалаға қатынай бастады. Сол кезде, тұманмен ластанған қалада тұруға қарағанда Гиффнокта тұру әлдеқайда ыңғайлырақ болды. 1890 жылдардың басында Гиффноктың тұрғын аймағы теміржол стансасы мен Иствуд Толл төңірегінде өсе бастады, ал 1892 жылы аймаққа газ жүргізілді. 1905 жылы қалаға алғашқы Глазго корпорациясының трамвайы келгені Гиффноктың дамуына одан әрі түрткіс берді. Гесс Ұлыбританиямен бейбітшілік келісімдерін жүргізу үшін Шотландияға жеке ұшып келді. Ол Гиффнок скаут залындағы батальон штабында Отан қорғаушылар жасағымен ұсталды, содан кейін Глазго Корольдік бақылаушылар корпусының аға офицері, майор Дональд оны сұраққа тартты және ертесі күні Глазгодағы Мэрихилл казармасына жеткізілді. Гесс ұшағының қирандылары 1941 жылдың 11-16 мамыр аралығында 63-ші техникалық қызмет бөлімі (ТҚБ) тарапынан құтқарылды. Ұшақтың бір бөлігі қазір Лондондағы Императорлық соғыс мұражайында сақталуда. 2008 жылы Хантли паркінің жанындағы қауіпті Брейдбар карьері орнында 178 үй салу арқылы қаланы кеңейту ұсынылды, бұл парк екі жылға жабылуына әкелуі мүмкін еді. Алайда, жергілікті тұрғындардың 2000 наразылығы мен Шотландия үкіметінің сарапшысының қарсылығынан кейін, Шығыс Ренфрушир кеңесі 2011 жылдың қазан айында бұл жоспардан бас тартты.
The opening of Giffnock railway station in 1866 allowed business people to build sandstone villas and commute daily to the city. At the time, it was much more desirable to live in Giffnock than to live in the smog polluted city. By the early 1890s, residential Giffnock began to grow around the railway station and Eastwood Toll, and by 1892 gas was introduced to the area. The growth of Giffnock was furthered in 1905 by the arrival of the first Glasgow Corporation Tramways tram in the town. Hess had flown solo to Scotland in an attempt to negotiate peace with the United Kingdom. He was detained by the Home Guard in the battalion headquarters in the Giffnock Scout hall, where he was questioned by Major Donald, the Assistant Group Officer of the Glasgow Royal Observer Corps before being transferred to Maryhill Barracks in Glasgow the following day. The wreckage of Hess's aircraft was salvaged by 63 Maintenance Unit (MU) between 11 and 16 May 1941. Part of the aeroplane is now in London's Imperial War Museum. Proposals were put forward in 2008 to expand the town with the building of 178 houses on the currently dangerous Braidbar Quarries site next to Huntly Park, involving the Park closing for a period of two years. However, following 2,000 objections from local people and the opposition of the Scottish Government's reporter, East Renfrewshire Council abandoned the plans in October 2011.
Басқару
Гиффнок бірнеше деңгейдегі сайланған билікпен ұсылған. Гиффнок қауымдастық кеңесі – жергілікті және орталық билікке жергілікті пікірді жеткізуге міндетті ең төменгі басқару деңгейі. Ол Шығыс Ренфрушир кеңесі аумағындағы он қауымдастық кеңесінің бірі. Ал, құзыреттілік мәселелері Ұлыбритания Парламентімен шешіледі. Шығыс Ренфрушир ішінде Гиффнок және Торнлибанк 2007 жылы құрылған бес көпмандатты округтің бірі болып табылады, ол үш кеңес мүшесін сайлайды. Шотландия Парламенті үшін Гиффнок Шотландия консервативтік партиясынан Джексон Карлоу MSP өкілдік ететін Иствуд сайлау округінің бір бөлігін құрайды. Ұлыбритания Парламентінде Гиффнок Шығыс Ренфрушир сайлау округінің құрамына кіреді, ол Парламент палатасына бір депутатты (MP) сайлайды. 2015 жылғы жалпы сайлауда СНП-дан Кирстен Освальд Шығыс Ренфрушир округінен депутат болып сайланды. 2005 жылы құрылғанға дейін Гиффнок Иствуд сайлау округінде болған.
Giffnock is represented by several tiers of elected government. Giffnock Community Council forms the lowest tier of governance whose statutory role is to communicate local opinion to local and central government. It is one of ten community councils of the East Renfrewshire council area. while reserved matters are dealt with by the Parliament of the United Kingdom. Within East Renfrewshire, Giffnock and Thornliebank is one of five multi member wards created in 2007, which elects three council members. For the purposes of the Scottish Parliament, Giffnock forms part of the Eastwood Constituency, which is represented by Jackson Carlaw MSP, of the Scottish Conservative Party. In the UK Parliament, Giffnock is within the county constituency of East Renfrewshire, electing one member of parliament (MP) to the House of Commons. Kirsten Oswald of the SNP was elected as MP for East Renfrewshire in the 2015 General Election. Before its creation in 2005, Giffnock was in the Eastwood Constituency.
Білім
Гиффноктағы білім берудің алғашқы куәлігі – Редхерст қонақ үйіндегі үйдің ішінде жұмыс істеген шағын жеке мектеп. Халық санының өсуіне байланысты, алғашқы мемлекеттік мектеп 1902 жылы Гиффнок Біріккен еркін шіркеуінің мұнаралық бөлмелерінде ашылды, ол қазір Орчардхилл қауымдық шіркеуі ретінде танымал. Сент-Ниниан Шотландияда стандартты деңгейдегі емтихан жүйесін тоқтатып, оның орнына Higher Still жүйесін енгізген алғашқы мемлекеттік қаржыландырылатын мектеп болды. Оқушылары үшін үшінші және төртінші сыныптарда Access 3, Intermediate 1 және Intermediate 2 деңгейлерін пайдаланды, ал бесінші сыныпта Higher, алтыншы сыныпта Advanced Higher сақталды. 2011 жылдың қыркүйек айына қарай мектепте 1784 оқушы оқыды. Бұдан өзге, Гиффнокта кітапхана және екі бастауыш мектеп бар: Гиффнок бастауыш мектебі және Брейдбар бастауыш мектебі, олар Вудфарм орта мектебіне оқушы беретін діни емес мектептер.
The first evidence of education in Giffnock is of a small private school that operated in the lodge house at the Redhurst Hotel. Due to the increased population, the first public school opened in 1902 in the Tower Rooms of Giffnock United Free Church, known now as the Orchardhill Parish Church. St Ninian's was the first state funded school in Scotland to abandon the Standard Grade examination system in favour of the Higher Still system, using Access 3, Intermediate 1 and Intermediate 2 for pupils in third and fourth year, while maintaining Highers in fifth year and Advanced Highers in sixth year. The school roll was 1784 as of September 2011. Furthermore, Giffnock has a library and two primary schools: Giffnock Primary School and Braidbar Primary school, non denominational feeder primary schools for Woodfarm High School.
Дін
XIX ғасырдың соңына дейін Гиффнокта шіркеу ғимараты болмады, ал діни жиындар Гиффнок теміржол станциясының күту бөлмесінде, кейін Иствуд гольф алаңындағы клуб үйінде өткізілді. Шіркеу неоготикалық стильде салынған және негізінен жергілікті карьерден алынған тастан тұрғызылған.
Until the end of the nineteenth century, Giffnock had no church buildings, and religious meetings took place in the waiting room of Giffnock Railway Station and, later, in the clubhouse at Eastwood Golf Course. the Church is built in a Gothic revival style of architecture and is built mainly of locally quarried stone.
Демалыс
1936 жылы Алекс Фрутин Гиффнок қаласында Тюдор кинотеатрын салды. Ол желтоқсанда «тамаша қала маңындағы кинотеатр» ретінде ашылды. Тюдор арт-деко стиліндегі ғимарат болды және Глазгоның алғашқы «ойын-сауық кешені» саналады, онда би залы мен мейрамхана, сондай-ақ 2400 орындық кинотеатр бар. Гиффнокта Роукен Глен, Хантли Парк және Иствуд Парк сияқты көптеген саябақтар бар, соның ішінде Шығыс Ренфрушир Кеңесінің кеңселері орналасқан. Гиффнокта 8000 жылға дейін сонатын ежелгі орман қалдығы бар. Роукен Глен паркінің жерлері бастапқыда Шотландия коронасына тиесілі болған. 1530 жылы Джеймс V ұлының үйленуіне орай Хью Монтгомериге, Еглинтонның 1-ші графына бұл жерді сыйлағаннан кейін меншік Еглинтон графына ауысты. Ел 18-шы ғасырдың соңына дейін шаруашылықпен айналысты, ал 1858 жылы жергілікті саудагер Уолтер Крум оны сатып алды. Александр Крум 1879 жылы мұрагерлікке ие болды және Роукен Гленнің қазіргі күйіндегі орналасуына жауапты. 1893 жылдың тамызында Александр Крумдың қайтысынан кейін үй оның інісі Уильям Грэм Крумға өтті, ол кейіннен 1905 жылдың 19 мамырында мүлікті Арчибальд Камерон Корбет, депутатқа (кейін Лорд Роуаллан) сатты. 1906 жылы Лорд Роуаллан бұл жерді Глазго қаласына «Глазго азаматтарының иелігінде мәңгілікке» деген шартпен табыс етті. Гринбанк бақшасы, Шотландияның Ұлттық қорына тиесілі 18-шы ғасырға жататын үй және бақша, жақын орналасқан Кларкстон мен Ньютон Мирнс арасында орналасқан. Үйде қоршалған бақша, он алты бөлме, амбарлар мен тұрақтар бар. Бұл ғимарат А санатындағы ескерткіш ретінде қорғалады. Брейдбар жолында орналасқан Гиффнок Норт әлеуметтік клубы – мүшелері басқаратын коммерциялық емес, қоғамдық ұйым. Клубта түрлі жанрлардағы көптеген тікелей музыка кештері өткізіледі. Клубтың құрамында лаунж, бильярд үстелдері, дартс және үлкен экранды теледидар бар ойын залы бар. Сондай-ақ, арнайы шаралар үшін жалға берілетін, 150 қонаққа дейін сыйымдылық бар зал да бар.
In 1936 the Tudor Cinema was constructed in Giffnock by Alex Frutin. It opened in December as a "superb suburban cinema". The Tudor was an Art Deco style building and is considered Glasgow's first "entertainment complex", featuring a ballroom and restaurant as well as the 2,400 seat cinema. Giffnock has numerous parks, including Rouken Glen, Huntly Park and Eastwood Park, where the East Renfrewshire Council offices are based. There remains some ancient woodland in Giffnock, which could be as old as 8,000 years. The lands of Rouken Glen Park originally belonged to the Scottish Crown. Ownership shifted to the Earl of Eglinton when James V presented the land to Hugh Montgomerie, 1st Earl of Eglinton on the marriage of his son in 1530. The area of the estate was farmed until the end of the 18th century and, in 1858, the estate was purchased by local merchant Walter Crum. Alexander Crum inherited the estate in 1879 and is responsible for the layout of Rouken Glen as it is today. On his sudden death in August 1893, the house passed into the hands of his brother, William Graham Crum, who later sold the estate to Archibald Cameron Corbett, MP (later Lord Rowallan) on 19 May 1905. In 1906 the estate was given to the City of Glasgow by Lord Rowallan, with the provision that it be for the "citizens of Glasgow for all time". Greenbank Garden, an 18th century house and garden owned by the National Trust for Scotland, is located between nearby Clarkston and Newton Mearns. The house has a walled garden, sixteen rooms and barns and stables. This building is protected as a Category A listed building. The Giffnock North Social Club, located on Braidbar Road, is a community non profit making venue run by its members. The club host a wide and diverse range of live music events. Facilities at the club include a lounge and a games room with pool tables, darts and large screen TV. It also has a function hall which can be hired out for special occasions, accommodating up to 150 guests.
Спорт
1905 жылы Уайткрейгс гольф клубы құрылды. Гольф алаңының алғашқы жобасын 1883 жылы The Open Championship турнирінің жеңімпазы атанған және сондай-ақ Turnberry-дегі Ailsa алаңын жасаған Вилли Ферни жасаған. Глазго Хатчесонс Алоизианс RFC (жиі GHA деп қысқартылады) Гиффнок қаласында орналасқан.
In 1905 the Whitecraigs Golf Club was founded. The course was originally designed by Willie Fernie, who was The Open Championship winner in 1883 and also designed the Ailsa course at Turnberry. The Glasgow Hutchesons Aloysians RFC (often abbreviated to GHA) are based in Giffnock.
Мемлекеттік қызметтер
Гиффнок Шотландияның батыс су және кәріз аймақтарының құрамына кіреді. Қалдықтарды басқаруды Шығыс Ренфрушир жергілікті кеңесі жүзеге асырады. Сумен жабдықтауды Шотландия үкіметіне қарасты Scottish Water мемлекеттік корпорациясы қамтамасыз етеді. Гиффнокта электр энергиясын тарату желісінің операторы – Scottish Power. Денсаулық сақтау басқармасы – NHS Greater Glasgow and Clyde. Strathclyde Fire and Rescue – заңмен бекітілген өрттен қорғау және құтқару қызметі. Ең жақын өрт сөндіру станциясы көршілес Кларкстон елді мекенінде орналасқан.
Giffnock forms part of the Western water and sewerage regions of Scotland. Waste management is provided by the East Renfrewshire local council. Water supplies are provided by Scottish Water, a government owned corporation of the Scottish Government. Giffnock's distribution network operator for electricity is Scottish Power. The NHS board is NHS Greater Glasgow and Clyde. Strathclyde Fire and Rescue is the statutory fire and rescue service. The nearest fire station is in the neighbouring settlement of Clarkston
Гиффнокта полиция қызметін Police Scotland қамтамасыз етеді. Шотландиядағы Strathclyde Partnership for Transport мемлекеттік органы жергілікті автобус қызметтерін қолдау (кейбір жағдайларда оларды іске асыру) және Гиффнок пен бұрынғы Strathclyde аймағының басқа аудандарында біріктірілген билет жүйесін басқару сияқты тікелей операциялық міндеттерді атқарады. Transport Scotland жергілікті теміржол желісін басқарады.
Policing in Giffnock is provided by Police Scotland. The Strathclyde Partnership for Transport, a public body in Scotland, has direct operational responsibilities, such as supporting (and in some cases running) local bus services and managing integrated ticketing in Giffnock and other areas from the former Strathclyde region. Transport Scotland manages the local rail network.