Кіріспе

Құс түрі

Тикеллдің көк құс аулаушысы (Cyornis tickelliae) – құс аулаушылар тұқымдасына жататын кішкентай сайрақ. Бұл жәндіктермен қоректенетін түр тропикалық Азияда, Үндістан субконтинентінен шығысқа қарай Бангладеш және батыс Мьянмаға дейін көбейеді. Бұрын Индокитайлық көк құс аулаушысы осы түрдің бір бөлігі деп есептелген. Олардың үстіңгі жағы көк, ал мойны мен кеудесі қызыл қоңыр түсті. Олар тығыз бұталы және орманды жерлерде кездеседі. Бұл атау Үндістанда және Бирмада үлгілер жинаған британдық орнитолог Сэмюэл Тикеллдің әйелінің құрметіне берілген.

Сипаттама

Тикельдің көк құс аулаушысының ұзындығы шамамен 11–12 см. Ол тік отырып, көбінесе қалың өсімдіктер арасында азықтанады. Еркегінің жоғарғы жағы жарқын көк түсті, мойны мен кеудесі қызыл, ал астыңғы бөлігі ақ. Мекесі күңгірт көк түсті, бірақ маңдайы, иығы, құйрық асты және құйрығы ашық көк. Үндістанның Шығыс Гаттарында ақ таңдақты көк құс аулаушысымен (Cyornis poliogenys) будандасады, ал осы будандар кейде вернай түршесі деп есептеледі. Жасы сызылған, дақты мантиясы, қабыршақты қоңыр жоғарғы жағы, басы және кеудесі бар, тек қана қанаттары мен құйрығы көк түсті. Кейде олар қараңғыдан кейін де тамақтанады. Ұшатын жәндіктерден басқа, олар сирек жорғалау жәндіктерді де жей алады. Бұл түрдің түсі мен мөлшері аймақтық айырмашылықтарға ие, ал осы популяциялардың бірнешесі түрше атауларымен белгіленген. Басты түрі Үндістан, Непал және Мьянмада кездеседі. Шри-Ланкадағы популяция джердони (немесе несеа/месаа, қараңғырақ деп айтылады) деп бөлінеді.

Бұрын бұл түрді көк таңдақты көк құс аулаушысының (Cyornis rubeculoides) түршесі деп есептеген, ол осыған ұқсас, бірақ мойны көк түсті.

Тіршілік ету ортасы және таралуы

Тикельдің көк құс аулаушысы құрғақ орман, бұталы жерлерде, бамбу арасында және бақтарда көбейеді.

Мінез-құлық және экология

Құстың металл үні бірнеше дүркілдеген дыбыстардан басталып, кейін бес немесе алты нотамен аяқталады. Металл үні қысқа дүркілдеген дыбыстардан тұрады, одан соң бес немесе алты нота естіледі, бұл ноталар дақылды кеуделі желбезекке ұқсас. Қауіптің белгісі ретінде "чurr" және дүркілдеген дыбыстар шығарады. Көбелек шағылысу маусымында олар кішкентай омыртқалы жануарларды қоса, ірі жемге де қол жұмайды. Шри-Ланкада бақаның жем болғаны туралы хабарламалар бар. Көбелек шағылысу маусымы сәуірден тамызға дейін (Шри-Ланкада наурыздан маусымға дейін) созылады. Олар ағаш немесе тас арасындағы ойыққа ұя салады, оны жұқа шөптер мен талшықтармен төсейді және 3-5 жұмыртқа туады.