Кіріспе

Америкалық қоғамдық өмірдің белгілі тұлғасы және «Титаник» кемесінен аман қалған (1893–1940)

Мадлен Талмедж Дик (туған аты Форс; бұрын Астор, кейін Фиермонте; 19 маусым 1893 – 27 наурыз 1940) – американдық қоғамдық өмірдің белгілі тұлғасы және «Титаник» кемесінен аман қалған. Ол кәсіпкер Джон Джейкоб Астор IV-тің екінші әйелі және оның жесірі болды.

Ерте өмір

Мадлен Талмидж Форс 1893 жылғы 19 маусымда Нью-Йорктің Бруклин қаласында Уильям Херлбут Форс (1852–1917) пен Кэтрин Арвилла Талмидждің (1863–1930) кіші қызы ретінде дүниеге келді. Мадленнің үлкен әпкесі Кэтрин Эмонс Форс жылжымайтын мүлікпен айналысқан кәсіпкер және қоғамдағы танымал тұлға болған. Әкесінің тегі француз, ал ол құрылысшы Ефрем С. Форстың (1822 – 12 наурыз 1914) шөбересі болды. Анасының ата-тегі голландтар. Уильям Форс белгілі бір дәрежеде орнықты бизнес отбасының мүшесі еді. Ол сәтті кеме компаниясы «Уильям Х. Форс және компаниясының» иесі болды, ал оның әкесі өндіріс саласында жетістікке жеткен. 1889 жылы Форс Бруклиннің бұрынғы мэрі Томас Талмидждің немересі Кэтрин Талмиджге үйленді. Форстар Бруклиннің жоғары қоғамының құрамында болды, ал Уильям Форс қаланың көптеген беделді клубтарының мүшесі еді. Ол сонымен қатар өнер жинағына ие болды. Асторлар отбасы сияқты, Форстар да Епископальдық шіркеудің мүшелері болды. Мадленнің анасының әкесі Нью-Йорк штатының Ассамблеясына депутат Тунис В. П. Талмидж, ал оның арғы атасы Томас Г. Талмидж Бруклиннің мэрі болған. Ол сондай-ақ Америка Тәуелсіздік соғысында Джордж Вашингтонның тікелей басшылығында қызмет еткен полковник Бенджамин Таллмаджмен туыс болды. Мадлен Мисс Элли мектебінде, содан кейін Манхэттеннің Батыс 48-ші көшесіндегі Мисс Спенс мектебінде төрт жыл оқыды. Бір мәлімет бойынша, ол осы мектепте «өте дарынды оқушы» деп есептелген. Ол және оның әпкесі анасымен бірге шетелге саяхаттап, Еуропаны бірнеше рет аралады. Нью-Йорктің әлеуметтік өміріне енген кезде ол бірден дебютанттар тобы – «Жас Лигаға» қабылданды. Ол Нью-Йорктегі бірнеше қоғамдық қойылымдарда ойнады және көптеген жанкүйерлерге ие болды. Ол атқа мінуде өте шебер болды және яхтингпен шұғылданды. Бір мәліметке сәйкес, ол зиялы және әңгімелесуде шебер болған. Татуласу кезінде ол оны автомобильмен және яхтамен саяхатқа алып шықты, олар жиі баспасөздің назарында болды. Олар 1911 жылдың тамызында никелесіп, 1911 жылдың 9 қыркүйегінде үйленді. Олардың некелесуіне қарсылық болды, себебі олардың жас айырмашылығы (Мадлен 18-де, Джон 47-де, араларында 29 жыл) және оның бұрынғы әйелінен жақында ажырасқаны (1909 жылдың қарашасы). Бірнеше епископ дін қызметкерлері үйлену рәсімін өткізуден бас тартқаннан кейін, жұбайлар Ньюпорттағы Бичвуд сарайында конгрегационалист пастормен үйленді. Оның ұлы Уильям Винсент Астор куәгер болды. Олар үйленгеннен кейін ұзақ уақытқа дейін бал айларын өткізді. Олар алдымен жергілікті жерлерді аралады, содан кейін 1912 жылдың қаңтарында Нью-Йорктен «Олимпик» кемесімен шығып, Мысырға ұзақ саяхат жасады. Олар бал айынан оралғанда «Титаникке» билет алды.

Титаник кемесінің бортында

Мадлен Астор, ол кезде бес айлық жүкті болған, күйеуімен бірге Франциядағы Шербургте «Титаникке» бірінші сыныптық жолаушы ретінде мінгізді; күйеуінің жеке күзетшісі Виктор Роббинс; оның үй қызметкері Розали Бидуа; және оның мейірбикесі Каролина Эндрес. Олар сонымен қатар Астордың сүйікті эйрдейл тұқымды иті Киттиді алып, бірнеше люкс-бөлмелердің бірін иеленді. 1912 жылғы 14 сәуірдің кешінде полковник Астор әйеліне кеменің айсбергке шағылысқандығын хабарлады. Ол зақымның аса ауыр емес екенін айтып, оны сендірді, сондай-ақ құтқару жилетін киюға көмектесті. Олар қайық палубасында күтіп тұрғанда, миссис Астор үшінші сыныптық жолаушы Лия Акстің ұлы Филлиді жылы ұстауы үшін өзінің тері шалын берді. Бір сәтте Асторлар спорт залына барып, құтқару жилеттерін киген күйі механикалық аттарға отырды. Полковник Астор тағы бір құтқару жилетін тауып алды және оның неден жасалғанын көрсету үшін қалта пышағымен кесіп көрсетті. Құтқару қайығына отыру уақыты келгенде, Мадлен Астор, оның үй қызметкері және мейірбикесі бірінші сыныптың серуендеу терезесінен 4-ші құтқару қайығына (құтқару үшін А палубасына түсірілген) өте қиындықпен өтіп енді. Астор әйеліне терезеден көтерілуге көмектесті және оның «денсаулығы нашар» болғандықтан онымен бірге баруға рұқсат сұрады. Алайда, екінші офицер Чарльз Лайтолер бұл өтінішті қабылдамады. Арчибальд Грейси IV «Титаник» ісі бойынша АҚШ Сенатының тергеуіне Мадленнің құтқару қайығына отырғаны туралы куәлік берді. Грейси де жолаушылардың бірі болды және Мадлен Асторға қатысты оқиғаларды былай еске алды: Осы сәтте есімде қалған жалғыз оқиға – Астор ханымды қайыққа отырғызған кез. Оны терезеден көтеріп, күйеуі екінші жағынан көмектесті. Ол кіргенде күйеуі терезеден тұрды, ал мен екінші терезеден тұрдым. Мен Астор мырзаның екінші офицерден әйеліне қауіп төндірмеу үшін кемеге отыруға рұқсат сұрағанын естідім. Ол: «Жоқ, мырза, әйелдер кеткенше, бұл қайыққа немесе басқа қайыққа ешбір ер адам кірмейді», – деді. Содан кейін Астор мырза: «Осы қайықтың нөмірін айтыңыз, кейін оны таба алам», – деді немесе осы сияқты сөздер айтты. Жауап: «4-ші». болды. Астор және оның жеке күзетшісі кеме шұғынасында қаза болды; біріншісінің денесі 22 сәуірде табылды. Оның қасында шамамен 2500 доллар ақша болған, оны кабинасынан алып келген. Оның жас жесірі және басқа да аман қалғандарды RMS Carpathia шамамен 03:30-да құтқарып алды. Мадлен Астор үйге келгеннен кейін бірден есіне түскен оқиғаны Астор мүлігінің қоршысы Николас Биддл арқылы жариялады. Оның өкілінің айтуынша:

Жесірлік

Астор ауыр сынақтан кейін үйіне оралғаннан кейін, оны қатаң түрде зейнеткерлікке жіберді. Оның алғашқы қоғамдық шарасы мамыр айының соңында ғана болды, ол Бесінші авенюдегі сарайында «Карпатия» кемесінің капитаны Артур Рострон және кеме хирургы доктор Фрэнк МакГиге түскі ас ұйымдастырды. Бұл шараны «Титаник» кемесінен аман қалған Мариан Тейер де бірге өткізді. Екеуі де «Карпатия» кемесінде болғанда оларға көмек көрсеткендері үшін осы екі адамға алғыс айтқысы келді. Джон Джейкоб Астор IV өсиетімен әйеліне 100 000 доллар, 5 миллион долларлық траст қорынан түсетін кіріс және Бесінші авенюдегі үйді пайдалану құқығын қалдырды. Егер ол қайтадан тұрмысқа шықса, осы екі құқығынан да айырылар еді. Оның туылмаған баласы Джон Джейкоб «Джейки» Астор VI үшін 3 миллион долларлық қор бөлінді, ол есейген кезде оны басқара алатын болады. 1912 жылдың 14 тамызында Астор Бесінші авенюдегі сарайында Джейкиді дүниеге әкелді. Келесі төрт жыл бойы ол оны Астор отбасының бір бөлігі ретінде тәрбиеледі. 1913 жылдың соңына дейін ол қоғамда жиі көрінбеді, сонда баспасөз «Титаник» апатынан кейін оның алғашқы суретін жариялады. Осыдан кейін ол көпшілік алдында жиі пайда бола бастады және оның іс-әрекеттері туралы баспасөз жиі хабарлады. 1915 жылы ол Бесінші авенюдегі үйін жөндеп, қайта жаңартты, және бұл туралы «New York Sun» газетінде мақала жарық көрді. Оның үлкен ұлы туралы да көптеген мақалалар жарияланды.

Өлім

1940 жылы 27 наурызда Палм-Бичтегі үйінде 46 жасында Мадлен Дик жүрек сырқатынан қайтыс болды. Ол Нью-Йорк қаласындағы Троица шіркеуінің қорымдағы мавзолейде анасымен бірге жерленді.

Кітаптар мен әдебиет

Екінші Астор ханым, Шана Абе (2021)