Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын әншісі және композиторы Джон Шеппард (сондай-ақ Шеферд, шамамен 1515 – 1558 жылғы желтоқсан) – Ренессанс кезеңінің ағылшын композиторы.
English singer and composer
John Sheppard (also Shepherd, c. 1515 – December 1558) was an English composer of the Renaissance.
Өмірбаян
Шеппард, өзінің 1554 жылы жиырма жыл бойы музыка шығарғанын айтуынан шығып, шамамен 1515 жылы туған болуы мүмкін. Оның ерте өмірі туралы нақты бірде-бір мәлімет жоқ. Оны алғаш рет 1541 жылғы маусымда Такстедте, жақында күйеуін жоғалтқан Джейн Ивен немесе Эванға үйленген кезде көруге болады. Ол кезде оның жасы шамамен жиырмадан асып, отыздан кем болуы мүмкін. Такстедтегі Сент-Джон Баптист шіркеуінде музыкалық қызмет атқарған-атқармағаны белгісіз. Содан кейін ол 1543 жылғы Майклмас айынан бастап 1548 жылғы наурыз және Майклмас аралығында Оксфордтағы Магдален колледжінде үздіксіз түрде хор жетекшісі болып қызмет етті. Шеппард 1553 жылғы тамызда король Эдуард VI-ның жерлеу рәсімінде ән салған Корольдік капелласының мырзаларының тізімінде пайда болды; ол Оксфордтан кеткеннен кейін бірден капеллаға қосылған болуы мүмкін, бірақ 1547 жылғы Корольдік капелласының тізімдеріндегі үзіліс салдарынан бұл нақты емес. Ол қайтыс болған жылға дейін капеллада белсенді болған сияқты, өйткені оған Мэри патшайымның жерлеу рәсімі мен Елизавета I-нің тәж кию рәсімі үшін киім-кешек сыйлықтары табыс етілді. 1554 жылы ол Оксфорд университетінде музыка докторы атағын алу үшін өтініш білдірді, өзінің жиырма жыл бойы музыкамен айналысқанын және "көптеген әндер жазғанын" мәлімдеді. 1556 жылғы наурызда ол капелланың бір мырзасы Люк Каустеллдің өсиетіне куә болды, ал 1557 жылғы жаңа жылда Мэри Тюдорға әндердің үш жинағын сыйлады. 1558 жылғы шілдеде оған және оның Корольдік капелласындағы әріптесі Ричард Эдвардсқа Кенттегі поместьеге жалдау құқығы берілді. Шеппард 1558 жылғы желтоқсанда тұмау эпидемиясы кезінде қайтыс болды. Ол 1 желтоқсанда өсиетнама жасады және 21 желтоқсанда Вестминстердегі Сент-Маргарет шіркеуіне жерленді.
Sheppard was probably born around 1515, judging from his statement in 1554 that he had been composing music for twenty years. Nothing certain is known about his early life. The first sighting of him occurs at Thaxted in June 1541 when he married the recently widowed Jane Ewen or Evan. He was then probably in his mid twenties. It is not known whether he served in a musical position in the church of St John the Baptist, Thaxted. He then served as informator choristarum at Magdalen College, Oxford continuously from Michaelmas 1543 to sometime between March and Michaelmas 1548. Sheppard next appears in a list of the Gentleman of the Chapel Royal who sang at the funeral of King Edward VI in August 1553; he may have joined the chapel directly after his departure from Oxford, but, because of a gap in Chapel Royal records from 1547, this is not certain. He appears to have remained active at the chapel up to the year of his death since he was awarded liveries for both the funeral of Queen Mary and the coronation of Elizabeth I. In 1554 he supplicated, apparently unsuccessfully, for the degree of Doctor of Music at Oxford University, stating that he had studied music for twenty years and had "composed many songs". In March 1556 he witnessed the will of a fellow Gentleman of the chapel, Luke Caustell, and on New Year's Day 1557 he presented three rolls of songs to Mary Tudor. In July 1558 he and his Chapel Royal colleague Richard Edwards were granted the reversion of a lease of a manor in Kent. Sheppard died in December 1558 during an influenza epidemic. He made his will on 1 December and was buried at St Margaret's, Westminster on 21 December.
Массалар
Шепардтың сақталған бес массалық циклдің ішінде алты бөліктен тұратын "Кантата" – Джон Тавернер дәстүріндегі толық, көркем мерекелік шығарма. Ол алты дауысты полифония бөлімдері мен жартылай хор бөлімдерінің мозаикасынан құралған. Әр бөлімнің басындағы бас мотивтерден басқа, негізгі біріктіруші элемент – F E F G A Bb G F сегіз ноталық үлгі, ол тенор партиясында әртүрлі жерлерде кездеседі. Төрт дауысты массалық циклдердің ішінде "Батыс Уинд" бұрыннан бар халық әніне негізделген, бұл ән Тавернер мен Кристофер Тайдың массалық циклдеріне де негіз болған.
Of Sheppard's five surviving Mass ordinary cycles, the six part Cantate is a full length, sumptuous festal setting in the tradition of John Taverner, constructed in units of six part polyphony alternating with a mosaic of semi choir sections. The principal unifying device, apart from the head motive passages at the beginning of each movement, is the eight note figure F E F G A Bb G F, which occurs at various points in the tenor. Of the four part Mass cycles, Western Wynde is based on a pre existing popular melody, also forming the basis of Mass cycles by Taverner and Christopher Tye.
Респонденттер
Бұл 20 респонсория – ең толық түрінде Вечерняда маңызды мерекелерде және Таңертеңгілікте орындалатын күрделі литургиялық бөлімдер. Бұл формада респонсория толығымен орындалады, содан кейін тізбектеп, өлең мен доксология келеді, олардың әрқайсысы респонсорияның қысқартылған қайталануымен (көбінесе сатылап) жалғасады. Шеппард көбінесе респонсорияны бес немесе алты дауысты полифонияға қоятын, әнді тенорде (сирек жағдайда сопрано немесе альтта) кантус фирмас ретінде орындаса, солистер орындаған бөлімдерін (инципит, өлең және доксология) әнге қалдыратын. Шеппардтың техникасының көрнекті мысалы – оның алты дауысты Verbum caro шығармасы, Рождество күні Таңертеңгіліктегі тоғызыншы респонсория. Шеппардтың ең әсем респонсорияларының бірі – Gaude, gaude, gaude Maria; Тазарту мерекесінің Екінші Вечернясы үшін респонсория мен аралық "прозаның" қойылған нұсқасы. Кейбір шығармаларында, Барлық Әулиелер күні, Рождество және Ұзақ ораза кезінде, ол кері тәртіпті қолданады, солистер бөлігін полифониямен безендірсе, респонсорияның хорлық бөлігін қарапайым әнмен орындауға қалдырады (мысалы, In pace in idipsum).
There are 20 responsories, elaborate liturgical units sung in their most expansive form at Vespers on the more important feasts and at Matins. In this form the complete responsory is sung and then followed by, first, a verse and, secondly, a doxology, each of which is followed by (often progressively) shortened repeats of the responsory. Sheppard often set the responsory to five or six part polyphony with the chant sung as a cantus firmus in the tenor (less commonly in the treble or mean), leaving the sections that were sung by soloists (the incipit, verse and doxology) to be chanted. A good example of Sheppard's technique is his six part setting of Verbum caro, the ninth responsory at Matins on Christmas Day. One of the most grandiose of Sheppard's responsories is Gaude, gaude, gaude Maria; a setting of the responsory and interpolated 'prosa' for Second Vespers for the Feast of the Purification. In a few settings, for All Saints' Day, Christmas and Lent, he employs the reverse procedure, providing polyphony for the soloists' sections of the chant, but leaving the choral section of the responsory to be sung to plainsong (e. g. In pace in idipsum).
Басқа литургиялық шығармалар
Таллис сияқты Шепард та "алтернативті" әнұрандарды жазды, жұп нөмірлі тармақтарды полифониямен безендіріп, тақ нөмірлі тармақтарды ән салуға немесе, көбінесе, әннің (мүмкін, импровизацияланған) органмен орындалуымен алмастырды. Шеппардтың жауаптарындағы cantus firmus әдетте тенорде болса, оның әнұрандарында ол көбінесе дискантқа (жоғары дауысқа) орналастырылады. Шеппард шіркеу күнтізбесінің ерекше салтанатты мерекелеріне арналған бірнеше қосымша шығармалар да жазды, оның ішінде Пасха күні екінші Вечерняға (құдай қызметіне емес) Кири және Gradual Haec dies әндерін жазды. Пасха күні екінші кешкі құдай қызметіне қарай жасалған процессиялық псалмдардың "алтернативті" әндерінде ол Laudate pueri Dominum-ды аяқтады, бірақ In exitu Israel-дің тек бір бөлігін ғана аяқтады, оның аяқталуын Уильям Мунди мен жас Уильям Бёрдқа тапсырды.
Like Tallis, Sheppard also composed 'alternatim' hymns, setting the even numbered verses in polyphony and leaving the odd numbered verses to be chanted or, more probably, replaced by (perhaps improvised) organ settings of the chant. Whilst the cantus firmus in Sheppard's responds is normally in the tenor, in his hymns it is usually placed in the treble. Sheppard also composed a number of additional items for particularly solemn feasts of the Church calendar, including settings of the Kyrie and Gradual Haec dies for Second Vespers (not, in this case, the mass) on Easter Day. Of his 'alternatim' settings of the processional psalms for the procession to the font after Second Vespers on Easter Day, he completed Laudate pueri Dominum, but only part of In exitu Israel, leaving its completion to William Mundy and the young William Byrd.
Медиа вита
Шеппардтың барлық шығармаларының арасында ең бағалысы – оның Үрімдік Nunc dimittis антифонына жасаған cantus firmus қосымшасы. Мұнда ол cantus firmus-ты breves форматында жаңаша пайдаланып, кең ауқымды туынды жасауға және мәтіннің салтанатты мәніне сай келетін бірқалыпты гармониялық ырғақты ұсынады. Шығарманың жазылған мерзімі мен жағдайы әлі анықталмаған, өйткені түпнұсқа қолжазба жоғалып кеткен. Бұл туынды 1557 жылғы тұмау эпидемиясында қайтыс болған Николас Лудфордтың қосылу рәсімі үшін жазылған болуы мүмкін. Шығарма тек Джон Болдуиннің 1570-жылдардың соңында көшірген ноталық жинақтарында сақталған. Болдуиннің көшірмесінде алты дауыстық бөліктен бірі – тенор бөлігі жоқ. Алайда, осы бөлікте жай ән cantus firmus болғандықтан, оны заманауи ән жинақтарынан оңай қалпына келтіруге болады. Мүмкін, алғашқы екі шумақта қайта құрастырылған тенор бөлігі қажет болуы мүмкін, бірақ оның болмауы да музыканың толықтығына кедерес келтірмейді. Жақында жүргізілген зерттеулер көрсеткендей, әдетте орындалатын шығарманың формасы дұрыс емес. Атап айтқанда, әнделген Nunc dimittis антифонға дейін келеді, ал полифониялық қайталаулардың схемасы бұрынғыдай кең емес. Шеппардтың батыл контрапунктісі кейбір зерттеушілерді сақталған мәтінде қателер бар ма, жоқ па деген сұраққа жетеледі. Бұл қателер шығарманы одан да заманауи етіп көрсетуі мүмкін. Барлық қолжазбалар түрлі деңгейде толық емес. Екінші Сервис Бердтің Ұлы Сервисінің дизайнына әсер еткенімен ерекшеленеді. Стефан Скотт бірінші Сервистің Символын Гиффардтың ноталық жинағындағы Таллистің төрт бөлімді мессасымен музыкалық жағынан дерлік бірдей екенін атап өтті. Шеппардтың ағылшын тіліндегі он бес әнұранының көпшілігі a 4 форматында жазылған және протестанттық реформаторлардың қарапайымдық, анық естілетін сөздер және негізінен сөздік мәтінге сәйкес келу талаптарын қанағаттандырады. «O happy ladies» және «Vain, vain, all our life we spend in vain» (екеуі де 4) – Шеппардтың діни емес мәтіндерге арналған жалғыз белгілі туындылары.
Arguably supreme amongst all of Sheppard's compositions is his cantus firmus setting of the Lenten Nunc dimittis antiphon Media vita in morte sumus. Here his innovative use of the cantus firmus in breves allows for an expansive canvas and a leisurely harmonic rhythm that effectively complement his solemn treatment of the text. The date and circumstances of the work's creation remain unclear because the original manuscript is lost. The work might have been written for the funeral of Nicholas Ludford, a fellow composer who died in the 1557 influenza epidemic. The work survives only in the partbooks copied by John Baldwin in the late 1570s. Baldwin's copy now lacks one of the six vocal parts, the tenor, but, since this part bore the plainsong cantus firmus, it can be readily restored from contemporary chant books, except, possibly, in the first two verses where a reconstructed tenor part may or may not be needed (the music sounds complete without it). Recent research has shown that the form of the work as usually performed is incorrect. In particular the chanted Nunc dimittis precedes the antiphon and the scheme of the polyphonic repeats is not as extensive as previously thought. Sheppard's bold counterpoint has led some to question whether the surviving text contains copying errors that make the work sound more modern than it should do. all surviving in varying degrees of incompleteness. The Second Service is noteworthy for having influenced the design of Byrd's Great Service. Stefan Scot has observed that the Creed of the First Service is virtually identical musically to the Creed of Tallis's untitled four part Mass in the Gyffard Partbooks. Sheppard's fifteen English anthems, most of which are à 4, comply with the demands of the Protestant reformers for simplicity, clear, audible words and largely syllabic text underlay. The part songs O happy dames and Vain, vain, all our life we spend in vain (both à 4) are Sheppard's only known works to non sacred texts.
Басылымдар
Чад, Дэвид, ред. Джон Шеппард: I: Жауапты музыка. Лондон: Stainer & Bell, 1977 ж. Басылым. Ерте ағылшын шіркеу музыкасы. 17. Сандон, Николас, ред. Джон Шеппард: II: Мессалар. Лондон: Stainer & Bell, 1976 ж. Басылым. Ерте ағылшын шіркеу музыкасы. 18. Матер, Дэвид, ред. The Gyffard Partbooks, I. Лондон: Stainer & Bell, 2007 ж. Басылым. Ерте ағылшын шіркеу музыкасы. 48 / 33, 40, 41. Матер, Дэвид, ред. The Gyffard Partbooks, II. Лондон: Stainer & Bell, 2009 ж. Басылым. Ерте ағылшын шіркеу музыкасы. 51 / 7, 15. Уильямсон, Магнус, ред. Джон Шеппард: III: Гимндер, Псалмдар, Антифондар және басқа латын полифониясы. Лондон: Stainer & Bell, 2012 ж. Басылым. Ерте ағылшын шіркеу музыкасы. 54.
Chadd, David, ed. John Sheppard: I: Responsorial Music. London: Stainer & Bell, 1977. Print. Early English Church Music. 17. Sandon, Nicholas, ed. John Sheppard: II: Masses. London: Stainer & Bell, 1976. Print. Early English Church Music. 18. Mateer, David, ed. The Gyffard Partbooks, I. London: Stainer & Bell, 2007. Print. Early English Church Music. 48 / 33, 40, 41. Mateer, David, ed. The Gyffard Partbooks, II. London: Stainer & Bell, 2009. Print. Early English Church Music. 51 / 7, 15. Williamson, Magnus, ed. John Sheppard: III: Hymns, Psalms, Antiphons, and other Latin Polyphony. London: Stainer & Bell, 2012. Print. Early English Church Music. 54.