Кіріспе

Канадалық хоккей жаттықтырушысы (1952-2010)

Патрик Джон Джозеф Бернс (4 сәуір, 1952 - 19 қараша, 2010) – Ұлттық хоккей лигасының бас жаттықтырушысы. 1988 және 2004 жылдар аралығында 14 маусым бойы «Монреаль Канадиенс», «Торонто Мейпл Лифс», «Бостон Бруинс» және «Нью-Джерси Девилз» командаларымен 1019 ойын өткізді. Бернс 2005 жылы қайталап пайда болатын қатерлі ісік диагнозы қойылғаннан кейін карьерасын аяқтады, ол бес жылдан соң осы аурудан көз жұмды. 2014 жылы ол өлімінен кейін Хоккей даңқы залына енгізілді.

Кәсіби мансап

Бала кезінде Бернс әрқашан НХЛ командасында ойнап, Стэнли кубогын жеңгісі келетін. Кәсіби деңгейде өнер көрсетуге қабілеті жетпейтінін түсінген соң, Бернс полиция қызметкері болды. Ол сонымен қатар QMJHL-дің «Халл Олимпикс» клубында жартылай штаттық скаут ретінде де жұмыс істеді. Қорғанысқа басымдық беретін бапкер Бернс Монреалды бас бапкер ретінде әр жыл сайын плей-оффтың екінші турында ойнатты. 1992 жылғы маусымның соңында ол кенеттен қызметтен кетіп, «Бостон Брюинз» командасынан сүтіп қалғанын, себебі бұқаралық ақпарат құралдарына наразы екенін айтты. Монреалдан кеткеннен кейін Бернс «Торонто Мейпл Лифс» командасының бас бапкері болып тағайындалды. Ол «Лос-Анджелес Кингс» командасынан да ұсыныс алған, бірақ «Лифс» командасының тарихы шешіміне әсер еткенін айтты және: «НХЛ тарихындағы ең ұлы франшизалардың екеуін баптауға мен өте бақыттымын» деді. Ол «Торонтоны» 1967 жылдан бергі ең жақсы плей-офф жолымен жетектеп, конференция финалына шықты, бірақ «Кингс» командасына жеті ойыннан кейін есе жіберді. НХЛ сыйлықтарын табыстау кешінде Бернс екінші Джек Адамс кубогын жеңіп алды. 1994 жылы ол тағы да конференция финалына өтті, бірақ «Ванкувер Канакс» командасына бес ойында жеңілді. «Лифс» 1995 жылы қайтадан плей-оффқа ілікті, бірақ 1996 жылғы маусымдағы көңіл көншітпейтін жеңіліс сериясынан кейін Бернс қызметтен босатылды. Бернс 1997 жылы «Бостон Брюинз» командасын баптауға тағайындалғанға дейін бір жыл хоккейден үзіліс жасады. Ол маусым соңында Джек Адамс сыйлығын жеңіп алды, бұл сыйлықты үш рет жеңіп алған тарихы бар жалғыз бапкер болды. Оның үш жеңісі де командамен өткізген алғашқы маусымда болды. «Брюинз» 1999-2000 жылғы маусымға дейін сәтті өнер көрсетті, бірақ плей-оффқа ілікпеді, бұл Бернс карьерасында командасының плей-оффқа қатыса алмаған алғашқы жағдайы болды. Бернс 2000-01 маусымында сегіз ойыннан кейін 3-4-1 есебімен қызметтен алынды. Бернс бас бапкерлік мансабын «Нью-Джерси Девилс» командасымен аяқтады, оларды 2003 жылы Стэнли кубогына жетеледі және команданың бапкері ретінде екі маусымда 40-тан астам ойында жеңіске жетті. 2004 жылы қатерлі ісік диагнозы қойылғаннан кейін денсаулығына және емделуіне көңіл бөлу үшін 2005 жылы қызметтен кетті, бірақ ұйымда арнайы тапсырмалар бойынша бапкер ретінде қалды.

Жеке өмір

Бернс Монреаль қаласында Геральда "Луиза" Жирардо мен Альфред Бернстің отбасында дүниеге келді. Пат 6 баланың ең кішісі болды, оның 4 үлкен әпкесі және 1 ағасы бар (Вайолет, Альфред "Сонни", Лилиан, Филис және Дайан). Альфред өндірістік апатта қаза болғаннан кейін, Пат 4 жаста болғанда, Бернс отбасы Квебек штатының Гатино қаласына көшіп барды. Ол бұл лауазымды 16 жыл бойы атқарды. Бернс 2004 жылы ішек қатерлі ісігінен, ал 2005 жылы бауыр қатерлі ісігінен жазылып шықты, екінші диагноз қойылғаннан кейін жаттықтырушылықтан кетті. 2009 жылы Бернс ішек қатерлі ісігінің қайтадан оралғанын және өкпеге метастаз бергенін, сондықтан операция жасау мүмкін емес екенін, демек одан әрі емделуден бас тартатынын хабарлады. 2010 жылдың сәуір айындағы сұхбатта Бернс: "Өмірімнің соңына жақындағанымды білемін және оны қабылдаймын" деді. Жақын маңайдағы жас хоккейшілерге ишара жасап, ол былай деді: "Станстедтен менің атыммен аталған аренада ойнайтын жас ойыншы шығуы мүмкін. Мен бұл жобаның аяқталуын көре алмаспын, бірақ жоғарыдан қарап, жас Уэйн Гретцки немесе Марио Лемио сияқты талантты ойыншыны көруді үміттенемін". Ол Лайн Бернсқа үйленді. Оның екі баласы болды – ұзақ қарым-қатынаста туған ұлы және бұрынғы некеден туған қызы. Ол Робин Бернстің туысы еді.

Өлім

2010 жылдың 16 қыркүйегінде Бернстің денсаулығы күрт нашарлап, ол отбасымен бірге болу үшін Квебек штатының Магог қаласына қайтып келді. Келесі күні Бернс сол таңертең қайтыс болды деген хабарлар тарады, бірақ Бернстің ұлы әкесінің қайтыс болғаны туралы ақпаратты жоққа шығарды. Сол күні Toronto Sun онлайн басылымы да Бернстің өлімі туралы бұрыс хабарлады, бірақ бұл қате екені тез анықталды. 2010 жылдың 19 қарашасында ол Квебек штатының Шербрук қаласындағы "Maison Aube Lumière" үйінде қуық ішегінің қатерлі ісігінен қайтыс болды, ол ісік соңында өкпесіне тараған болатын. Оның қосылу рәсімінен кейін көп ұзамай, ұрылар Бернстің жесірінің көлігіне еніп, жеке заттарын, кредиттік карталарын және көптеген хоккейлік естеліктерді, оның ішінде қайырымдылыққа аукционға шығарылатын 30 автографталған НХЛ жейдесін ұрлап кетті. Кейбір заттар кейіннен табылды. Оның қайтысынан бір күн өткен соң, "Белл-орталығында" Торонто Мейпл Лифс және Монреаль Канадиенс (ол жаттықтырған екі команда) арасындағы ойынға дейін оның жаттықтырушылық карьерасының ең жарқын сәттерін көрсететін арнайы құрметтеу видеосы көрсетілді, одан кейін бір минуттық үнсіздік сақталды.

Мұра

Бернс Ұлттық хоккей лигасының тарихындағы ең үздік жаттықтырушылардың бірі ретінде жиі айтылады, жанкүйерлер мен спорт сайттарындағы тізімдерде және талқылауларда оның есімі көбінесе кездеседі. Бернс – Джек Адамс сыйлығын үш рет жеңіп алған жалғыз жаттықтырушы. Оның үш жеңісі де сол НХЛ командасымен тұңғыш маусымында тіркелді. Ол екі команданы Стэнли кубогының финалына алғашқы маусымдарында жеткізді, 1989 жылы жеңіліп, ал 2003 жылы жеңіске жетті. Ол барлығы төрт команданы жаттықтырып, әрқайсысын кем дегенде екі рет плей-оффқа шығарды. 2011 жылы Бёрнс есімімен аталатын арена Шығыс қалашықтарындағы жеке пансион Станстед колледжінде салынды. 2010 жылдың 26 наурызында үш канадалық хоккей жанкүйері Бернсті қатерлі ісіктен қайтыс болғанға дейін Хоккей даңқы залына енгізуді талап ететін Facebook тобын құрды. "Пэт Бернсті дереу Хоккей даңқы залына енгізейік!" – деген топ алғашқы аптада 39 мыңнан астам мүше жинады. Екінші аптада топтың қатары 54 мыңнан асты, ал аяқталуына қарай 80 мыңнан асып кетті. Бернс 2010 жылғы енгізілгендер тізіміне ілікпеді, ал оның өлімінен кейін 2014 жылдың 23 маусымында даңқ залына енгізілгені жарияланды.