Гуннедах: Аустралияның шаруашылық және мәдени орталығы
Gunnedah
Гуннеда – Аустралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы қала. Ауыл шаруашылығы өңірі, мақта, көмір, мал өндірісімен дамыған. Liverpool Plains аймағында орналасқан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гуннеда (['ɡʌnədɑː]) – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының солтүстік-орталық бөлігінде орналасқан қала және Гуннеда округінің жергілікті басқару орталығы. 2021 жылы қалада 8 338 адам тұрды. Гуннеда құнарлы ауыл шаруашылығы аймағы – Ливерпуль жазығында орналасқан, аймақтың 80% ауыл шаруашылығына арналған. Намои өзені қала арқылы батысқа, содан кейін солтүстік-батысқа қарай ағып, ауыл шаруашылығы операциялары үшін пайдалы сумен қамтамасыз етеді. Гуннеда аймағы мақта, көмір, сиыр еті, қозы еті, шошқа еті, астық және майлы дақылдарды өндіруде маңызды рөл атқарады. Гуннеда сонымен қатар Австралияның ең ірі жылдық ауыл шаруашылығы көрмесі – AgQuip-тің үйі. Гуннеда Оксли және Камилорой тас жолдарында орналасқан, бұл штаттың солтүстік бөлігіне, соның ішінде Тамворт аймақтық орталығына қолайлы жол байланысын қамтамасыз етеді. Қала Мунгинде темір жол желісінде станцияға ие және NSW TrainLink Xplorer жолаушылар пойызы арқылы күн сайын Сидней мен Море қалаларымен байланысады. Бұл қала өзін "Әлемнің коала астанасы" деп жариялаған. Соңғы жылдары жергілікті округтік кеңес бұл жарнамалық слогандан бас тартып, жергілікті коалалар популяциясының денсаулығы, климаттың өзгеруі және жергілікті кен өндірісінің коалалардың мекендеу орындарына тигізетін әсеріне қатысты алаңдаушылықтар туындады.
Gunnedah ('/ɡ//ʌ//n//ə//d//ɑː/) is a town in north central New South Wales, Australia and is the seat of the Gunnedah Shire local government area. In the the town recorded a population of 8,338. Gunnedah is situated within the Liverpool Plains, a fertile agricultural region, with 80% of the surrounding shire area devoted to farming. The Namoi River flows west then north west through the town providing water beneficial to agricultural operations in the area. The Gunnedah area is a significant producer of cotton, coal, beef, lamb and pork, and cereal and oilseed grains. Gunnedah is also home to AgQuip, Australia's largest annual agricultural field day. Gunnedah is located on the Oxley and Kamilaroi Highways providing convenient road links to much of the northern sector of the state including to the regional centre Tamworth, distant. The town has a station on the Mungindi railway line and is served by the daily NSW TrainLink Xplorer passenger service to and from Sydney and Moree. It claims the title "Koala Capital of World". In recent years the local shire council has moved away from this promotional tagline and there are concerns over the health of the local koala population and the impacts of climate change and local mining developments on koala habitat.
Тарих
Гуннедах және оның төңірегіндегі аймақтарда бастапқыда Камилорой (Гамиларай) тілін сөйлейтін аборигендер тұрған. Камилорой тіліндегі қала атауы "Ақ тастар орны" деген мағынаны білдіреді. Қазіргі қала орналасқан жерге 1833 немесе 1834 жылдары еуропалық қой шаруалары қоныстанған. Аймақтағы қоныстану жүн өндірісіне бағытталғандықтан, Гуннедах бастапқыда "Жүн қоймасы" деп аталды, бірақ кейіннен жергілікті халық өздерін Гунн е дэрр деп атады, олардың ең танымал өкілі Камбо Гуннерах болды. Доротея Маккеллар өзінің әйгілі "Менің елім" (көбінесе "Күнге күйген елді жақсы көремін" деп танылатын) өлеңін Гуннедахқа жақын орналасқан отбасылық шаруашылығы туралы жазды. 1891 жылға қарай шахталардан 6000 тонна көмір өндірілді. Гуннедах көмір кеніші компаниясы 1899 жылдың мамыр айында тіркелді, ал 22 маусымда теміржол стансасынан кенішке дейін жеке теміржол салынып аяқталды. 1957 жылдың қыркүйегінде мемлекеттік теміржол осы желінің жұмысын өз қолына алды. 2012 жылдың басында Гуннедахта кен өндірісінің қарқыны артып, кен компаниялары жалдама үйлерді аптасына 1350 долларға дейін жалға алды.
Gunnedah and the surrounding areas were originally inhabited by Aboriginal Australians speaking the Kamilaroi (Gamilaraay) language. The name of the town in Kamilaroi means "Place of White Stones". The area now occupied by the town was settled by European sheep farmers in 1833 or 1834. With settlement in the area focused on wool production, Gunnedah was initially known as 'The Woolshed' until taking its name from the local Indigenous people who called themselves the Gunn e darr, the most famous of whom was Cumbo Gunnerah. Dorothea Mackellar wrote her famous poem My Country (popularly known as I Love a Sunburnt Country) about her family's farm near Gunnedah. By 1891, 6,000 tons of coal had been raised from shafts. The Gunnedah Colliery Company was registered in May 1899 and by 22 June a private railway some in length had been completed from the railway station to their mine. In September 1957, the Government Railway took over the working of the line. In early 2012, Gunnedah experienced a mining boom resulting in rental properties being leased by mining companies for up to $1,350 per week.
Халық саны
2016 жылғы халық санағы бойынша Гуннедада 9 726 адам тұрады. Халықтың 13,7 пайызын аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының тұрғындары құрады. Адамдардың 86,2 пайызы Австралияда туған, ал 90,2 пайызы үйде тек қана ағылшын тілінде сөйлейді. Дінге қатысты ең көп таралған жауаптар: англикандық – 28,8%, католик – 27,3% және дінге сенбейтіндер – 20,3%.
According to the 2016 census of Population, there are 9,726 people in Gunnedah. Aboriginal and Torres Strait Islander people made up 13.7% of the population. 86.2% of people were born in Australia and 90.2% of people only spoke English at home. The most common responses for religion were Anglican 28.8%, Catholic 27.3% and No Religion 20.3%.
Спорт
Гуннедадағы ең көп таралған спорт түрі – регби лигасы. Жергілікті команда, «Гуннеда Булдогс», «Китченер паркінде» ойнайды. Олар 4-топ регби лигасы турнирінде бақ сынасып, жеті мәрте чемпиондыққа ие болды. Басқа да спорт командалары бар, олардың ішінде «Гуннеда АФЛ Булдогс» және «Гуннеда Қызыл Шайтандар» RUFC командалары бар.
The most popular sport in Gunnedah by a wide margin is Rugby league. The local team, the Gunnedah Bulldogs, play out of Kitchener Park. They compete in the Group 4 Rugby League competition, in which they have won seven premierships. Other sports teams include the Gunnedah AFL Bulldogs and Gunnedah Red Devils RUFC.
Медиа
Жергілікті бұқаралық ақпарат құралдарына Gunnedah Times және Namoi Valley Independent газеттері, сондай-ақ 2MO және 2GGG радиостанциялары кіреді. Австралиялық қоғамдық медиасы басылымы болған Namoi Valley Independent 2020 жылы толығымен цифрлық форматқа көшті. Gunnedah Times 2020 жылдың қараша айында баспа газет ретінде шыға бастады және оны Наррабри қаласынан Дуннет отбасы шығарады. Олар Наррабриде екі апта сайын жарық көретін The Courier газетін де шығарады. 2MO 1930 жылы хабар таратуды бастады және Австралияда берілген төртінші радио лицензиясы болды, сонымен қатар ол ел астанасы емес, басқа қалада құрылған алғашқы радиостанция еді.
Local media include the Gunnedah Times and Namoi Valley Independent newspapers and the radio stations 2MO and 2GGG. The Namoi Valley Independent, published by Australian Community Media, switched to a digital only newspaper model in 2020. The Gunnedah Times started as a print newspaper in November 2020 and is published by the Dunnet family, of Narrabri, who also publishes the bi weekly The Courier newspaper in Narrabri. 2MO began broadcasting in 1930 and was only the fourth Radio Licence issued in Australia, being the first station established in Australia outside a capital city.
Көлік
Оксли тас жолы мен Камилорой тас жолы екеуі де Гуннеда қысқа ғана қашықтықта бірігіп өтеді. Оксли тас жолы шығысқа қарай Тамвортқа, батысқа қарай Куонабарабранға салады. Камилорой тас жолы оңтүстік-шығысқа қарай Квириндиге, солтүстік-батысқа қарай Боггабриге салады.
The Oxley Highway and the Kamilaroi Highway both pass through Gunnedah, for a short distance, concurrently. The Oxley Highway leads to Tamworth in the east and Coonabarabran to the west. The Kamilaroi Highway leads to Quirindi to the south east and Boggabri to the north west.
Темір жол станциясы
Гуннеда теміржол станциясы Мунгинди (немесе Солтүстік-Батыс) теміржол желісінде, Сиднейден орналасқан. 1879 жылы ашылған станцияда бір жақты платформадағы айтарлықтай ғимарат, өткізу тізбегі және шағын жүк ауласы бар. Сондай-ақ, жанындағы ұн диірменіне қызмет ететін қосымша жолдар да бар. Станцияның батысында астық сақтағыштарына (silos) қызмет ететін кең қосымша жолдар мен көмір тиеу жайларына қызмет ететін тізбекті қосымша жолдар орналасқан. Теміржол Гуннедаға келгеннен кейін үш жыл бойы станция соңғы нүкте болды, содан кейін 1882 жылы Боггабриге, ал одан кейін Наррабри Оңтүстік түйісіне дейін құрылыс аяқталды. Қазіргі уақытта Сідней мен Мори арасында жүретін бір күнделікті Xplorer дизельді теміржол машинасы станцияға қызмет көрсетеді.
Gunnedah railway station is situated on the Mungindi (or North West) railway line, from Sydney. The station, opened in 1879, consists of a substantial station building on a single side platform, a passing loop and small goods yard. There are also sidings serving an adjacent flour mill. To the west of the station there are extensive sidings serving grain silos and loop sidings serving coal loading facilities. For a brief three year period after the railway arrived in Gunnedah it was the railhead until construction was completed to Boggabri and then to Narrabri South Junction in 1882. Currently a single daily Xplorer diesel railmotor operating between Sydney and Moree serves the station.