Дэниел Ростенковски: Американ саяхаты және мұрасы

Кіріспе

Американдық саясаткер (1928–2010)

Дэниел Дэвид Ростенковски (2 қаңтар 1928 – 11 тамыз 2010) – 1959 жылдан 1995 жылға дейін 36 жыл бойы Чикагодан АҚШ өкілі болған саясаткер. Ол Конгрестегі ең беделді заң шығарушылардың біріне айналды, әсіресе салық салу мәселесінде. 1996 жылы түрмеге қамалды. Демократ және Чикаго кенттік әкімінің ұлы Ростенковски көп жыл бойы Чикагоның 32-ші округінің Демократиялық комитетінің мүшесі болды, Конгресте қызмет ете жүріп де осы лауазымын сақтап келді. Ұлттық саясатта ол қызмет ету мерзіміне байланысты 1981 жылы Палатаның Жолдар және құралдар комитетінің төрағасы болды. Жолдар және құралдар комитетінің төрағасы ретінде ол Рональд Рейганның республикалық әкімшілігі кезінде салық саясатын қалыптастыруда маңызды рөл атқарды, соның ішінде 1981 жылғы Экономикалық жаңару салық заңы, ол жоғары федералдық салық ставкалары 50%-ға дейін төмендетті, ал 1986 жылғы Салық реформасы заңы оны 28%-ға дейін төмендетіп, салық ставкаларының санын екіге дейін азайтты. Ол сондай-ақ сауда саясатымен, сондай-ақ әлеуметтік көмек жүйесін, денсаулық сақтау және Әлеуметтік қамсыздандыру бағдарламаларын реформалаумен айналысты. Ростенковски АҚШ-тың ең беделді саясаткерлері арасында – кәсіподақтардың жетекшілерінен корпоративтік алыптарға және президент Рейганға дейін келісімдер жасады. "Чикаго және американдық ғасыр" кітабында Ростенковски Чикаго мен Иллинойс штатындағы жобаларға миллиардтаған доллар федералдық қаржыны тартумен ерекшеленді. Кітапта ол ХХ ғасырда Чикагодан шыққан ең маңызды саясаткерлердің алтыншысы деп аталды. Оның атасы Пётр Польшаның Тухола аймағынан көшіп келген. Оның әкесі Джо, жергілікті жұртшылықта "Үлкен Джо Расти" деп танылған, 24 жыл бойы "Поляктардың орталығы" деп аталған, негізінен поляктар тұратын 32-ші округтің кенттік әкімі және комитет мүшесі болды. Бала кезінде Дэн және оның екі әпкесі Марси мен Глэдис отбасылық үйлерінің жиі түрде учаскелік капитанды қабылдау орнына айналғанын көрді, олар, әкесінің округтік ұйымынан Уолтер Кмиц сияқты, кейіннен 1960 жылы Джон Кеннедиге дауыс беруге көмектесті. 1941 жылы, 13 жасында Ростенковски әкесімен бірге Вашингтонға президент Франклин Д. Рузвельттің үшінші мерзімге инаугурациясын көруге барды. 1955 жылы оның әкесі сол кездегі округ хатшысы Ричард Дж. Дейлиді Бен Адамовски есімді поляк көшбасшысынан мэрлікке қолдағаннан кейін кенттік әкімдік лауазымынан шеттетілді. Санкт-Станислав Костка гимназиясын бітіргеннен кейін Ростенковски Висконсин штатының Делафилд қаласындағы Санкт-Джон әскери академиясына оқуға түсті. Ол академияның ең жас оқушысы болды. Штат заң шығарушысы ретінде Ростенковски Чикагоның орталығынан жаңа О'Хара халықаралық әуежайына дейінгі ірі федералды тас жолды жоспарлау және қаржыландыру жұмыстарын жүргізді. Дейли және одан бұрынғы Чикаго саясаткерлері сияқты, Спрингфилдтегі қызмет Чикагодағы жоғары лауазымға қадам ретінде қарастырылды. Штат заң шығарушы органының оқу алаңы ретіндегі беделі Чикагоның, Спрингфилдтің немесе Вашингтонның емес, саяси өмірдің ең қолайлы орны деген оймен қатар жүрді. Палатада екі жыл қызмет еткеннен кейін, ол 1954 жылы Иллинойс Сенатына сайланды. 1957 жылы ол балаларға мемлекеттік қаржыландырылатын тегін полиомиелит вакцинасын ұсыну туралы заң жобасын, сондай-ақ Корея соғысының ардагерлеріне 555 долларға дейін бонус беруді көздейтін заң жобасын ұсынды. Заң жобасы қабылданды, бірақ кейіннен 1958 жылғы референдумда Иллинойс сайлаушылары тарапынан қабылданбады. Сенатта екінші мерзімінде Чикаго мэрі Ричард Дейли оған Кук округінің аймақтық сотының хатшысы лауазымына үміткер болуды ұсынды, бірақ Ростенковски Дейлидің қолдауын алып, АҚШ Конгресіне сайлауға түсті.

Daniel David Rostenkowski (January 2, 1928 – August 11, 2010) was a United States Representative from Chicago, serving for 36 years, from 1959 to 1995. He became one of the most powerful legislators in Congress, especially in matters of taxation. He was imprisoned in 1996. A Democrat and son of a Chicago alderman, Rostenkowski was for many years Democratic Committeeman of Chicago's 32nd Ward, retaining this position while also serving in Congress. In national politics, he rose by virtue of seniority to the rank of Chairman of the House Ways and Means Committee in 1981. As Chairman of the Ways and Means Committee, he played a critical role in formulating tax policy during the Republican administration of Ronald Reagan, including the Economic Recovery Tax Act of 1981, which cut the top federal bracket to 50%, and the Tax Reform Act of 1986, which further lowered it to 28% and reduced the number of brackets to only two. He was also involved in trade policy, as well as reforms of the welfare system, health care, and Social Security programs. Rostenkowski closed legislative deals between the toughest power brokers in the U. S., from union chiefs to corporate titans to president Reagan and to everyone in between. The book Chicago and the American Century credits Rostenkowski with securing billions of dollars in federal money for projects in Chicago and Illinois. The book named him the sixth most significant politician to come from Chicago in the entire twentieth century. His grandfather Piotr had immigrated from the region of Tuchola, Poland. His father, Joe, locally known as "Big Joe Rusty", served as alderman and committeeman of the predominantly Polish 32nd Ward in what was then known as "Polish Downtown" for 24 years. As a child, Dan and his two sisters, Marcie and Gladys, often saw their family home double as a meeting place for precinct captains who, like Walter Kmiec from his father's ward organization, would later assist him in bringing in the vote in 1960 for John Kennedy. In 1941, at the age of 13, Rostenkowski accompanied his father to Washington to witness the inauguration of President Franklin D. Roosevelt for his third term. In 1955 his father lost his aldermanic seat after supporting then County Clerk Richard J. Daley for Mayor over a fellow Polish leader named Ben Adamowski. Following his graduation from St. Stanislaus Kostka grammar school, Rostenkowski attended St. John's Military Academy in Delafield, Wisconsin, He was its youngest member. As a state lawmaker, Rostenkowski worked on the planning and financing of a major federal highway from downtown Chicago to the new O'Hare International Airport. Like Daley and many other Chicago politicians before him, serving in Springfield was often viewed as a first step to a higher office in Chicago. The perception of the state legislature as training ground went hand in hand with another idea, that Chicago, not Springfield or Washington constituted the most desirable locus of political life. After two years in the House, he was elected to the Illinois Senate in 1954. In 1957 he pushed a bill to extend state funded free polio vaccines to children as well as a bill that would have provided bonuses of up to $555 for Korean War veterans – financed by a one cent cigarette tax. It passed, but was later rejected by Illinois voters in a 1958 referendum. While serving his second term in the senate, Chicago Mayor Richard J. Daley suggested that he run for Clerk of the Circuit Court of Cook County, instead, Rostenkowski pushed for and received Daley's support to run for the United States Congress.

Кеннедилермен байланыс

Вашингтонда жаңадан келген, жас және белсенді демократ ретінде Ростенковский тез арада тәлімгерлер тауып, басқа демократтармен достық қарым-қатынас орнатты. Оның Массачусетс штатының өкілдері Эдвард Боланд пен Торберт Макдональд, сондай-ақ Джон Ф. Кеннедидің көмекшілері Ларри О'Брайен және Кенни О'Доннеллмен араласуы оның Джон Кеннедидің Ақ үйге үміткерлігіне қатысуына әкелді. 1960 жылы Кеннедидің сайлау штабының өтініші бойынша ол Кеннеди үшін оңтүстік штаттарында сөз сөйледі. Чикаголық сайлаушылар Кеннедиге үлкен көпшілікпен дауыс берді. 1960 жылдың 26 қыркүйегінде Ростенковский Кеннеди мен Ричард Никсон арасындағы күресте шешуші момент деп саналатын оқиғаның куәсі болды. Кеннеди Ростенковскиді Чикагоның орталық ауданындағы CBS студиясына шақырды, ол алғашқы рет теледидардағы президенттік пікірсайысты өз көзімен көрді. Екі үміткердің телекамера алдындағы айқын ерекшеліктерінен хабарсыз болған Ростенковский кейін "Мен Кеннеди пікірсайысты ұтылыпты деп ойладым" деді. Кеннедиге жасалған қастандықтан кейін Ростенковский Джеклин Кеннедидің Джорджтаундағы үйіне жиі баратын шағын топтың мүшесі болды. "Кенни О'Доннелл бізді, Джек Кеннедимен бірге жұмыс істеген Капитолий Хиллден үш-төрт адамды, Джекидің үйіне жинап отыратын. Біз Джекидің тұрғын бөлмесінде Боби Кеннедимен бірге отырып, сэндвич жеп, сусындар ішіп, соғыс жылдарындағы оқиғаларды айтатынбыз. Кейде Джеки күліп, қабырғасы ауырып қалғанша күлер еді."

Ерте жылдары, АҚШ Конгресі

Конгресстегі алғашқы он жылдығында Ростенковский Палатада ықпалды орынға қадамсап жетті. Бірінші сессиясында ол Мемлекетаралық және шетелдік сауда комитетіне мүше болып кірді. 1964 жылы Иллинойс штатының конгресс делегациясының жетекшісі Томас Дж. О'Брайеннің қайтысынан кейін Ростенковский О'Брайеннің Жолдар мен құралдар комитетіндегі орындысын мұра етті. 1966 және 1968 жылдары ол Демократиялық палата төрағасы болып сайланды. "Оның өткір мінезі, Чикаголық тілдік ерекшелігі және зор дене бітімі оны Вашингтондық БАҚ-тың Чикаго мэрі Ричард Дж. Дейлидің қарапайым құлы ретінде бейнелеген Чикаголық саяси машина демократтарының стереотипіне айналдырды". Конгресстегі алғашқы жылдары Ростенковскийдің қызметі үлкен қалалық саяси ұйыммен тығыз байланысы бар солтүстік демократтың типік бейнесін көрсетті. Ол Чикагоның Заңды қорғауға көмек көрсету туралы заң аясындағы қаражаттың толық үлесін алуын қамтамасыз етті. Өзінің округіндегі ақ нәсілділердің наразылығына қарамастан, ол азаматтық құқықтар заңдарын және президент Линдон Б. Джонсонның кедейлікке қарсы күресін құраған әртүрлі әлеуметтік көмек бағдарламаларын қолдады. Сондай-ақ ол қалалық жаңару жобаларын және қалалық қоғамдық көлік желілерін федералдық қаржыландыруды жақтады. 1967 жылға қарай Дейли көбінесе Ростенковскиді Чикагоның Вашингтондағы басты байланысшысы деп санады және федералдық қаражатты жеткізуде оған сенеді. Ростенковский 1971 жылға дейін Вьетнамдағы американдық күш-жігерді қолдады, содан кейін ол соғысқа қарсы конгрессмендерге қосылып, кейбір әскери қаржыландыру туралы заңдарға қарсы дауыс беріп, американдық әскерлердің тез арада шығарылуын күштеуге тырысты. Линдон Джонсонға жоғары құрмет көрсеткен ол 1964 жылы Атлантик-Ситиде өткен Демократиялық ұлттық конвенцияда Хьюберт Хамфринің вице-президенттікке кандидаттығын қолдау үшін президенттен шақырылды. Төрт жылдан кейін, 1968 жылы Чикагода өткен Демократиялық ұлттық конвенцияда Джонсон Ростенковскиді тағы да трибунаға шақырды, бірақ бұл жолы нәтижелері жас конгрессменнің Вашингтондағы болашағына қымбатқа түсті.

1968 жылғы Демократиялық ұлттық конвент

Соғысқа қарсы наразылықтарға, нәсілдік тәртіпсіздіктерге және көшедегі қырқыстарға толы 1968 жылғы Демократиялық ұлттық конвенция Халықаралық амфитеатрда өткендіктен, қала үшін халықаралық ұятқа айналды. Конвенция төрағасы, сондай-ақ Ростенковскидің бастығы, палатаның көпшілік көшбасшысы Карл Альберт залдағы делегаттардың басыбайлы мінез-құлқын бақылауға алмай қалды. Ростенковский баяндамадағы телефондарды қабылдап тұрғанда, ашулы Линдон Джонсон Техастағы ранчосынан қоңырау шалып, конвенция алаңындағы дау-дамабылдарды тоқтату үшін төрағалық таяқшасын алуға бұйрық берді. Ростенковский осылай жасады, ал ұялған Альберт оны ешқашан кешірмеді. Екі жылдан кейін Ростенковский Демократиялық фракция төрағасы лауазымына үшінші рет сайлануға түсті және ешқандай қарсылық күтпеді. Бірақ оның таңғалуына орай, Техас делегациясы өз әріптесі Олин Тигті, халыққа танымал соғыс батыры және ардагерлер істері комитетінің төрағасын ұсынды. Тиг өзінің үміткер емес екенін жариялағанмен, оны 155 дауысқа 91 дауыспен сайлады. "Мені өзімнің жақтасы болған Тайгер Тиг жеңді", - деп шулап айтты Ростенковский. "Мен оның маған дауыс бергенін көрдім". Либералды демократтар Ростенковскиге қарсы дауыс берді, себебі ол 1968 жылғы конвенцияға байланысты жаңғырық тудырған мэр Дейлимен байланыста болды, ал Альберттің көптеген достары оған қарсы дауыс берді, себебі екеуінің арасындағы араздық.

Саяси қайтарым

Бірнеше аптадан кейін Альберт Палата спикері болып сайланды, ал Хейл Боггс оның орнына көпшілік көшбасшысы болды. Боггс жаңа спикерден үш рет Ростенковскиді көпшіліктің орынбасар басшысы етіп тағайындауды өтінді, бірақ Альберт үш рет бас тартты.

Саяси қайта оралу

1970 жылдардың басында, көшбасшылық лауазымға деген үмітін жоғалтқаннан кейін, президент Джонсон қызметтен кетіп, Дейли республикалық әкімшіліктің назарынан тыс қалғанда, Ростенковский мансабын қайта құруға кірісті. Ол жиі сөз сөйлемейтін болса да, өзінің заң жобаларын ұсына берді, мысалы, қоршаған ортаны ластанудан қорғау туралы заңдар, жергілікті мұражайларға көмек ақылар және үй иелеріне берілетін салық жеңілдіктерін жалға алушыларға да беру туралы ұсыныс. 1974 жылы «Жолдар мен құралдар» комитетінің төрағасы Ал Уллман Ростенковскиді комитеттің жаңа құрылған денсаулық сақтау кіші комитетінің төрағасы етіп тағайындады. Осы қызметте Ростенковский болашақта оған өте пайдалы болатын екі маңызды саясат саласында тәжірибе жинады: денсаулық сақтау және салықтар. 1976 жылдың соңында Ричард Дейли қайтыс болды, бұл Ростенковскийдің Чикагоға оралып, мэрлікке үміткер болады деген болжамдарға әкелді. Сол жылы спикер Карл Альберт Конгресте тағы бір мерзімге сайланбау ниетін білдірді. Бұл Тип О'Ниллдің спикер боларының алғышарты болды, соның арқасында Ростенковский көшбасшылық сатыға қайта көтерілуге мүмкіндік алды. Ол Джим Райттің Палатаның көпшілік көшбасшысы болып сайлануына маңызды үлес қосты. О'Нилл мен Райт Ростенковскиді жаңа демократ Жон Брэдемасқа бас орынбасар етіп тағайындады. 1980 жылғы сайлау Демократиялық партия үшін ауыр жеңіліс болды, бірақ Ростенковский үшін жаңа мүмкіндіктер ашты. 1984 жылы Чикагодағы Демократиялық партияның ішкі сайлауында Ростенковский болашақ конгрессмен Луис Гутьеррестің 32-ші округтің Демократиялық комитетінің мүшесі лауазымына оны алмастыруға жасаған тынысын жеңіп шықты. 1986 жылы Ростенковский Висконсин штатында мас күйде көлік жүргізгені үшін айыпталып, 555,00 доллар айып төледі және Иллинойс штатында оның жүргізуші куәлігі бір жылға тоқтатылды.

Төраға Ростенковский

1980 жылы төраға Ал Ульман мен көпшілікке басшылық етуші Джон Брэдемас жеңілген кезде, «Жолдар мен құралдар» комитетінің ең жоғары дәрежедегі мүшесі Ростенковскиге таңдау жасалды: ол комитет төрағасы болуы немесе Брэдемаспен көпшілікке басшылық етуші лауазымын иеленуі мүмкін еді. Көпшілікке басшылық етуші лауазымы көбінесе көпшілік басшылығына, содан кейін Палата спикеріне жол ашатындықтан, Ростенковски оны қабылдауға құштар болды. Алайда, салық заңдарын жасау комитетіндегі оның шеберлігі мен бай тәжірибесі басымдық алды. 1981 жылдың қаңтар айында Ростенковски комитет төрағасы болып сайланды. Төраға ретінде оның міндеті – заң қабылдау үшін Палатаның және Президенттің талаптарын қанағаттандыру болды. Ростенковски төрағалыққа келген алғашқы жылдары сынға ұшырады, бұқаралық ақпарат құралдары оның күрделі салық заңдарын жасау комитетін басқаруда «күшіне жетпегенін» болжады. 1981 жылы ол жаңа Президент Рональд Рейганмен алғашқы заңнамалық тартыстарда жеңіліске ұшырады, бірақ 1983 жылы Әлеуметтік қамсыздандыру жүйесін күрделі реформалауды сәтті аяқтады. 1984 жылға қарай төраға Ростенковски өзінің ең жақсы деңгейіне жетті. Ол 1984 жылғы Дефицитті азайту туралы заң жобасын әзірлеудегі рөлі үшін мақталды, ол үш жылдық, 50 миллиард долларлық салықты көтеруді қамтитын заң болды. 13 жыл төрағалық еткен кезеңде Ростенковски «Жолдар мен құралдар» комитетінің мүшелері үшін ерекше тұлғаға айналды. «Ол комитетті ескіше, адалдық пен сенімге және берген сөзіне қарай басқарды», – деді Техас штатынан шыққан бұрынғы конгрессмен Майк Эндрюс. Ол саяси шешімдері мен келісімдер жасау қабілеті арқылы ықпал ете білген консенсус құрушы еді. Бұрынғы төраға Уилбур Миллс сияқты салық кодексіндегі сарапшы емес, немесе Ульман сияқты жеңіл басшылық стиліне ие емес, Ростенковски заңнаманы жасауға кең мүмкіндік берілген, арнайы сарапшылардан тұратын команда құрды және саяси шешімдерді қабылдау және ұсыныстарды қабылдау үшін қажетті шараларды өзіне қалдырды. «Бұл жақсы заң ба?» – деп сұрады ол көмекшілерінен. «Мен адамдардың: «Ол батыл, жігерлі, ұлттық заң шығарушы болу үшін не қажет екенін түсінген» деуін қалаймын». 1989 жылғы шілдедегі National Journal журналында жарияланған Ростенковски туралы мақалада: «Төраға – сөз емес, іс-қимыл адамы, риторика емес, іс-қимыл жасаушы, келіссөз үстелінде гүлдейтін, лекторийде емес. Ол Капитолий төбесіндегі ең шебер заңнамалық стратегияшы ретінде беделді болды. Ол заң шығаруды қалайды, және лоббист айтқандай, «оған адамдар дөңгелектерге шаң салуын ұнатпайды» делінген.

In 1980 the defeats of Chairman Al Ullman and Majority Whip John Brademas presented Rostenkowski, the highest ranking member of Ways and Means, with a choice: he could chair that committee or succeed Brademas as Majority Whip. Since the position of Majority Whip is usually a stepping stone to the majority leadership and, ultimately, to the House speakership, Rostenkowski was tempted to take it. However, his skill and vast experience on the tax writing Ways and Means Committee won out. In January 1981, Rostenkowski was elected committee chairman. As chairman, his job was to satisfy the demands within the House and with the President, so that he could enact legislation. Rostenkowski received criticism during his early years as chairman, with the media speculating that he was, "in over his head" leading the complex tax writing committee. He lost his first few legislative battles with new President Ronald Reagan in 1981, but, in 1983, he successfully piloted a complex overhaul of the Social Security System. By 1984, Chairman Rostenkowski began to hit his stride. He was praised for his role in drafting the 1984 Deficit Reduction Act, a three year, $50 billion tax hike. During his 13 years as chairman, Rostenkowski grew to become larger than life, especially to Ways and Means colleagues. "He ran the committee the old fashioned way, with loyalty, trust, and his word" said former congressman Mike Andrews of Texas. He was a consensus builder who commanded through his political judgment and his ability to make a deal. Not as much of an expert on the tax code as was a previous chairman Wilbur Mills, or one to lead with a light hand, such as Ullman, Rostenkowski built a staff of dedicated experts who were given broad leeway to shape legislation, leaving for himself the political judgments, and actions that were required to pass the proposals. "Is it good law"? was his directive to his aides. "I want people to be able to say, that son of a gun, he had some guts, he had some fortitude, he realized what you had to be in order to be a national legislator." A profile of Rostenkowski in the July 1989 issue of National Journal said "The chairman is a man of action, not words; a doer, not a rhetorician; one who thrives at the negotiating table, not the speaker's lectern he has nourished an image as a legislative strategist that is perhaps unsurpassed on Capitol Hill. He wants to make laws, and as a lobbyist put it, 'he doesn't like people throwing a lot of dust in the gears'."

"Ростиге жаз"

1985 жылғы 28 мамырда ол президент Рейганның Овалдық кабинетте салық реформасын талап еткен сөзіне телеарнадан Демократиялық партия атынан жауап бергенде ұлттық деңгейде танымал болды. Өзінің он бір минуттық сөйлеуінде Ростенковский жұмысшы табының поляк ауданына сілтеме жасап, көптеген көршілері қала шетіне көшіп кеткенін айтты. "Олар ата-аналарынан көбірек табыс табады. Көп жағдайда олардың өмірі жақсарды. Бірақ салық жүйесі нашарлап, оған деген сенім де жоғалды". "Неге банк кассирі банктен жоғары салық төлеуі керек? Газ станциясының қызметкері өндірістік компанияға қарағанда үлесін көп төлеуі керек пе?" – деді ол елге. "Адамдар мен бизнеске, баршаға әділ салық салуға тырысудамыз", – деді ол. "Осы – Демократиялық партияның тарихи міндеті". Ол "жайлы, әділ және орта таптың салық төлеушілеріне нақты жеңілдік беретін" салық жүйесін қалады. Ростенковский сөзін "үнсіз көпшілікке" үндеумен аяқтады. Қазіргі салық жүйесіне наразы көрермендерден қолдау білдіру үшін хат жазуды сұрады, "Егер Ростенковскийді дұрыс жаза алмасаңыз, менің әкем мен ата-бабамды бұрынғыдай «Рости» деп жазыңыз", – деді ол камераға. "Жай ғана R O S T Y, Вашингтон, округ Колумбияға жолдаңыз". Бірнеше күн ішінде оның үндеуіне 75 мыңнан астам хат түсті, бұл белгісіз конгрессменді халықтың сүйіктісіне айналдырды. 30 мамырдағы «Вашингтон пост» газеті «Жұлдыз туды ма?» деп сұрақ қойды. "Тамаша", – деді президенттің саяси директоры Эд Ролинс. "Ол – президентке қарсы жауап берген демократтардың арасындағы жалғыз адам, ол сөзін әлсіздетпеді". Сол кездегі Палата спикері О'Ниллдің баспасөз хатшысы Крис Мэтьюс: "Ол соңғы рет Рейганға дауыс берген және оған қайта дауыс беруі мүмкін «Колумб рыцарі» клубының мүшесімен тікелей сөйлесті және оған өзінің мүддесін қорғайтынын айтты", – деді. "Ол салық кодексін қайта қарастыру қажеттігіне терең сенімді, бұл жұмыс істейтін американдықтарға жалақыларының көбірек бөлігін қалдыруға мүмкіндік береді".

Қылмысқа айыпталу

Ростенковскийдің саяси мансабы 1994 жылы Әділет министрлігінің екі жылдық тергеуінен кейін аяқталды. Болашақ АҚШ Бас прокуроры Эрик Холдер басқарған іс бойынша Ростенковский «Хаус Пост Офис» скандалындағы рөлі үшін сыбайлас жемқорлыққа қатысты айыптама алды. Ол Конгресс басшылығындағы барлық лауазымдарынан кетуге мәжбүр болды. Сол жылы өткен сайлауда Демократиялық партияның ішкі сайлауында жеңіске жеткенімен, Ростенковский тартысты сайлауда өз орнын жоғалтып, саяси өмірден шықты. Ростенковскийге тағылған айыптамалар: «көлеңкелі» қызметкерлерді жалақы тізімінде ұстау (салық төлеушілердің қаражаты есебінен жұмыс істемейтін адамдарға жалақы төлеу); Конгресс қаражатын достарына орындықтар мен пепельница сияқты сыйлықтар сатып алуға пайдалану; салық төлеушілердің қаражатын жеке мақсатта пайдаланылатын көліктерге жұмсау; сот куәгерінің көрсетпесіне араласу; және «Хаус Пост Офис» пошта бөлімінде ресми түрде сатып алынған маркаларды ақшаға сату. Ақшаға марка сату туралы айыптамалар көп жарияланғанымен, прокурордың ұсынысы бойынша бұл айыптамалар қабылданбады. 1996 жылы ол пошта алаяқтығына қатысты айыпты мойындады. Оған айыппұл салынды және 17 айға бас бостандығынан айырылды, оның 15 айын Висконсин штатындағы Оксфорд федералдық түзету мекемесінде, ал қалған 2 айын Чикагодағы жартылай үйde өткізді. 2000 жылдың желтоқсанында президент Билл Клинтон Ростенковскиді кешірді, ол: «Ростенковский өзінің елі үшін көп іс істеді және қателіктері үшін толық төледі» деді.

Уақыт ауысуы

Ростенковски кеңсе тауарларын сатып алу және жұмыс істемейтін немесе аз жұмыс істеген адамдарды жұмысқа алу арқылы Палата ережелерін бұзғанын мойындады – оның қолдаушылары бұл Хиллде жиі кездесетін жағдай екенін айтты. "Ол бүкіл Палатаның атынан бұрыннан бар болған тәжірибелер үшін жазасын алды", - деді Миннесота штатынан шыққан республикалық конгрессмен Билл Френзел. Калифорниялық демократ конгрессмен Энтони Бейленсон: "Оның сатқын немесе жемқор екеніне сенбеймін. Ол ескі әдеттерді жалғастырды және оларға немқұрайлы қарады". Бұрынғы президент Джеральд Форд, Ростенковски үшін өміріндегі жалғыз кешірім хатын жазған, өмірбаянына: "Дэнни Чикаго қаласының ережелерімен ойнады. Бұл елдегі басқа жерлердегідей емес, бірақ Чикагода олар толығымен заңды болды, ал Дэнни жазаланды". "Ережелер үнемі өзгеріп тұрды, ал Дэн Ростенковски өзгермеді" деген мақаласында Пулитцер сыйлығының иегері, Ростенковскиді жиі сынаған журналист Майк Ройко: "Ешкім Ростенковскидің бақытсыздығына қуанбауы керек. Егер сіз ешқашан, тіпті ең кішкентай заңды бұзып, жазасыз қалмаған болсаңыз, салығыңызды аздап жалған көрсеткен немесе он қағиданың бірін бұзған болсаңыз, онда қуанбаңыз". "Ондай оқиғалар бірнеше он жыл бұрын болмас еді. Себебі ережелер өзгерді. Оның көптеген істері оның мансабының басында заңды және әдеттегі жағдайлар болар еді немесе ең жаманы, ұсақ-түйек қылмыстар болар еді". Ройко сондай-ақ федералды прокурорлардың ниеттерін де сұраққа салды: "Ростенковски үлкен саяси балық еді – амбициялы федералды прокурордың қабырғасына іліп қоюға жақсы көретін трофей. Міне, осы Ростенковскиді құлатты – федералды прокурордың жеке амбициялары". 1998 жылы Джордж журналына берген сұхбатында Ростенковски үкімет оның ісіне 20 миллион доллардан астам жұмсағанын бағалады. "Бұл елде осындай ресурстарға қарсы тұра алатындар көп емес, мен де олардың қатарында емеспін. Мен бұл күреске қаржылай қолдау көрсетуге шамасы жетпейді". Соңында Ростенковски бір досына: "Мен бір кісіге шағын кресло жібергенім үшін түрмеге бара жатырмын", - деп ренжіді. 1994 жылы Ростенковскидің құлдырауы республикашылар тарапынан демократиялық жемқорлықтың символы ретінде көрсетілді. Бұл жанжал Ньют Гингрич пен оның Америкамен жасаған келісімі арқылы Палатадағы республикашылардың жеңісіне ықпал етті. "Дэн Ростенковскидің өрлеуі мен құлдырауы Палатадағы демократтардың өрлеуі мен құлдырауын көрсетеді", - деп қорытындылады Ростенковски туралы кітабында Ричард Э. Коэн. "Бұл күш, жетістіктер және, соңында, сәтсіздік пен ұят туралы оқиға". Ростенковски республикалық адвокат Майкл Патрик Фланаганнан сегіз дауыс айырмасымен жеңілді. Фланаган екі жылдан кейін демократ Род Благоевичке жеңілді. Ростенковски сияқты, Благоевич те 2012 жылы жемқорлық үшін 14 жылға бас бостандығынан айырылды.

Rostenkowski acknowledged breaking House rules regarding stationery store purchases and employing individuals who did little or no work – practices that his supporters argued were common on the Hill. "He took the hit for the whole House for practices that were there since time immemorial", said Republican Congressman Bill Frenzel of Minnesota. Democratic Congressman Anthony Beilenson of California said "I can't believe he's venal or corrupt. He was inattentive and continued the old ways." Former President Gerald Ford, whose lone pardon letter in all his post White House years was on behalf of Rostenkowski, told a biographer, "Danny's problem was he played precisely under the rules of the city of Chicago. Now, those aren't the same rules that any other place in the country lives by, but in Chicago they were totally legal, and Danny got a screwing". In his commentary titled: "The Rules Kept Changing; Dan Rostenkowski Didn't", Pulitzer Prize winning columnist Mike Royko, a frequent Rostenkowski critic, wrote "Nobody should be taking pleasure from Rostenkowski's misfortune. Not unless you have never, ever, broken even a minor law and gotten away with it, fudged a bit on your taxes or violated any of the Ten Commandments.' "Only a few decades ago, none of this would have been happening. That's because the rules changed. Most of the things he was nailed for would have been legal and common or, at worst, nickel dime offenses when he began his career in Congress." Royko also questioned the motives of federal prosecutors, "Rostenkowski was a big political fish the kind of trophy that an ambitious federal prosecutor loves to stuff and hang on his wall That's what did Rostenkowski in – a federal prosecutor's personal ambitions." In a 1998 interview with John F. Kennedy, Jr. for George Magazine, Rostenkowski estimated the government spent over $20 million on his case. "Not many people in this country can counter resources like that, and I'm not one of them I couldn't finance the fight any longer." In the end, Rostenkowski once lamented to a friend, "I'm going to jail for sending a guy a rocking chair." Rostenkowski's downfall in 1994 was portrayed by Republicans as emblematic of Democratic corruption. The scandal helped fuel the Republican victory in the House, led by Newt Gingrich and his Contract with America. "The rise and fall of Dan Rostenkowski tracks the rise and fall of Democrats in the House", concludes Richard E. Cohen in his book on Rostenkowski. "It is a story of power, accomplishments, and, ultimately, failure and humiliation." Rostenkowski was defeated by Republican attorney Michael Patrick Flanagan by a margin of eight points. Flanagan would be defeated two years later by Democrat Rod Blagojevich. Similar to Rostenkowski, Blagojevich was sentenced to 14 years in prison following 2012 federal convictions for corruption.

Чикагода

Вашингтондағы мансабының барысында Ростенковский Чикагоға дерлік әр апта соңында оралатын. Алғашқы жылдары ол Иллинойс штатының тағы екі жас конгрессмені – республикашыл Гарольд Коллиер және болашақ республикашыл көшбасшысы Роберт Мишельмен бірге Вашингтонға қарым-қатынас жасап тұратын. Әр жұма сайын Чикагоға келген соң Ростенковский қалалық әкімшілігіндегі кабинетінде мэр Ричард Дэйлимен кездесіп, Чикагоның Вашингтондағы күн тәртібін талқылайтын. Дэйлиден басқа Ростенковский бес Чикаго мэрімен де жұмыс істеді: Майкл Биландик, Джейн Бёрн, Гарольд Вашингтон, Юджин Сойер және Ричард М. Дэйли. 1980-ші жылдардағы «Кеңес соғыстары» барысында, көбінесе ақ нәсілді қалалық кеңес Чикагоның алғашқы афроамерикалық мэрі Гарольд Вашингтонға қарсы тұрды. «The Wall Street Journal» газеті бұл қаланы «Көлдегі Бейрут» деп атады. Осы алабұрлы кезеңде Ростенковский тұрақтылықтың символы болды. «Ол қаланың әкімі кім болса да, қаланың лайықты үлесін алуын қамтамасыз етті», – деді Билл Дэйли. «Дэнни қалаға басқаларға қарағанда көбірек қызмет етті», – деді қалалық кеңестің қаржы комитетінің төрағасы Эдвард М. Берк. «Бірақ ол ешқашан өштендіруді сұрамады. Ол тікелей қала әкіміне барды. Чикагода осылай қабылданған». Жергілікті саясаттанушы Пол Грин: «Он жылдық хаостың арасында ол қала үшін сенімді сақтандыру полисіне айналды». Ростенковский 1984 жылы 32-ші округтің Демократиялық комитетінің төрағасы лауазымынан бас тартты, бірақ өзінің шәкірті, кеңесші Терри Габинскиге лауазымды табыстау арқылы жергілікті саяси ықпалын сақтап қалды. Чикагоның мүдделерін жақтаушы Ростенковский Чикагодағы мекемелердің қажеттіліктеріне назар аударды, әсіресе олар Чикаго аймағының тұрғындары үшін жұмыс орындарын ұсынғанда. «Чикагоны нығайтуға жасаған күш-жігерім үшін өтініш етуге дайынмын», – деді ол. Ростенковский Чикаго қаласына әуежайларына кіретін және шығатын жолаушылардан салық алу құқығын алуға көмектесті. Бастапқыда үшінші әуежайды салуға қаражат жинау мақсатымен енгізілген бұл салық қазір О’Хара және Мидуэй әуежайларын жақсартуға жылына 90 миллион доллар көмектеседі. Бірақ Ростенковский араласпағанда, бұл заң қабылдауға үлкен қиындықтар туындады. «Жолдар мен құралдар» туралы аңызға сүйенсек, ол салық күшіне енгеніне көз жеткізгенше, бір кезде бүкіл федералдық бюджетті тоқтата тұруға қауіптендірді. Ростенковский Чикаго Полониясының да ұзақ жылдар бойы жетекшісі саналды және конгрессмен Роман Пучинскимен бірге олардың мүдделерін Вашингтонда қорғады.

Throughout his career in Washington, Rostenkowski returned to Chicago almost every weekend. In his early days he would drive to and from Washington with two other young Illinois Congressmen, Republicans Harold Collier and future Republican leader Robert Michel. Upon his return every Friday, Rostenkowski met with Mayor Richard J. Daley at his City Hall office to discuss Chicago's agenda in Washington. Besides Daley, Rostenkowski worked with five other Chicago Mayors, Michael Bilandic, Jane Byrne, Harold Washington, Eugene Sawyer and Richard M. Daley. During the 1980s "Council Wars" pitted the mostly white City Council against Mayor Washington, Chicago's first Black mayor. The city was dubbed "Beirut on the Lake" by The Wall Street Journal. During this turbulent period Rostenkowski was a tower of stability. "He made sure the city got its fair share, no matter who was mayor", said Bill Daley "Danny felt he had to help the pathetic armatures in the Mayor's office because he had a love for the city. "He did more for the city than anybody else", said Alderman Edward M. Burke, chairman of the City Council's finance committee. "But he never asked for credit. He just went to the mayor. That's the way it's done in Chicago." Local political scientist Paul Green said, "During a decade of chaos, he became an insurance policy for the city". Rostenkowski gave up his position as Democratic Committeeman of the 32nd Ward in 1984, but retained local influence as he was able to essentially hand the position to his protégé, Alderman Terry Gabinski. An unabashed supporter of Chicago interests, Rostenkowski paid attention to the needs of Chicago based institutions –especially when they promised more jobs for Chicago area workers. "I make no apology for my efforts to build a stronger Chicago." Rostenkowski helped secure for the city of Chicago the right to tax passengers flying in and out of its airports. The tax, originally intended to raise money for the construction of a third airport, now yields $90 million annually for improvements at O'Hare and Midway Airport. But its passage was in big trouble before Rostenkowski stepped in to salvage it. According to Ways and Means lore, he threatened to hold up the entire federal budget at one point until he was sure the tax was in place. Rostenkowski was also considered a longtime leader of Chicago Polonia and was seen to represent its interests in Washington along with fellow Congressman Roman Pucinski.

Чикаго үшін

Өзінің "Жылаңаш экономика: жағымсыз ғылымның киімін шешіп алу" атты кітабында Чарльз Уилан: "Біз, чикаголықтар, қала бойынша айналамыз және Рости жасаған нәрселерге тікелей нұсқау бере аламыз" деп жазды. Ростенковский ешқашан "тікелей" өз ақшасымен немесе еңбегімен ештеңе салған жоқ, бірақ ол Чикаго мен Иллинойс штатына федералдық қаражатты жеткізді. Оның ең маңызды жобаларының кейбіреулері: Чикаго транзитінің Көк желісіне 32 миллион доллар бөлгені, бұл Чикагоның Loop-тан О'Харе халықаралық әуежайына қатынасын кеңейтті, Кеннеди тас жолын жөндеуге және кеңейтуге 450 миллион доллар, Лейк-Шор драйвындағы қауіпті S қисығын түзетуге 25 миллион доллар, Чикаго өзені мен Мичиган көліне таза емес судың кірмеуін қамтамасыз етуге арналған Терең тоннель жобасына 4 миллиард доллар, сондай-ақ су басу қаупі бар жарты миллионнан астам қалалық және қала маңындағы үй иелерін қорғау. Одан кейін МакКук және Торнтон қалашықтарындағы су сақтағыштары мен О'Харе әуежайы үшін 42,4 миллион доллар, қала орталығындағы Штат көшесіндегі сауда орталығын жаңартуға 16,8 миллион доллар, Кук округінің әскери стильдегі түзету лагерін салуға 3,5 миллион доллар бөлді. Чикагоның "Ақ соққылар" бейсбол командасы Флоридаға көшуді қарастырғанда, Ростенковский US Cellular Field стадионының құрылысына 150 миллион долларлық облигация беру құқығын қамтамасыз етті. Бұрын тастап кетілген және күйреген жағдайда болған ол, Navy Pier-ді қайта жаңартуға 75 миллион долларлық салықтан босатылған облигациялар бөлді, ол бүгінде Чикагоның ең танымал туристік орталығына айналды. Лейк-Шор драйвына және Чикаго көлінің жағасындағы бірнеше порттар мен мұражайларға қауіп төндіретін тозуды тоқтату үшін Ростенковский Чикаго жағалауын қорғау жобасына 2,2 миллион доллар бөлді және Армия инженерлік корпусы, федералды үкімет және Чикаго қаласы арасындағы үйлесімді серіктестікке негіз салды. Ол сонымен қатар Чикаго аймағындағы көпірлерді, соның ішінде Чикаго Skyway, Дивизия, Сермак және Рузвельт көшелеріндегі көпірлерді күтіп ұстауға қажетті қаражатты қамтамасыз етуге жауапты болды. 1983 жылдың қаңтар айында Plitt Theaters тарихи Чикаго театрын бұзуға рұқсат алу үшін сотқа жүгінді. Қала әкімі Джейн Бёрн және басқа да қоғамдық қайраткерлер Ростенковскийге театрды сақтап қалу үшін федералды қалалық даму грантын алуға көмектесуді сұрады. Мұндай гранттарды Самуэль Пирс, Тұрғын үй және қала құрылысы министрі, Ростенковскийдің Рейган әкімшілігінің Қалалық кәсіпкерлік аймағы заңына қарсылығына жауап ретінде Чикагодан тоқтатты. Ростенковский бұл аймақтарды республикашылдардың бизнеске салықтан қашуға көмектесетін, бірақ қаладағы жұмыссыздықты шешпейтін амалы деп есептеді. Ростенковский өзінің досы вице-президент Джордж Бушқа телефон соғып: "Егер мен грантты алмасам, сіздердің әкімшіліктеріңіздің салық заң жобасын қарастыру үшін Жолдар мен құралдар комитетінің өте ашулы төрағасы болады" деді. Бірден кейін Пирс Ростенковскийге телефон соғып, онымен кездесуге бола ма деп сұрады. Әрине, конгрессмен жауап берді, театр жобасына қатысты құжаттарды алып келіңіз. Сол кездегі дау тудырған қадамында Ростенковский жергілікті құрылысшыларға Президент мұнараларын салуға салық жеңілдіктерін берді, ол кездегі Скид-Роу маңындағы төрт мұнаралы үлкен пәтер кешені. Жоба Чикагоның Батыс Loop-ының дамуына серпін берді және мыңдаған жас мамандардың Чикагоның орталығына көшуіне әкелді. Бұрын қираған аймақ мейрамханалар мен басқа да салаларды, соның ішінде "Опра Уинфри шоуы" түсірілген Harpo Studios-ты тартты.

In his book Naked Economics: Undressing the Dismal Science, author Charles Wheelan wrote "We Chicagoans can drive around the city and literally point to things that Rosty built." Although Rostenkowski never "literally" built anything with his own money or labor, he delivered federal funds for Chicago and the State of Illinois. Some of his notable projects include: securing $32 million for the Blue Line of the Chicago Transit Authority which expanded travel from the Chicago Loop to O'Hare International Airport, $450 million to repave and expand the Kennedy Expressway, $25 million to fix the dangerous S Curve on Lake Shore Drive $4 billion for the Deep Tunnel Project, which was designed to keep raw sewage from entering the Chicago River and Lake Michigan, while also protecting over half a million suburban and city home owners threatened by flooded basements. He followed that with $42.4 million for reservoirs in McCook and Thornton Townships and by O'Hare airport, $16.8 million for downtown's State Street Mall renovation, $3.5 million for the construction of the Cook County Boot Camp, a military style alternative for first time youthful offenders. When the Chicago White Sox baseball team was considering moving to Florida, Rostenkowski secured a $150 million bond authority for the construction of US Cellular Field. Once nearly abandoned and left in disrepair, he ensured $75 million in tax free bonds for the remodeling of Navy Pier, which today has become Chicago's preeminent tourist attraction. To ease erosion that threatened Lake Shore Drive and several harbors and museums along the Chicago lake front, Rostenkowski secured $2.2 million for the Chicago Shoreline Protection Project, and laid the foundation for a coordinated partnership among the Army Corps of Engineers, the federal government and the City of Chicago. He also was responsible for securing funding for the upkeep of Chicago area bridges including the Chicago Skyway, the Division, Cermak, and Roosevelt street bridges. In January 1983 Plitt Theaters filed a lawsuit to obtain a permit to demolish the historic Chicago Theatre. Mayor Jane Byrne and other civic leaders appealed to Rostenkowski to assist them in obtaining a federal Urban Development Action Grant to save the theater. Grants of this kind were being frozen from Chicago by Samuel Pierce, Secretary of Housing and Urban Development, in reprisal for Rostenkowski's opposition to the Reagan administration's Urban Enterprise Zone bill. Rostenkowski considered these zones a Republican gimmick that would help businesses escape taxes without addressing chronic inner city unemployment. Rostenkowski called his friend Vice President George H. W. Bush, "If I don't get that grant, you're going to have one very pissed off chairman of the Ways and Means Committee for your administration's pending tax bill". Shortly thereafter, Pierce phoned Rostenkowski to ask if he could come up and see him. Sure, the congressman replied, just bring the papers for the theater project. In a move that was controversial at the time, Rostenkowski won tax breaks for local developers to build Presidential Towers, a large four tower apartment complex in the middle of what was then a Skid Row neighborhood. The project spurred development of Chicago's West Loop and led to thousands of young professionals moving to downtown Chicago. The once blighted area grew to attract restaurants and other industries, including Harpo Studios, where The Oprah Winfrey Show was taped.

Конгресстен кейін

Саяси мансабынан кейін ол Чикаго қаласындағы заң шығару және үкіметтік істер жөніндегі Danross Associates фирмасын басқарды. Ол сонымен қатар саяси сарапшы ретінде жұмыс істеді, әрі Солтүстік-Батыс университетінде қонақ лекторы болып, Лойола университетінде (Чикаго) аға ғылыми қызметкер болды. Ростенковский жылына 97 000 және 125 000 АҚШ доллары аралығында федералдық зейнетақы алды. Конгресс мүшелерінің зейнетақысы қызмет мерзіміне байланысты есептеледі, ал Ростенковский Конгресте 36 жыл қызмет еткен аз ғана конгрессмендердің бірі. Ростенковскийдің құжаттары қазір Лойола университетінің (Чикаго) Конгресс архивінде сақталуда.

Өлім

2010 жылдың 11 тамызында Ростенковски 82 жасында өпке қатерлі ісігі салдарынан Висконсин штатының Генуя қаласындағы жазғы үйінде дүние салды. 2010 жылдың 17 тамызында Чикагоның солтүстік-батысындағы Сент-Станислау Костка шіркеуінде аза тұру рәсімі өтті, ал оның денесі Иллинойс штатының Найлс қаласындағы Сент-Адалберт католик зиратында жерленді.