Кіріспе

Ирландиялық мемлекет қайраткері және Англияның Лорд-бас судьясы, оның немересі (1908–1986)

Чарльз Артур Расселл, Килловен бароны (10 қараша 1832 – 10 тамыз 1900) – 19 ғасырдың ирландиялық мемлекет қайраткері және Англияның Лорд-бас судьясы. Реформациядан бері Лорд-бас судья қызметін атқарған алғашқы римдік католик ол болды.

Ерте өмір

Расселл Ньюри қаласындағы Королева көшесінде (қазіргі Доминик көшесі) 50 номерлі үйde дүниеге келді. Ол Килловендегі Артур Расселлдің үлкен ұлы (1845 ж. қайтыс болды), ол пиво қайнатушы, Ньюри және Килловендегі Сифилд Хаус, Каунти Даун тұрғыны, оның әйелі Белфасттан Маргарет Муллин. Отбасының жағдайы орташа болды. Чарльз бес баланың бірі еді: оның үш қарындасы монах болды, ал ағасы Мэтью Расселл иезуит дін қызметкері болып тағайындалды. Расселл өзін ирландтық тегінен деп санағанымен, кейіннен оған 16 ғасырда Дорсет, Англияда тегі болған Бедфорд герцогтарының Расселл елтаңбасының ерекшеленген нұсқасы берілді. Ол Лорд Гершельмен бірге аймақтық сауда ісін бөлісті. Оның табысы 1862 жылдан 1872 жылға дейін жылына шамамен 3000 фунт стерлинг, келесі он жылдықта – 10 000 фунт стерлинг, үшінші он жылдықта – 16 000 фунт стерлинг құрады, ал 1893–1894 жылдары, оның тәжірибесінің соңғы жылында (генерал-адвокат қызметін атқару кезінде) 32 826 фунтқа жетті. Ол өз заманының жетекші адвокаты саналды. Ол Флоренс Мейбриктің жақтасы болды, оны осы сот үкімінің дұрыс емес екеніне сенді.

Өзін-өзі басқаруды қолдаушы

Лондонға келген алғашқы жылдары ол Дублиндегі "The Nation" газетінің апталық тілшісі болды, бұл прогрессивті ұлтшыл басылым. Ол екі жеңілістен кейін 1880 жылы Дундалк округінен парламент депутаты болып сайланды, либералдық партиядан өтіп. Ирландиялық мәселелерде ол көбінесе ұлтшылдармен, ал католиктерге қатысты мәселелерде әрқашан олармен бірге әрекет етті. 1883 жылы Америка Құрама Штаттарына сапар шеккен кезде Чарльз Стюарт Парнелл оған ұсыныс хат жазып берді. 1885–1894 жылдары Хакни-Саут округінен парламент депутаты болып сайланған ол 1886 жылы премьер-министр Уильям Эварт Гладстонның бас прокуроры болып тағайындалды, ал либералдар қайтадан билікке келгенде 1892 жылы тағы да бас прокурор болды. Ол парламентте де, қоғамдық алаңдарда да Ирландияның дербестігін ынтамен қолдады және 1888–1889 жылдары Парнелл комиссиясының отырысында Парнеллдің басты қорғаушысы болды. Оның "The Times" газетінің куәгерлерін тексеруі, әсіресе жалған құжаттардың авторы Ричард Пиготты әшкерелеуі, жағдайдың оңай шешілуіне мүмкіндік берді. Оның қорғау үшін жасаған сегіз күндік сөзі – оның ең маңызды сот тәжірибесі болды.

Халықаралық төрелік

1893 жылы ол Беринг теңізі төрешілігінде Ұлыбританияны өкілдік етті, оның АҚШ тарапының талаптарына қарсы сөйлегені он бір күнге созылды, және ол сол жылы "жақындағы Беринг теңізі төрешілігіне байланысты көрсеткен қызметтерінің еңбегі үшін" Сент-Михаэль және Сент-Джордж орденінің Ұлы крест (GCMG) иегері болып тағайындалды.

Сот мансабы

1894 жылы сәуірде ол Таяу кеңеске ант бергеннен кейін, мамыр айында жалпы апелляциялық лорд атанды және Даун графтығындағы Килловеннің бароны Расселл ретінде өмір бойына барондыққа көтерілді. Ол ғасырлар бойы осы лауазымға ие болған алғашқы католик болды. Ол халықтың сенімін тез жеңіп алды және өзінің ең көрнекті ізашарларымен бір қатарға қойылды. Килловеннің лорды Расселл 1896 жылы Америка адвокаттар қауымдастығының шақыруымен Америка Құрама Штаттарына қайта оралды және төрелік туралы маңызды лекция оқыды. 1899 жылы ол 1895 жылғы Венесуэла дағдарысынан кейін туындаған Венесуэла шекаралық дауы бойынша арбитраждық тыңдауларда Ұлыбританияны өкілдік етті және маңызды мәселелерді ұсақ-түйектерден ажыратудағы бұрынғы қабілетін танытты. Келесі жылы ол сот жүргізу кезінде ішкі сырқатқа шалдықты және бірнеше апта аурудан кейін, әрқашан адал және берілген мүшесі болған Католик шіркеуінің қасиеттіліктерінен өткен соң Лондонда қайтыс болды. Ол Эпсом зиратындағы шағын, жабық отбасылық зиратқа жерленген.

Тану

Англия және Америка адвокаттарының, сондай-ақ ең әртүрлі саяси және діни көзқарастағы халықтың және журналдардың оған бірауыздан көрсеткен құрметі, оның заңгер, судья және парламентарий ретіндегі шеберлігіне, сонымен қатар өзінің сеніміне және еліне деген берік адалдығына қарамастан, сирек кездесетін және кең таралған танымалдылыққа қол жеткізгенін көрсетті. Оның бойында әдетте бірге табылмайтын көптеген қасиеттер үйлесім тапқан. Ол өткір және жүйелі ойға ие, нық жігерлі, еңбекке қабілетті, қатаң лауазымды болғанмен, бірге мінезінің сезімталдығын, көмектесуге және жолдастыққа ұмтылысын, сондай-ақ арманшылдыққа деген терең құрметін сақтап жүрді. Ол білім беру, діни және қайырымдылық мақсаттары үшін жазуға және сөйлеуге әрқашан дайын болды, бірақ мұндай іс-әрекеттер оның саяси амбицияларын ілгерілетуге бағытталмаған. Отбасына адал болған ол, алғашқы Америка сапарында құрлықты кесіп өтіп, Сан-Францискодағы Мэри Баптист Расселл анасын (оның тағы екі әпкесімен бірге Мейірім орденіне кірген) көріп қайтты және балалары үшін жазуға уақыт тауып, оларға күн сайын өзінің басынан өткендері туралы керемет есептер жіберді. 1907 жылы Оңтүстік Хакнидегі Бишоп көшесі, жергілікті депутат ретіндегі еңбегінің құрметіне Килловен көшесі деп аталды.