Кіріспе

Американдық актер және комик (1938–1982)

Виктор Чарльз Буоно (3 ақпан 1938 – 1 қаңтар 1982) – американдық актер, комик және қысқа мерзімге музыка орындаушысы. Ол «Бэтмен» телесериалында (1966–1968) зұлым король Тутан және «Бейби Джейнге не болды?» фильмінде (1962) музыкант Эдвин Флэгг рөлін ойнағанымен танымал. Соңғысы оған «Оскар» және «Алтын глобус» сыйлықтарына үміткерлік алып келді. Өзінің жасөспірім кезінен бастап 43 жасқа келгенге дейін белсенді актерлік қызметпен айналысты. Ірі дене бітімі мен керемет дауысының арқасында, ол өзінен әлдеқайда үлкен еркектердің рөлін ойнауды кәсібіне айналдырды.

Ерте өмір және мансап

Буоно Виктор Ф. Буононың ұлы болды. Оның әкесі бұрынғы полиция қызметкері және кепілдік беруші, 1959 жылы бірінші дәрежелі кісі өлтіру және ұрлық жасауға сөз байласуы үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Жеті жылдан кейін шартты түрде босатылған, бірақ бұрынғы құс контрабандасы үшін сотталғандықтан, Виктор аға түрмеде отырғанда ұлының істерін басқаруын жалғастырды. Буоно жергілікті радио және теледидар станцияларында өнер көрсетіп, 18 жасында Сан-Диегодағы Globe Theater Players тобына қосылды. Режиссер Буоноға сенім артып, оны "Волпоне", "Жазғы түнгі арман" және басқа да Globe қойылымдарына шақырды. Ол Шекспирдің түрлі рөлдерінде, сондай-ақ "Тамаққа келген адам" және "Сот куәгері" сияқты заманауи пьесаларда жақсы пікірлер алды. 1959 жылдың жазында Warner Bros. компаниясының талантты іздеушісі Буононың Globe сахнасында Фальстафф рөлін ойнағанын көріп, оны Голливудқа экрандық сынаққа алып барды. Буоно алғашқы рет 77 Sunset Strip телесериалында сақалды ақын Бонго Бенни рөлінде ойнады. Келесі бірнеше жылда ол телесериалдарда қатерлі кейіпкерлерді сомдады және "Тірілер" (The Untouchables) сериалдарында да пайда болды. Бірнеше фильмде эпизодтық рөлдерде ойнағаннан кейін, режиссер Роберт Олдрич оны 1962 жылғы "Baby Jane-ге не болды?" (What Ever Happened to Baby Jane?) психологиялық қорқыныш фильміне шақырды. Фильмде Бетт Дэвис пен Джоан Кроуфорд түсті, ал Буоно бақытсыз музыкалық аккомпаниатор Эдвин Флагтың рөлін ойнады. Осы рөлі үшін ол "Оскар" сыйлығының "Ең үздік қосалқы актер" және "Алтын глобус" сыйлығының "Ең үздік қосалқы актер" номинацияларына ие болды.

Белгілі кино рөлдері

«What Ever Happened to Baby Jane?» фильмінен кейін көп ұзамай Буоно 1964 жылғы «Шыбыр-шыбыр, тәтті Шарлотта» фильмінде Бетт Дэвис басты рөлді ойнаған фильмде оның әкесі – Биг Сэм Холлис рөлінде пайда болды. Фильмді де Олдрич түсірген. 1965 жылғы «Әлемдегі ең ұлы оқиға» библиялық эпопеясында Буоно Бас діни қызметкер Сорак рөлін сомдады, ал «Страглер» фильмінде сол кездегі Бостон қылмыскерлік оқиғаларына негізделген Лео Кролл рөлін ойнады. Ол сондай-ақ «4 for Texas» (1963), «Robin and the 7 Hoods» (1964), «The Silencers» (1966), «Who's Minding the Mint?» (1967), «Мақсат: Гарри» (1969), «Маймылдар планетасының астында» (1970), «Ашулы қасапшы» (1972) және «Зұлым» (1978) фильмдерінде ақ костюм киген Ібілістің өзі ретінде ойнады.

Теледидардағы рөлдері

Буононың фильмдердегі жұмысының көптігі болса да, оның теледидардағы кең көріністері болды; бірі – "Жабайы батыста" граф Манзеппидің қайта-қайта келетін рөлі. Ол сондай-ақ осы сериалдың премьералық эпизодында және екінші және соңғы "Жайлы жабайы батыс" фильмінде (1980 ж.) байланыссыз кейіпкерлерді ойнады. Буоно 1960 және 1970 жылдар аралығында көптеген теледидар бағдарламаларында әртүрлі этникалық тегі бар жауластырушыларды ойнауға шақырылды. Ол 1960 жылы екі рет Ник Адамстың ойнаған "Тұтқыншы" батыс сериалдарында "Соқыр неке" және "Дуранго графы" эпизодтарында ойнады. 1962 жылы "Тірілер" сериясының "Мырза Ай" атты эпизодында ол Сан-Францискодағы өнер және антиквариат сатушысының рөлін ойнады. 1963 жылы "Топ соғысы" атты эпизодында ол Чикаго мафиясымен бәсекелес арақ контрабандашысы Памис Суригао рөлін ойнады. Джек Уэбб жүргізген GE True антологиялық сериясының "Өрт қойғыш" (1963 жылдың 27 қаңтары) эпизодында Буоно Лос-Анджелестегі шаштаразды ойнайды, ол түнімен пироман болып табылады. Сюжет бойынша, АҚШ Орман қызметі Калифорниядағы бірнеше өрттің себепкері бір өрт қойғыш деп санайды. Буоно "Перри Мейсон" сериалының төрт эпизодында пайда болды. 5-ші маусымда (1962 жылдың 17 наурызы) ол "Жоқ болған суретшінің ісі" эпизодында шағын қала мүсіншісі Александр Гловатскийді ойнады. 7-ші маусымда (1964 жылдың 2 сәуірі) ол "Жай Саймонның ісі" эпизодында Джон (Джек) Сильвестр Фоссетті ойнады. 8-ші маусымда (1965 жылдың 29 сәуірі) ол "Күлкілі горилланың ісі" эпизодында Натон Фэллонды ойнады. 9-шы маусымда (1966 жылдың 27 ақпаны) ол "Екі рет айтылған бұрылыс" – жалғыз түсті эпизодта, автокөліктерді бөлшектеу тобының жетекшісі Бен Хаггинс ретінде пайда болды. Буоно "Бэтмен" телесериалында жауластырушы патша Тутты ойнады. Джекилл және Хайд кейіпкері Уильям МакЭлрой – бейбіт митингте басына кірпішпен соққы тигеннен кейін харизматикалық, мономаниялық Мысыр патшасы Туттың кейіпкерін қабылдаған Египтология профессоры. Басына тағы бір соққы тиген соң, жауластырушы өзінің кішіпейіл ғалымдық бейнесіне оралады. Сериалдағы ең көп көрсетілген бастапқы жауластырушы кейіпкер болған рөл Буононың сүйіктілерінің бірі болды, өйткені ол шектеусіз ойнауға қуанды. Ол тағы бір әйел кейіпкерді ойнады, "Мырза Естелік", 1967 жылы Дик Трейси комиксіне негізделген, бірақ сатылмаған теледидар пилотында, "Бэтмен" және "Жасыл құйрық" продюсерлерінен. Буоно "Теңіз түбіне саяхатта" әлемді билеуге ұмтылған ғалымды "Киборг" атты эпизодта ойнады. Буоно 1970 жылдың 2 қаңтарында эфирге шыққан "Get Smart" эпизодындағы "Moonlighting Becomes You" эпизодында Ханнибал Дей ретінде пайда болды және Пат О'Брайен мен Роджер Перридің ойнаған "Харриган және ұлы" ситкомында доктор Блейн ретінде үш рет пайда болды. Ол "Night Gallery" сегментінде "Кереметке кепілдік берілген" эпизодында пайда болды. Ол сондай-ақ "Hawaii Five O" сериясының "100,000 долларлық никель" эпизодында ұры Эрик Дэмиен рөлін ойнады. Ол алғаш рет 1973 жылдың 11 желтоқсанында эфирге шықты. Ол "The Odd Couple" сериалында екі рет пайда болды, "The Exorcists" және "The Rent Strike" эпизодтарында Мистер Лавлейс рөлін ойнады. 1976 жылы ол "Практика" комедиясында "Жюль және бомж" эпизодында Бернардты ойнады. Ол сондай-ақ 1977 жылғы "Атлантистен келген адам" сериалында негізгі жауластырушы, Мырза Шуберт ретінде тоғыз рет пайда болды.

Комедиялық альбомдар мен комикалық поэзия

1970 жылдары Буоно өзінің ірі бойына күлкі тастайтын бірнеше комедиялық альбомдар шығарды, олардың біріншісі – Heavy!, сондай-ақ "It Could Be Verse" атты комикалық өлеңдер жинағы. Ол өзін "Бэтмендегі тоқ адам" деп таныстыра бастады. Джонни Карсонның "Tonight Show" бағдарламасына қонақ ретінде қатысқанда, ол өлеңдерін жиі оқып көрсетті. Оның ең танымал өлеңдерінің бірі – "Тоқ кісінің дұғасы", бұл туынды көбінесе Дом ДеЛуиза немесе Джеки Глисонға дұрыс емес жатқызылады. Онда көптеген кеңінен цитата келтірілетін шумақтар бар, мысалы:

Кейінгі мансап

1970 жылдардың аяғында және 1980 жылы Буоно "Такси" сериалында есте сақтау қабілеті нашарлаған пастор Джим Игнатовскидің миллионер әкесі рөлін ойнады. Оның ұлын сомдаған актер Кристофер Ллойд, Буономен бір жаста болды, ал Буоно сериал аяқталғанға дейін қайтыс болды. Бір эпизодта Джим әкесінің өліміне қалай төзе алуды үйренеді. 1980 жылы Буоно "Қатіл сізді жаралы қылуы мүмкін" телефильмінде "Айронсайд" фильмінің басты кейіпкерінің пародиасы болған "Шеф Айронботом" рөлінде ойнады. Кейінгі рөлдері көбінесе мақтанғақ ғалымдар мен алаяқтар болды, бірақ ол тура рөлдерді де ойнады. "Ақ үйдің баспалдақтары" мини-сериалында (1979) президент Уильям Говард Тафт рөлін сомдады. Буоно сонымен қатар Роберт Уричпен бірге ABC телесериалының 4 эпизодында пайда болды, онда ол дана әрі көше сабағы бар Лас-Вегас казиносының жоғары ставкалы ойыншысы "Diamond Jim" рөлін ойнады.

Өлім

1982 жылы Жаңа жыл күні Буоно Калифорния штатының Apple Valley қаласындағы үйінде өлі күйде табылған; ол жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол анасы Мертлмен бірге Сан-Диегодағы Гринвуд мемориалдық паркіндегі склепке қойылған, бірақ склептің үстіне оның есімі жазылмаған.

Жеке өмір

Буоно Сан-Диего университетінде оқыған. Оқу мен жазуды ұнататын, әсіресе Шекспирге қызығушылығы зор болған. "Оны неғұрлым зерттесең, соғұрлым оның құндылығы арта түседі" деді ол. Қарым-қатынастар (және оның жеке өміріне қатысты сұрақтар) туралы Буоно: "Актерлерге көбінесе сұрайды, 'Неге үйленбедіңіз?' деп. Олар оған 'Мен әлі өз адамымды кездестірген жоқпын' деген жауап береді. Мен денелі болғандықтан, әлі ешкім сұрамады. Егер сұраса, дәл осылай жауап беремін. Бұл Монти Клифт пен Сал Минео үшін де жеткілікті болған еді" деді. Буоно, сол заманғы көптеген гей актерлер сияқты, өзінің жеке басын жасырған, бірақ жігіттерімен бірге тұрған және 1960-шы жылдардағы "моральдық революцияда" өзін "ішкі наразы" деп атаған.