Джон Франклин Эндерс: Политеомиелит вакцинасының әкесі
John Franklin Enders
Джон Франклин Эндерс (1897-1985) – американдық биомедицина ғалымы, Нобель сыйлығының лауреаты. Қазіргі вакциналардың әкесі ретінде танымал. Зерттеулер, өмірбаяны.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Американдық медицина зерттеушісі (1897-1985)
American medical researcher (1897 1985)
Джон Франклин Эндерс (10 ақпан 1897 – 8 қыркүйек 1985) – американдық биомедициналық ғалым және Нобель сыйлығының лауреаты. Эндерс "Қазіргі заманғы вакциналардың әкесі" деп аталады.
John Franklin Enders (February 10, 1897 – September 8, 1985) was an American biomedical scientist and Nobel Laureate. Enders has been called "The Father of Modern Vaccines."
Өмірі және білімі
Эндерс 1897 жылғы 10 ақпанда Коннектикут штатының Батыс Хартфорд қаласында дүниеге келді. Оның әкесі, Джон Остром Эндерс, Хартфорд Ұлттық банкінің бас директоры болды және ол қайтыс болғаннан кейін оған 19 миллион доллар мұра қалдырды. Ол Сент-Полс мектебінде (Нью-Гэмпшир штатының Конкорд қаласы) және Йель университетінде оқыды. Йель университетінде қысқа ғана уақыт оқығаннан кейін, 1918 жылы АҚШ Әуе күштеріне ұшқыштарға нұсқаушы және лейтенант ретінде қатысты. Бірінші дүниежүзілік соғыстан оралған соң, Йель университетін бітірді, онда Scroll and Key және Delta Kappa Epsilon ұйымдарының мүшесі болды. 1922 жылы жылжымайтын мүлік саласында жұмыс істеді, ал 1930 жылы Гарвард университетінде инфекциялық ауруларға баса назар аударған биомедициналық салада докторлық диссертациясын қорғады. Кейін Бостон балалар ауруханасының штаттық қызметкері болды. Үшеуі 1954 жылы «полиомиелит вирусының түрлі тіндік мәдениеттерде өсу қабілетін ашқандары үшін» физиология және медицина саласындағы Нобель сыйлығын алды. Осы уақытта Джонас Солк Эндерс, Веллер және Роббинс әдісін қолданып, полиовирустың көп мөлшерін өндірді, содан кейін 1952 жылы полиомиелитке қарсы вакцина жасады. 1954 жылғы полиомиелит вакцинасының сынақтарының сәттілігі туралы радиода хабарлаған Солк халыққа қаһарман болды, бірақ оның еңбегіне үлес қосқан көптеген ғалымдарды мойындамады және Америка ғылыми қауымдастығы оны толыққанды бағаламады. 1954 жылы Эндерс және Томас К. Пиблс 11 жасар Дэвид Эдмонстоннан қызылша вирусын бөліп алды. Полиомиелит вакцинасының дамуына және кейбір полиомиелитке шалдығу және өлім жағдайларына қатысы бар екендігіне көңілі толмады (Эндерс мұны Солк әдісіне байланысты деп есептеді) және қызылша вакцинасын жасауға кірісті. 1961 жылғы 17 қыркүйекте «Нью-Йорк Таймс» газеті қызылша вакцинасының тиімді екенін жариялағанда, Эндерс газетке әріптестерінің еңбегін және зерттеудің ынтымақтастық сипатын мойындау үшін хат жазды. Ол 1970 жылдардың соңына дейін вирусология саласындағы зерттеулермен айналысты және 80 жасында зертханадан зейнетке шықты.
Enders was born in West Hartford, Connecticut on February 10, 1897. His father, John Ostrom Enders, was CEO of the Hartford National Bank and left him a fortune of $19 million upon his death. and St. Paul's School in Concord, New Hampshire. After attending Yale University a short time, he joined the United States Army Air Corps in 1918 as a flight instructor and a lieutenant. After returning from World War I, he graduated from Yale, where he was a member of Scroll and Key as well as Delta Kappa Epsilon. He went into real estate in 1922, and tried several careers before choosing the biomedical field with a focus on infectious diseases, gaining a PhD at Harvard in 1930. He later joined the faculty at Children's Hospital Boston. The three received the 1954 Nobel Prize in Physiology or Medicine "for their discovery of the ability of poliomyelitis viruses to grow in cultures of various types of tissue". Meanwhile, Jonas Salk applied the Enders Weller Robbins technique to produce large quantities of poliovirus, and then developed a polio vaccine in 1952. Upon the 1954 polio vaccine field trial, whose success Salk announced on the radio, Salk became a public hero but failed to credit the many other researchers that his effort rode upon, and was somewhat shunned by America's scientific establishment. In 1954, Enders and Thomas C. Peebles isolated measlesvirus from an 11 year old boy, David Edmonston. Disappointed by polio vaccine's development and involvement in some cases of polio and death—what Enders attributed to Salk's technique—Enders began development of measles vaccine. Refusing credit for merely himself when The New York Times announced the measles vaccine effective on September 17, 1961, Enders wrote to the newspaper to acknowledge the work of various colleagues and the collaborative nature of the research. He continued to work in virology research till the late 1970s and retired from the laboratory at the age of 80.