Кіріспе

La Neuveville (ла-нёвилль; Neuenstadt) – Швейцариядағы Берн кантонындағы Юра-Берн әкімшілік округіне қарасты муниципалитет, француз тілді Берн Юрасы (Юра Берн) аймағында орналасқан.

Тарих

Ла-Ньювиль алғаш рет 1314 жылы "Нова вилла" деп аталады. Сол жылы тұрғын үйлер мен ғимараттар жалпы аумақтың 10,3%-ын, ал көлік инфрақұрылымы 5,7%-ын құрады. Орманды жердің барлық бөлігі қалың орманмен жабылған. Егістік жерлердің 3,8%-ы жайылымға, ал 13,8%-ы жеміс ағаштары мен жүзімдіктерге арналған. Бұл муниципалитеттегі барлық су көлдерде орналасқан.

Елтаңба

Қалалық гербтің суреті – қара түсті үш тісті таудың үстінде шалысқан күміс екі кілт.

Демография

Ла-Ньювильдің 2010 жылғы халық саны бойынша 16,5% -ы шетелдік азаматтарды құрайды. Соңғы 10 жылда (2001–2011 жылдары) халық саны 1,6% өсті. Көші-қонның үлесі 0,8%, ал туыс-өлімнің үлесі 0,2% болды. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәліметтер бойынша) француз тілін (2644 адам немесе 76,7%) ана тілі ретінде қолданады, екінші ең көп таралған тіл – неміс тілі (540 адам немесе 15,7%), үшінші тіл – итальян тілі (100 адам немесе 2,9%). Романш тілін білетін 3 адам бар. Муниципалитеттегі тұрғындардың 904-і немесе шамамен 26,2% Ла-Ньювильде туып, 2000 жылы сол жерде тұрған. 893 адам немесе 25,9% сол кантонда, 910 адам немесе 26,4% Швейцарияның басқа аймақтарында, ал 607 адам немесе 17,6% Швейцариядан тыс жерде дүниеге келген. 2010 жылғы мәліметтерге сәйкес, 552 шаңырақта бір адам тұрады, ал 84 шаңырақта бес немесе одан да көп адам бар. 2000 жылы барлығы 1411 пәтер (жалпы санының 85,7%) тұрақты түрде пайдаланылса, 174 пәтер (10,6%) маусымдық пайдалануға арналған, ал 62 пәтер (3,8%) бос болды. 2010 жылы 1000 тұрғынға шаққанда 0,6 жаңа тұрғын үй салынды.

Көрікті жерлер

Тарихи қаланың қызықты жерлері – Шлоссберг, қала қабырғалары, әскери қорғаныс мұнаралары және ақ шіркеу. 1476 жылы Грансон шайқасынан кейін швейцариялықтар жаулап алған бургундтық зеңбіректер бүгінде Ла-Неввильдегі мұражайда орналасқан. Бұл әлемдегі ортағасырлық артиллерияның ең ірі жинақтарының бірі.

Ұлттық маңызы бар мұра нысандары

Blanche Église Réformée (Ақ шіркеу), Cour Gléresse (сонымен қатар Hof Ligerz деп те аталады), Fontaines Des Bannerets, қала қабырғалары, Hôtel de Ville (қала әкімдігі), Maison de Berne және Maison des Dragons – Швейцарияның ұлттық маңызы бар мұражайлық нысандар тізіміне енгізілген. Ла-Нёввилдің ескі қаласының барлық бөлігі және Шаванн ауылы Швейцарияның мұражайлық нысандар тізіміне кіреді.

Саясат

2011 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия – 29,2% дауыс алған Социал-демократиялық партия (СДП) болды. Одан кейінгі үш ең танымал партия – FDP. Либералдар (19,2%), Швейцариялық халық партиясы (ШХП) (17,4%) және Жасыл партия (13%) болды. Федералды сайлауда барлығы 1016 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 42,1% құрады.

Экономика

2011 жылы Ла-Нёввиллде жұмыссыздық деңгейі 1,7% құрады. 2008 жылы муниципалитетте барлығы 1468 адам жұмыс істеді. Олардың ішінде 48 адам бірінші экономикалық секторда жұмыс істеді және осы секторда шамамен 20 кәсіпорын жұмыс істеді. 578 адам екінші секторда жұмыс істеді және осы секторда 44 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 842 адам жұмыс істеді, осы секторда 127 кәсіпорын жұмыс істеді. 2000 жылы муниципалитетке 809 жұмысшы келді, ал 928 жұмысшы кетті. Муниципалитет жұмысшыларды тасымалдауда оң балансқа ие, яғни әрбір келген жұмысшыға қатысты 1,1 жұмысшы муниципалитеттен шығып кетті. Барлығы 722 жұмысшы (муниципалитеттегі 1531 жұмысшының 47,2%) Ла-Нёввиллде тұрып, жұмыс істеді. Жұмыс істейтін халықтың 13,5%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 56,2%-ы жеке көлікпен жүрді. 2006 жылы кантон бойынша орташа көрсеткіш 13,9%, ал елі бойынша – 11,6% болды. 2009 жылы муниципалитетте барлығы 1538 салық төлеуші тіркелді. Олардың 603-і жылына 75 мың швейцариялық франктан астам табыс тапты. 9 адам жылына 15-20 мың швейцариялық франк тапты. Ла-Нёввиллдегі 75 мың швейцариялық франктан асатын табысқа ие адамдардың орташа табысы 132 219 швейцариялық франк болды, ал Швейцария бойынша орташа табыс 130 478 швейцариялық франк құрады.

Дін

2000 жылғы санақ бойынша 1596 адам немесе 46,3% швейцариялық реформаттық шіркеуге жатса, 947 адам немесе 27,5% рим-католиктерді құрады. Қалған халықтың ішінде 22 адам православиелік шіркеудің мүшесі болды (немесе халықтың 0,64% шамасында), 7 адам (немесе халықтың 0,20% шамасында) христиан-католик шіркеуіне жатты, ал 305 адам (немесе халықтың 8,85% шамасында) басқа христиан шіркеуіне жатты. 2 адам (немесе халықтың 0,06% шамасында) еврейлер, ал 83 адам (немесе халықтың 2,41% шамасында) ислам дінін ұстанды. Олардың екеуі буддист, біреуі индуист, ал бесеуі басқа дінге жатты. 487 адам (немесе халықтың 14,14% шамасында) ешқандай шіркеуге жатпайды, агностиктер немесе атеист болды, ал 140 адам (немесе халықтың 4,06% шамасында) сұраққа жауап бермеді. 2011–12 оқу жылында Ла-Ньювильдегі сабақтарға барлығы 510 оқушы қатысты. Муниципалитетте 4 балабақша сыныбы бар, онда барлығы 79 оқушы оқыды. Балабақша оқушыларының 15,2% Швейцарияның тұрақты немесе уақытша тұрғындары (азаматтары емес) болды, ал 17,7% оқу сыныбының тілінен өзге ана тіліне ие. Муниципалитетте 11 бастауыш сынып және 190 оқушы бар. Бастауыш сынып оқушыларының 18,9% Швейцарияның тұрақты немесе уақытша тұрғындары (азамат емес) болды, ал 22,1% оқу сыныбының тілінен өзге ана тіліне ие. Сол жылы 12 орта мектеп сыныбында барлығы 241 оқушы оқыды. Олардың 14,5% Швейцарияның тұрақты немесе уақытша тұрғындары (азамат емес) болды, ал 17,4% оқу сыныбының тілінен өзге ана тіліне ие. 2000 жылы муниципалитеттегі кез келген мектепке барлығы 922 оқушы барды. Олардың 472-сі муниципалитетте тұрып, оқыды, ал 450-сі басқа муниципалитеттен келді. Сол жылы 112 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерде оқыды.