Кіріспе
Венген – Швейцарияның орталық бөлігіндегі Берн аймағындағы таулы ауыл. Берн кантонында теңіз деңгейінен жоғары орналасқан, ол Jungfrauregion аймағының құрамына кіреді және жыл бойы шамамен 1300 тұрғыны бар, жаз айларында 5000-ға, ал қыс айларында 10000-ға дейін көбейеді. Венген қаңтар айында FIS Альпілік шаңғы спорты әлем кубогінің дәстүрлі Лауберхорн жарыстарын қабылдайды.
Тарих
Венген алғаш рет ресми құжаттарда 1268 жылы тіркелді, ал атауының шығу тегі белгісіз. Бастапқыда альпілік шаруалар ауылы болған Венгенге 19 ғасырдың басында туристер келе бастады. Мэри және Перси Биш Шеллидің «Алты апталық саяхат тарихы» мен Байронның «Манфред» шығармалары 1817 жылы жарық көрді. Бұл әдебиеттер ауылдағы қазіргі заманғы туризм индустриясының қалыптасуына ықпал етті. 20 ғасырдың басында британдық туристер аймақта шаңғы клубтарын құрды, бастамасы жақын орналасқан Мюррен ауылынан болды. 1903 жылы Венгенде Англикан шіркеуі ашылды, екі жылдан кейін сэр Генри Ланн мүшелері үшін Венгенді шаңғы тартуға қолайлы мекен ретінде пайдаланып, Public Schools Alpine Sports Club клубын құрды. Венгендегі керлинг клубы 1911 жылы құрылды. Алғашқы шаңғы жарыстары 1920 жылдардың басында өтті, 1921 жылы британдық тау шаңғысы чемпионаты ұйымдастырылды; келесі жылы Оксфорд пен Кембридж арасында шаңғы жарысы өткізілді. Бұл шаралар Швейцарияның басқа курорттарында өткізілетін скандинавиялық жарыстардан өзгеше, таудан түсу жарыстарының алғашқы үлгілері болды. Венгенде шаңғышылар тау беткейлеріне қол жеткізу үшін пойыз қызметін пайдалануды сұрады; бірнеше жыл бойы пойыздар аймақтағы алғашқы шаңғы көтергіштеріне айналды. Арнольд Ланн таудың табиғи ландшафтын жарыс жолдары үшін пайдаланды; таудан түсу жарысы Венгеннен жоғары созылған беткейлермен өтті және «түзу төмен» деп аталды: шаңғышылар таудан тікелей төмен сырғыды. Осы кезеңде Ланн алғашқы слалом жарысын ойлап тапты және Венгенде енгізді, онда шаңғышылар ағаштар арасынан өтетін жолды бағыттап өтті, кейіннен бұл ағаштар шаңғы қақпаларымен алмастырылды. Бұл жарыстар қазіргі заманғы шаңғы жарыстары мен альпілік шаңғы спортының тууы деп есептеледі. 1944 жылдың тамызынан бастап Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін Венген одақтас әскерлерінің, көбінесе американ бомбалаушы экипаждарының ашық түрдегі тұтқын лагері ретінде қызмет етті. Венгенге кіру мен шығудың жалғыз ыңғайлы жолы тік теміржол болғандықтан, тұтқындардың қашуы қиын болды.
Шіркеулер
Венгенде үш шіркеу бар: протестант ағылшын және швейцариялық, сондай-ақ римдік католик шіркеулері. Швейцария шіркеуі 1950 жылдары қайта салынды және Лаутербруннен аңғарына қарайды. 19 ғасырда ағылшын шіркеулері жақын орналасқан Гриндельвальд, Мейринген және Мурренде құрылды. 1912 жылға қарай, Венгендегі швейцариялық шіркеуде аптаның екі күнінде ағылшын тіліндегі құлшылық өтетін болды. Жеке ғимаратты қалау ниетінде болған Континенттік және отарлық шіркеу қоғамы жаңа ағылшын шіркеуін салды, ол 1928 жылдың 15 қаңтарында Фулхэм епискобымен киеленді. Ғимарат бұрын Манлишен канат жолына апаратын жолда орналасқан. Алайда, жаңа канат жолы станциясы Венген орталығына жақын. Сент-Бернард шіркеуі 90 жылдан бері жексенбілік құлшылықтар мен, мысалы, 1949 жылы тауларда қаза болған Энтони Каррикқа арналған еске алу рәсімдері сияқты арнайы шаралар үшін қолданылып келеді. 1954 жылы қауым құрамында «Британ Доминионының және Американың түрлі аймақтарынан келген адамдар, сондай-ақ ағылшын тілінде сөйлейтін континенттіктер» бар екені айтылды. Қауым әртүрлі болып қала береді. Римдік католик шіркеуі Фолкен қонақ үйінің қасында орналасқан және ерекше пияз тәрізді күмбезбен ерекшеленеді. Маусым кезінде көптеген жексенбі күндері мисса өткізіледі.
Саясат
Мюррен, Исенфлю, Гиммельвальд, Стехельберг және Лаутербруннен ауылдарымен қатар Венген Лаутербруннен саяси қауымдастығын құрайды.
Көлік
Жалпы алғанда, Венгенге/Мюрренге тікелей жолдар жоқ. Бұл Еуропадағы көлік құралдарына тыйым салынған санаулы демалыс орталықтарының бірі, алайда бірнеше қызметтік көліктер, жергілікті шаруалардың көліктері, теміржол станциясына және кері бағытта такси қызметіне арналған электр көліктер бар. Бұл ауылдың ішінде тыныш атмосфера құрып, көлік шуын азайтады. Экологиялық себептерге байланысты басқа курорттар да көлік құралдарына тыйым салуды қарастырып жатыр. Лаутербруннен аңғарының ар жағындағы Мюррен де көбінесе көлік құралдарынан бос. Көтерілу жолы шамамен 14 минутқа созылады, ал түсу жолы 17 минутты алады. Түсетін бағыттар ұзаққа созылады, себебі олар Венгвальдтың төменгі жағындағы кездесу орнына жоғары бағыттардан сәл ертерек жетеді, бұл жоғары бағыттарға оларды өткізіп, Венгенге тоқтамай жетуге мүмкіндік береді. Қазіргі таңда барлық пойыздар Венгвальд арқылы өтетін, бұрынғыдан аз тік, бірақ сәл ұзын жолды пайдаланады. Ескі жол Венгенге дейін жаяу жүргіншілер жолымен өтеді. Жаңа жол салынғаннан кейін ол жүк тасымалы үшін пайдаланылды, бірақ кейіннен қолданыстан шығарылды. Барлық жүк Лаутербрунненнен теміржол арқылы жолаушылар теміржол станциясының астындағы қоймаға жеткізіледі, ал ауылдан шығарылатын қоқыстар да теміржолмен қайтарылады. Күн сайын бір-екі жүк пойызы Лаутербрунненнен Венгенге және кері бағытта жиһаз сияқты ірі заттарды тасымалдайды. Luftseilbahn Wengen Männlichen канат жолы маусымдық түрде жұмыс істейді. Трамвайдан және Мэнлишеннен ашылатын көрініс Венгеннің, Лаутербруннен аңғарының көп бөлігінің және кішкентай ауылдардың әдемі панорамасын ұсынады.
Демалыс
Венгенде халықаралық тұрақты танымал Лауберхорн шаңғы жарыстары өтеді және ол Юнгфрау марафонының маршрутында жатыр. 1930 жылдан бері Венгенде классикалық шаңғы жарыстары ұйымдастырылып келеді, олар дәстүрлі түрде құлау, слалом және комбинациядан тұрады. Лауберхорн техникалық тұрғыдан ең қиын құлау жарыстарының бірі болумен қатар, FIS Әлем кубогының ең ұзын және әрине, ең көркем жарысы болып саналады. Көш бастаған жарыскерлер бұл қашықтықты шамамен екі жарым минутта аяқтайды, ал Ханеггсшустағы ең жоғары жылдамдық трассадағы ең жоғары көрсеткіш болып табылады, финиш сызығына жарты минут жеткенде тіркеледі.
Мәдениет
Венгеннің ерекше мәдени ерекшелігі – "Пфайфенде Лурх" (неміс тілінде "сылдырлайтын қосмекенді" деген мағынаны білдіреді). Бұл – тек Венгенде ғана кездесетін мифтер мен әңгімелердегі аңызды жаратылыс.