Кіріспе

The Ultimate Foe – британдық ғылыми-фантастикалық телесериал «Доктор Ху»-дың 23-ші маусымын қамтитын «Уақыт Иесінің сынағы» деп аталатын үлкен оқиғаның төртінші және соңғы бөлімі. Ол алғаш рет 29 қараша және 6 желтоқсан күндері BBC1 арнасында екі апталық бөлімдерде көрсетілді. Бұл сегмент кейбір анықтамалық еңбектерде «Time Incorporated» (немесе «Time Inc.») деген жұмыс атауымен де кездеседі. «The Ultimate Foe» деген атау экранда ешқашан қолданылмады және алғаш рет 1988 жылғы романда осы эпизодтарға қатысты пайда болды, сериалды құрайтын екі эпизод «Уақыт Иесінің сынағы» он үшінші және он төртінші бөлімдері деп аталды. Бұл Колин Бейкердің Алтыншы Доктор рөліндегі соңғы оқиғасы болды, себебі Бейкер келесі оқиғада – «Уақыт және Рани» – регенерация жасаудан бас тартты (өйткені ол бұл рөлден босатылған еді). Сериалда, «Террор Вервоидтер» оқиғасынан кейін, Алтыншы Докторға Вервоидтерді жойғаны үшін тағылған геноцид айыптауын Доктордың жауы, Қожайын (Энтони Айнли) тоқтатады. Ол Доктор мен оның айыптаушысы Валейардты (Майкл Джейстонды) виртуалды микроәлем – Матрицада бір-бірін жоюға тырысады, сондай-ақ Уақыт Лордтарының Жоғары Кеңесін құлатып, Қожайынның билікке келуі үшін жағдай жасауды көздейді.

Сюжет

Алтыншы Доктор Валейардтың дәлелі жалған екенін және Матрицаның бұзылғанын мәлімдейді. Матрицаның сақшысы мұның мүмкін емес екенін айтады. Глиц пен Мел сот залына күтпеген жерден келіп түседі. Қожайын Матрица экранында пайда болып, жауапкершілікті өз мойнына алады және Матрицаны бұзуға болатынын көрсетеді. Қожайынның талабымен Глиц Раволокстан алуға тырысқан деректерді ашады, олардың ішінде Ұйқышылар ұрлаған Матрицадан технологиялық құпиялар бар екенін айтады. Уақыт Лордтары Ұйқышыларды Жердегі базаларына дейін іздеп табады, планетаны ғарышқа сүйреп әкеп, Доктор оны тапқан жерге жеткізеді, нәтижесінде планетадағы барлық тіршілік дерлік жойылды. Доктор Уақыт Лордтарын декаденттік және жемқор деп айыптайды. Қожайын Валейардтың Доктордың қараңғы жағының көрінісі екенін түсіндіреді, «Доктордың он екінші және соңғы бейнесі арасында»; Жоғары Кеңес Валейардқа Доктордың қалған регенерацияларын дәлелдерді жалғандау үшін ұсынды. Доктор сот процесін тоқтатуды талап етеді, өйткені ол бірден сотталушы да, прокурор да бола алмайды, сол кезде Валейард Матрицаға қашып кетеді – қалыпты логика қолданылмайтын виртуалды шындыққа. Доктор Глицпен бірге оның артынан қуады және «Фантазия фабрикасы (иесі: J. J. Chambers)» деген жазуы бар ғимараттың қасына жетеді. Мистер Попплвик есімді кеңсе қызметкері оларды шөл далаға жібереді. Доктордың үрейіне орай, жерден қолдар шығып, оны жер астына сүйреп апарып жатады. Глиц оны құтқара алмайды, бірақ Доктор зардапсыз жерден қайта көтеріліп, Матрицадағы ештеңе шындық емес екенін дұрыс айтады. Валейард пайда болып, Докторды қорқытып, содан кейін нервтік газды босатады, Доктор мен Глицті қираған коттеджге тығылуға мәжбүр етеді. Олар ішке кіргенде, ол жоғалып кетеді – бұл Қожайынның ТАРДИС-і. Қожайын Доктордың Валейардты жеңуін қалайтынын айтады, өйткені ол Валейардтың өзін жеңе алатынынан қорқады. Ол Докторды кататониялық күйге түсіріп, оны ТАРДИС-тен шығарып, Валейардты жасырынған жерінен шығаруға мәжбүр етеді. Валейард балконға шығып, Қожайынға оқ атып, оны қашуға мәжбүр етеді. Мел туннельден шығады, ал Доктор оның даусын танып, трансынан оянады. Ол оны Матрицадан алып шығып, сот залына кіргізеді. Олар оның шындықты айтуы керектігіне келіседі, ал ол сотқа Вервоидтардың жойылған көріністерінің, Валейардтың геноцид айыбының негізі болған оқиғаларға куә болғанын растайды. Инквизитор Докторды кінәлі деп табады және оның өмірінен айырылатынын жариялайды. Ол үкімді әділеттің орындалуы деп қабылдайды және өлім жазасына кесіледі. Бірақ бұл тағы бір иллюзия. Мел Докторға көмек қажет екеніне қатты алаңдайды, Қамқоршының кілтін алып, Матрицаға кіреді. Ол Докторды тауып, ескертеді, бірақ ол сот залының жалған екенін және тек Валейардпен соңғы кездесуге жетуді қалағанын білген еді. Қожайын Глицке пара бергендіктен, ол Фантазия фабрикасына оралады; ол Раволокста жойылған деп ойлаған деректердің түпнұсқасын табады. Глиц деректерді Қожайынның ТАРДИС-іне алып қашады, ал Доктор Попплвиктен Чемберсті сұрайды; Попплвик бас тартады. Доктор мен Мел оны ұстап алады, Доктор оның бетін жұлып, Попплвикті маскаланған Валейард екенін көрсетеді. Олар бөлмедегі жасырылған машинаның бөлшектер таратушы екенін түсінеді, онымен Валейард сот мүшелерін өлтіруді жоспарлап отыр. Инквизитор Жоғары Кеңестің құлатылғанын біледі. Қожайын Матрица экранында пайда болып, билікке алмасу үшін тәртіп орнатуды ұсынады. Ол Глицтің түпнұсқасын өзінің ТАРДИС жүйесіне жүктейді, бірақ тұзақ іске қосылып, оны және Глицті салқындатады. Мел Матрицадан шығып, Уақыт Лордтарын ескертеді. Олар Матрица экранын өшіре алмайды, бірақ Доктор Валейардтың қаруын саботаждайды және Фантазия фабрикасы жарылады; ол Матрицадан қашып, сот залына оралады. Инквизитор оған қарсы айыптауды алып тастайды және Перидің Торос Бетадағы оқиғалардан аман қалғанын және Ерканостың патшайымы болғанын айтады. Ол Докторды жаңа Кеңестің Лорд-Президенті болып тұруға шақырады, бірақ ол оның орнына Периге тұруды ұсынады. Ол Уақыт Лордтарын Глицке мейірімді болуға шақырады, ал Мельді дұрыс уақытына қайтарады. Инквизитор сот залынан шығып бара жатқанда, ол Матрицаның сақшысына нұсқаулар береді. Ол камераға қарап тұрғанда, ол Валейард екені анықталады.

Баспаға шығарылған

Пип пен Джейн Бейкер жазған осы сериалдың романдық нұсқасы 1988 жылдың сәуір айында Target Books баспасынан «The Ultimate Foe» деген атпен шықты. «The Ultimate Foe» – маусымның 9-шыдан 12-ші бөлімдеріне берілген жұмыс атауы, бірақ қазір бұл бөлімдер «Terror of the Vervoids» деп белгілі. Роман қосымша сахнамен аяқталады, онда Мел Доктордың болашағына қайтарылады, сондай-ақ «Time and the Rani» сериалының оқиғалары бірнеше басқа оқиғалардан кейін және Алтыншы Доктордың жаңа денеге ауысуынан бұрын болғандығын меңзеп көрсетеді.

Үй медиасы

1993 жылдың қазан айында бұл оқиға "Уақыт иелерінің сынағы" жинағының үш кассетасының бірі ретінде VHS форматында жарық көрді. 2008 жылдың 29 қыркүйегінде 2-ші аймақ DVD форматында осы маусымның қалған үш оқиғасымен бірге шығарылды. Бұл сериал 2014 жылдың 22 қаңтарында Doctor Who DVD файлдарының 132-ші нөмірінде шығуы жоспарланған еді. 2019 жылдың қазан айында сериалдың лимиттік Blu-Ray нұсқасы шықты, онда қосымша мүмкіндіктер жинағының бөлігі ретінде барлық 14 эпизодтың ұзартылған нұсқалары ұсынылды.