Кіріспе

Американдық бейсбол басшысы, оның әкесі

Уильям Луис Вик кіші (William Louis Veeck Jr., 9 ақпан 1914 – 2 қаңтар 1986), сондай-ақ "Спорттық көйлек Билл" және "Жабайы Билл" аттарымен де белгілі, американдық Бейсболдың Бас лигасы франшизасының иесі және насильші болды. Вик әртүрлі уақытта Кливленд Индианс, Сент-Луис Браунс және Чикаго Уайт Сокс командаларының иесі болды. 1947 жылы Индианс командасының иесі және президенті ретінде Вик Ларри Добимен келісім жасады, осылайша Америка лигасының интеграциясы басталды, ал келесі жылы команда Әлемдік серия жеңімпазы атанды. Вик бейсбол франшизасын жеке байлықсыз сатып алған соңғы иесі болды және бейсболға көптеген инновациялар мен үлес қосты. Төрелік және еркін агенттік арқылы жалақының өсуіне қарсы тұра алмағандықтан, Вик 1980 жылғы маусымнан кейін Уайт Сокс командасындағы меншік үлесін сатты. Ол 1991 жылы Бейсбол Даңқы залына қабылданып, мәңгілікке енді.

Ерте өмір

Билл Вик 1914 жылдың 9 ақпанында Чикагода дүниеге келді. Вик Иллинойс штатының Хинсдейл қаласында өсіп келе жатқанда, оның әкесі Уильям Вик аға Чикаго Кабс клубының президенті болды. Вик аға – жергілікті спорт жазушысы, ол Кабсты қалай басқаша басқаруға болатыны туралы көптеген мақалалар жазды, ал команданың иесі Уильям Ригли оның айтқан сөзін қабылдады. Бала кезінде Вик Кабс үшін попкорн сатушы, ал қаланың екінші жағындағы Чикаго Уайт Сокс үшін жартылай штаттан жұмыс істеді. Кейін, 1937 жылы, ол Wrigley Field стадионының қабырғаларына ағаш өсімдігін отырғызу идеясын ойлап тапты. Вик Массачусетс штатының Андовер қаласындағы Филлипс академиясына оқуға түсті. 1933 жылы әкесі қайтыс болған соң, Вик Кенион колледжін тастап, ақырында Кабс клубының қазынашысы болды. 1935 жылы ол алғашқы әйелі Элеонорға үйленді.

Милуоки пивоварлары

1940 жылы Вик Чикагодан кетіп, бұрынғы Cubs клубының жұлдызы және бас жаттықтырушысы Чарли Гримммен бірлесіп, Америка Ассоциациясының сол кездегі қарқыны төмендеген Milwaukee Brewers командасын сатып алды. Бес маусымда үш рет жеңіске жеткен соң Вик 1945 жылы Милуоки франшизасын 275 000 долларға сатты. Өзінің «Veeck – As in Wreck» атты автобиографиясында Вик қарсы команданың сол жақтан соққы беретін ойыншыларына оң алаңдағы нысананы қиындату үшін экран орнатқанын айтты. Экран дөңгелектерде орнатылғандықтан, қарсыластың соққы беру қабілетіне байланысты күніне орнатылуы немесе орнатылмауы мүмкін еді. Мұндай әрекетке қарсы ереже болған жоқ, бірақ Вик оны шектен шығарып, қарсыластар соққы беретін кезде шығарып, ал Brewers соққы беретін кезде кері тартты. Вик лиганың келесі күні оған қарсы ереже қабылдағанын хабарлады. Алайда, Америка бейсбол зерттеулер қоғамының (SABR) екі мүшесі жүргізген кең ауқымды зерттеулер бұл оқиғаның Викпен ойлап табылғанын немесе әрине, асыра айтылғанын көрсетті. Екі зерттеуші жылжымалы қоршауға немесе оның жұмыс істеуі үшін қажетті жабдыққа сілтеме таба алмады. Brewers клубының тең иесі болған Вик Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Теңіз жаяу әскерінде үш жылға жуық артиллерия бөлімінде қызмет етті. Осы кезеңде кері соққы берген артиллериялық құрал оның оң аяғын қырып тастады, алдымен аяғын, содан кейін тізеден жоғары аяғын ампутациялау қажет болды. Өмірі бойы аяғына 36 операция жасады. Ал Пол Диксонның «Билл Вик: Бейсболдың ең үздік маверигі» атты өмірбаянында жарияланған қосымшада «Билл Вик 1943 жылғы «Филлиз» командасын сатып алу жоспары туралы өтірік айтты ма?» деген сұрақ қойылды. SABR мақаласында Тайгиел Вик пен басқалардың «Филлиз» клубын сатып алу және оны Негро лигасының жұлдыздарымен толықтыру схемасын Вектің мемуарлары жарияланғанға дейін он бес жыл бұрын айтқанын түсіндірді, бірақ «Бұл есептердің бәрінде оқиғаны айтып отырған жалғыз дауыс Вектің болып қала береді» деп мойындады. Тайгиелдің мақаласында «Иорданияның және т.б. бағасы бойынша Виктің «Филлиз» клубын сатып алып, оның құрамына Негро лигасының жұлдыздарын қосу туралы идеясы көбінесе Вектің айтқанындай, жобадан аса шықпаған болуы мүмкін. Бізде әлі де Вик бұл әрекетті ұсынған және Лэндис пен (сол кездегі Ұлттық лига президенті Форд) Фрикке қабылдамауға тап болғанын растайтын нақты дәлелдер жоқ» делінген. Сол жылдың шілдесінде ол Америка лигасында ойнаған алғашқы қара нәсілді ойыншы Ларри Добимен келісімшарт жасады. Добидің алғашқы ойыны 5 шілдеде өтті, ал ойын алдында Добиді командаға ойыншы-бас жаттықтырушы Лу Будро таныстырды. «Лу мені әр ойыншымен жеке-жеке таныстырды. «Бұл Джо Гордон», - деді Гордон қолын созып. «Бұл Боб Лемон», - деді Лемон қолын созып. «Бұл Джим Хеган», - деді Хеган қолын созып. Барлық жігіттер қол созып, үш адамнан басқасы», - деді Доби. Келесі жылы Вик Сатчел Пейджпен келісімшарт жасады, оны Мэйджер лигасының тарихындағы ең жас жаңашыл ойыншы етті. Кливленд Мүнисипальдік стадионының үлкен аумағын пайдалану үшін 1947 жылы Вик жылжымалы орталық алаңдық қоршауды орнатты, оны белгілі бір серияда қарсыластарға қарсы Индиандықтарға қалай тиімді болатынына байланысты жылжыта алатын еді. Қоршау қарсыластардың арасында 5 метрге дейін жылжыды. 1947 жылғы маусымнан кейін Америка лигасы аутфилд қабырғасының қашықтығын маусым бойы бекітетін ереже өзгертіске енгізді. Милуокидегідей, Вик промоушнге ерекше көзқарас танытты, «Бейсболдың клоун-принсі» Макс Паткинді жаттықтырушы ретінде тартты. Паткиннің жаттықтырушылар алаңына шығуы жанкүйерлерді қуантса, Америка лигасының бас кеңсесін ашуға салды. Вик өте танымал болғанымен, 1947 жылы Будроны Сент-Луис Браунс клубына ауыстыру әрекеті бұқаралық наразылық пен Будроны қолдауға арналған петицияларға әкелді. Вик жауап ретінде жанкүйерлерді тыңдайтынын айтты және Будромен екі жылдық жаңа келісімшартқа қол қойды. Кейінірек Вик сауда келіссөздері олар жарияланбастан бұрын тоқтағанын мәлімдеді, бірақ ол бұл мүмкіндікті пайдаланып, сауда идеясынан бас тартқанын жария етті. 1948 жылы Будроның .355-тік орташа көрсеткішімен Кливленд 1920 жылдан бері алғашқы байрағы мен әлем чемпионатын жеңіп алды (2023 жылға дейін бұл команданың, қазір «Guardians» деп аталатын, соңғы әлем чемпионаты атағы болып табылады). Белгілі болғандай, келесі маусымда Вик 1948 жылғы байрақты команда 1949 жылы чемпиондық атағын қайталай алмайтыны математикалық тұрғыдан анық болғаннан кейін жерледі. Кейінірек сол жылы Виктің бірінші әйелі Элеонора ажырасуға өтініш берді. Оның ақшасының көп бөлігі «Индианс» клубына байланысты болғандықтан, ол ажырасу төлемдерін қаржыландыру үшін команданы сатуға мәжбүр болды. Бір жыл өткен соң, 1950 жылы Вик екінші әйелі Мэри Фрэнсис Аккерманмен үйленді. Ол оны Кливлендте болған кезде кездестірген.

Сент-Луис Браунс

Екінші некеден кейін Век 1951 жылы Сент-Луис Браунс командасының 80% үлесін сатып алды. NL-дің Сент-Луис Кардиналдарын қаладан шығаруды көздеген Век, Кардиналдың көрнекті ойыншылары Роджерс Хорнсби мен Марти Марионды менеджерлер етіп, ал Диззи Динді комментатор ретінде шақырды; сондай-ақ, олардың ортақ стадионы Спортсмендер паркін Браунс командасының естеліктерімен ғана безендірді. Біраз уақыттан кейін «Грандстанд менеджерінің күні» – Век, Конни Мак және мыңдаған жанкүйерлердің қатысуымен, жанкүйерлерге ойын барысындағы стратегиялық шешімдерге (мысалы, негізді ұрлау, соққы беру, питчерлерді ауыстыру) плакаттарды көтеріп дауыс беруге мүмкіндік берді: Браунс 5:3 есебімен жеңіске жетіп, төрт ойындық жеңіліс тізбегін үзді. 1952 жылғы маусымнан кейін Век Америка лигасы клубтарының радио және теледидардан түскен табысты қонақ командалармен бөлісуді ұсынды, бұл ұсыныс өте күшті «Янкилерге» қарсы болды, олардың теледидар және радио хабарларын таратудан түскен табысы барлық басқа AL франшизаларынан әлдеқайда жоғары еді. Ол Браунс командасының қарсыластарына өз командасына қарсы жолда өткен ойындарды эфирге беруге рұқсат бермеді. Лига бұған жауап ретінде Сент-Луистегі табысты жұма кешкі ойындарды жойды. Бір жылдан кейін Кардиналс командасының иесі Фред Сай салықтан қашуға талпынуы үшін сотталды. Бейсболдан шеттетілуі анық болғандықтан, ол Кардиналс командасын сатуға мәжбүр болды. Бастапқыда сенімді ұсыныстар тек қаладан тысқы мүдделерден түсті және Век Кардиналс командасын қаладан шығаруға қол жеткізе алады деп болжалды. Алайда, Сай Кардиналс командасын Хьюстон, Техасқа көшіруге ниеттенген топқа сатуға азықалған кезде, ол Сент-Луис қаласындағы ірі сыра зауыты Anheuser Busch-тен әлдеқайда төмен ұсынысты қабылдады, олар Кардиналс командасын қалада қалдыру мақсатымен келісімге келді. Сай Anheuser Busch ұсынысын ақшадан гөрі азаматтық парызды орындау үшін қабылдады деген кең таралған пікір бар. Алайда, Anheuser Busch тарихшысы Уильям Кноэдельсдердің айтуынша, Сайдің басты ниеті әрқашан Кардиналс командасын Сент-Луис қаласында қалдыратын топқа сату болған. Anheuser Busch Кардиналс командасын сатып алғаннан кейін Век Сент-Луистегі жұмысының аяқталғанын түсінді. Ол тез арада Anheuser Busch-тың байлығының арқасында Кардиналс командасының қаржылық мүмкіндіктері оның теңдестіре алмайтын деңгейде екенін, әсіресе оның басқа табыс көзі болмағанын түсінді. Ол Браунс командасын басқа жерге көшіруге мәжбүр болды. Алдын ала қадам ретінде ол Спортсмендер паркін Кардиналс командасына сатты, олар оны ақырында Буш стадионының бірінші нұсқасы ретінде қайта атады. Бастапқыда Век Браунс командасын Милуокиге (олар 1901 жылы алғашқы маусымда ойнаған) көшіруді қарастырды. Милуоки жақында Милуоки округінің стадионын салып, ірі лига командасын шақыруға тырысты. Алайда, шешім Брюэрс командасының бас командасы Бостон Брейвздің қолында болды. Сол кездегі ірі лига ережелеріне сәйкес, Брейвз Милуокиге ірі лига құқығын иеленді. Брейвз егер Брюэрс командасы таратылса, сондай талантқа ие басқа команданы қалаған, алайда 1953 жылғы маусымның басталуына дейін келісімге қол жеткізілмеді. Талқысызда, бірнеше аптадан кейін Брейвз командасының өзі Милуокиге көшіп кетті. Сент-Луис команданың қалада қалуын қалағанын білгендіктен, Сент-Луистегі кейбір адамдар Векке қарсы науқан жүргізді. Ол мойынсұнбай, Мэриленд штатының Балтимор қаласына ірі лига командасын әкелуге тырысатын топпен байланысқа түсті. 1953 жылғы маусымнан кейін Век өзінің акцияларының жартысын Балтимор тобының өкілі, Балтимор адвокаты Кларенс Майлзға және оның серіктестеріне сатуға келісті. Ол шамамен 40% үлесімен негізгі меншік иесі болып қала бермек. Лига президенті Уилл Харридж оған мақұлдаудың сөзсіз екенін айтса да, оны қажетті алты қолдаудың орнына тек төрт иесі ғана қолдады. Басқа иелер оны суреттен шығаруды көздегенін түсінген (әрине, ол франшизасын жою қаупіне тап болды), Век өзінің барлық үлесін Майлз тобына сатуға келісті, олар Браунс командасын Балтиморға көшірді, онда олар Ориолс деп аталды, және осы атауды қазірге дейін сақтап келеді.

Чикагоның "Ақ сокс" клубы

Комиски отбасы ішіндегі туыстық шиеленісті пайдаланып, 1959 жылы Вик Чикаго Уайт Сокс клубының бақылау үлесін сатып алған топтың жетекшісі болды. Вик команданы сатып алғаннан кейін, Уайт Сокс 40 жылдан кейін алғашқы чемпиондық титулын жеңіп алды. Сол жылы Уайт Сокс үй маттарына 1,4 миллион көрермен жиылып, клуб тарихындағы жаңа рекорд орнатты. Келесі жылы команда дәл осы көрсеткішті жаңартты, Comiskey Park-қа 1,6 миллион адам келді. Сонымен қатар, үлкен лигаларда алғаш рет "жарылатын есеп тақтасы" орнатылды, ол электрлік және дыбыстық эффектілер шығарып, Уайт Сокс ойыншылары хоум-ран соққанда отшашу шашуды іске қосты. Алайда, Лос-Анджелес Доджерс клубының иесі Уолтер О’Мэлли Викке тиесілі командамен бәсекелесуге мүдделі емес еді, тіпті ол аз үлеске ие болса да. О’Мэлли келісім туралы естіген соң, Оңтүстік Калифорниядағы эксклюзивті франчайзингтік құқықтарын қолданды. Аймақтағы Америка лигасының кез келген командасын сатып алушы О’Мэллидің келісімін алуға тиіс еді, ал О’Мэлли Вик негізгі акционері болатын командаға рұқсат бермейтіні анық болды. Гринберг досын бас тартуға көндіруге тырысқаннан гөрі, Лос-Анджелес Энджелс клубын сатып алудан бас тартты. Уайт Сокс клубын сатқаннан кейін Вик ABC телеарнасында телекомментатор болып жұмыс істеді. Содан кейін ол отбасымен бірге Мэриленд штатының шығыс жағалауына денсаулығын қалпына келтіруге көшті. Денсаулығы жақсарғаннан кейін Вик Вашингтон Сенаторс клубын сатып алуға сәтсіз тырысты, содан кейін 1969-1970 жылдары Бостондағы Саффолк Даунс ат жарыс жолын басқарды. 1974 жылы Балтимор Ориолс клубын сатып алуға әрекеттенді, бірақ салық органымен туындаған мәселелерге байланысты сәтсіз аяқталды. 1975 жылға дейін Вик бейсбол иелері арасында есімдері жиі естілмеді, ол Джон Аллиннен (1969 жылдан бері жалғыз иесі) Уайт Сокс клубын қайта сатып алғаннан кейін ғана тағы да көзге түсті. Сокс клубын қайта бақылауға алғаннан кейін Вик бірден тағы бір жарнамалық трюк жасады. Ол және бас менеджер Роланд Хемонд қонақүйдің вестибюлінде төрт ауыстыру жүргізді, бұл оқиға жұртшылықтың назарында болды, бірақ басқа иелер бұл әрекетті лайықсыз деп санады. Алайда екі аптадан кейін төреші Питер Зайцтің шешімі резервтік ережелерді жойып, еркін агенттік дәуірін бастады, бұл ойыншылардың жалақысын күрт өсірді. Иронияға орай, Вик Курт Фладтың тарихи сот ісі кезінде оны қолдаған жалғыз бейсбол иесі болды, онда Флад Филадельфия Филлиз клубына ауысқаннан кейін еркін агенттікке қол жеткізуге тырысты. Ол сондай-ақ ойыншылардың формасын түбегейлі өзгертіп, clamdigger шалбарлары мен тіпті шорттарды енгізді, ал Уайт Сокс командасы 1976 жылдың 8 тамызында Канзас-Сити Роялс клубына қарсы осы формада алғаш рет шықты. Еркін агенттікке бейімделу үшін ол "ойыншыларды жалға алу" моделін жасады, ол басқа клубтардың жұлдыздарын олардың опциялық жылдарында сатып алуға бағытталған. Бұл тәсіл орташа деңгейде сәтті болды: 1977 жылы Уайт Сокс 90 ойын жеңіп, Оскар Гэмбл мен Ричи Зиск сияқты ойыншылардың қосылуымен үшінші орынға ие болды. Осы соңғы сәтті кезеңде Вик жарнамашы Гарри Карейді "Take Me Out to the Ball Game" әнін жетінші иннингте орындауға шақырды. Вик Карейден бүкіл стадион үшін ән айтуын өтінді, бірақ ол бас тартты. Вик өзінің жазбасы бар екенін айтты, сондықтан Карейдің әнін тыңдауға мәжбүр болады. Карей өтінішті қабылдап, "White Sox" клубының органисті Нэнси Фаустпен бірге ән орындады, содан кейін 1982 жылы Чикаго Кабс клубының жарнамашысы болғаннан кейін Wrigley Field стадионында да осы әнді орындаумен танылды. Бұл дәстүр Карейдің 1998 жылы қайтыс болғаннан кейін де жалғасып келеді. 1979 жылғы маусымда тағы да көптеген акциялар ұйымдастырылды. 10 сәуірде ол Торонто Блю Джейс клубынан 10:2 есебімен жеңілгеннен кейін жанкүйерлерге тегін кіруді ұсынды. 12 шілдеде Вик, ұлы Майк пен радиодағы жеке тұлға Стив Дальдің көмегімен, өзінің ең әйгілі акцияларының бірін – "Дисконы жою түнін" өткізді, бұл жоспарланған қос ойынның арасында өтті, нәтижесінде Comiskey Park стадионында тәртіпсіздік туды және ойынды Детройт Тайгерс клубына беруге мәжбүр болды.

Бейсболдан кейінгі өмір

Өзін еркін агенттер дәуірінде қаржылық бәсекелесе алмайтынын түсінген Вик 1981 жылғы қаңтарда «Уайт Сокс» командасын сатты, бірақ бұл оңай болған жоқ. Оның бірінші таңдауы – Эдвард Дж. ДеБартоло (НХЛ-дің «Питтсбург Пингвинс» және НФЛ-дің «Сан-Франциско 49ers» командаларының иесі) лига дауысымен қабылданбады (жеті дауыс қолдау көрсетті, ал қабылдану үшін он дауыс қажет болды). Содан кейін Вик команданы екінші таңдауына, Джерри Рейнсдорф пен оның серігі Эдди Эйнхорнға 20 миллион долларға сатты. Эйнхорн «Уайт Сокс» командасын «жоғары деңгейдегі ұйымға» айналдыруға ниеттенгенін айтқанда, Вик өзінің адалдығын әкесі жастығында басқарған «Чикаго Кабс» командасына қайтарды (дегенмен, 2005 жылы «Уайт Сокс» әлем чемпионатын жеңгенде, Вик отбасы ұйымнан чемпиондық жүзіктер алды). Вик Чикагодағы үйіне зейнетке шықты, бірақ жазда оны көбінесе «Вригли Филд» стадионының трибуналарында кездестіруге болар еді. Вик сондай-ақ журналдар мен газеттерге бейсболдың жалпы жағдайы туралы пікір білдіретін мақалалар жазатын.

Денсаулықтың нашарлауы және өлім

1980 жылға дейін Век көп темекі шегіп, ішімдік ішкен. 1984 жылы Век өкпе қатерлі ісігіне байланысты екі операциядан өтті. Вектің артында әйелі Мэри Фрэнсис және тоғыз баласының сегізі қалды. Тірі қалған екі баласы – Питер мен Эллен – оның бірінші некесінен, ал қалғандары (Майк, Марья, Грег, Лиза, Джули және Крис) екінші некесінен туған. Одан бұрын, 1985 жылы ең үлкен баласы Уильям III қайтыс болды. Майк Вик кіші лига және тәуелсіз бейсбол басшысы болды және Солтүстік лиганың табысты мүшесі болған Сент-Пол Сэйнтс командасын құруға бірге қатысты. Кіші Вик Сэйнтс командасымен Билл Виктің көптеген таныстыру шараларын қайталады. Грег Вик 1988 жылы Джорджия университетінде география ғылымдарының докторы дәрежесін алды және қазір Батыс Мичиган университетінде қалалық геология және Шығыс Азияға қатысты география профессоры болып жұмыс істейді.

Вектің кітаптары

Вик үш автобиографиялық шығарма жазды, олардың әрқайсысы журналист және спорт жазушысы Эд Линнмен бірлесіп жазылған. Алғашқы екеуі 1980 жылдары Вектің бейсболға қайта оралғаннан кейін жаңартылған басылымда қайта шығарылды. Кітаптар: «Век Вректе» (1962) – тікелей автобиография, кейіннен Вектің денсаулығы нашарлағаннан кейін, ол «White Sox» командасындағы үлесін сатуға мәжбүр болды. «The Hustler's Handbook» (1965) – «Wreck» кітабының жалғасы және кеңейтімі, ол жоғары лигада сырттан қарайтын адам ретінде жұмыс істеу тәжірибесін ашады, бейсболдағы сахна артындағы көптеген драмалық эпизодтарды, соның ішінде 1965 жылы «New York Yankees» командасын «CBS» сатып алуын, «Milwaukee Braves» командасының Атлантаға көшуіне қатысты амалдарды, сондай-ақ 1919 жылғы «Black Sox» скандалын 1919 жылы «White Sox» командасының бизнес-менеджері Гарри Грабинердің күнделігі арқылы баяндайды, ол кейін 1948 жылы «Indians» командасында Вектің серігі болған. «Thirty Tons a Day» (1972) – 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында «Suffolk Downs» жарыс жолында өткізген уақытын баяндайды. Атауы күнделікті жоюға тиіс қалдықтардың мөлшерін (аттың нәжісі, пайдаланылған сабан және т.б.) білдіреді.