Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық ғарышкер және инженер (1950 жылы туған)
American astronaut and engineer (born 1950)
Джозеф Ричард Таннер (21 қаңтар 1950 жылы туған) – Колорадо Боулдер университетінің американдық оқытушысы, инженер-механик, бұрынғы әскери-теңіз офицері және авиатор, сондай-ақ бұрынғы NASA ғарышкері. Ол Иллинойс штатының Данвилл қаласында дүниеге келген. Таннер ғарышкерлердің арасында ерекше, себебі оның ұшу сынақтарында тәжірибесі болмаған, сонымен қатар жоғары білімі де жоқ. Көбінесе әскери ұшу сынақтарынан өтпегендер медицина ғылымдарының докторы немесе философия докторы болады, ал кейде магистр дәрежесін де алады. Ал Таннердің ғарышкер болу жолы 1987 жылы жасаған сәтсіз өтінімінен кейін, 1992 жылы NASA ғарышкерлер құрамына іріктелуге дейін, әскери ұшқыш ретінде қызмет етуден және содан кейін NASA-дағы ұшқыштарға арналған жаттығулардан өтті.
Joseph Richard Tanner (born January 21, 1950) is an American instructor at the University of Colorado Boulder, mechanical engineer, a former naval officer and aviator, and a former NASA astronaut. He was born in Danville, Illinois. He is unusual among astronauts as he did not have a background in flight test nor did he earn any advanced academic degrees. Typically those who did not do military flight test have an M. D. or Ph. D., if not a master's, whereas Tanner's path to becoming an astronaut followed operational military flying and then into NASA for operational jet training before being selected into the NASA Astronaut Corps in 1992, following an unsuccessful application in 1987.
Өмірбаян
Тэннер 1950 жылғы 21 қаңтарда Иллинойс штатының Данвилл қаласында дүниеге келген. Ол үйленген, екі ұлы бар – Уильям және Мэтью. Таннер – Америка Скауттарының No19 (Дэнвилл, ИЛ) отрядының «Бүркіт» атағын алған скауты. 1968 жылы Данвилл орта мектебін бітіргеннен кейін, 1973 жылы Иллинойс университетінің Урбана-Шампейн бөлімінде механикалық инженер мамандығы бойынша ғылым бакалавры дәрежесін алып бітірді. Оның хоббилері: жүзу, кемпинг, тау шаруасы, отбасымен уақыт өткізу. Оның інісі Дэвид – Индиана университетін математика және физика мамандықтары бойынша Phi Beta Kappa құрметті дипломмен бітірген, сондай-ақ компьютерлік ғылымдар және дене шынықтыру саласында магистр, ал Индиана университетінің кинезиология факультетінде адамның физиологиялық қызметі бойынша докторлық диссертациясын қорғаған. Таннердің анасы Уэльстегі Лланддеви Брефи ауылынан шыққан. Ол Уэльстің бұрынғы ұлттық ақыны Гвинет Льюистің туысы.
Tanner was born January 21, 1950, in Danville, Illinois. He is married with two children, sons William and Matthew. Tanner is an Eagle Scout from Troop #19 (Danville, IL) with the Boy Scouts of America. Following graduation from Danville High School in 1968, he attended and graduated with a Bachelor of Science degree in mechanical engineering from the University of Illinois at Urbana Champaign in 1973. His hobbies include: swimming, camping, mountaineering, spending time with his family. He had an identical twin brother, David, who graduated from Indiana University, Phi Beta Kappa, with a double major in mathematics and physics and also held master's degrees in computer science and exercise science and a Ph. D. in human performance from the Department of Kinesiology at Indiana University. Tanner's mother comes from Llanddewi Brefi, Wales. He is a cousin of the former National Poet of Wales Gwyneth Lewis.
Әскери-теңіз қызметі
1973 жылы Иллинойс университетінің инженерлік факультетін бітіргеннен кейін Таннер АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қосылды. 1975 жылы ол Әскери-теңіз авиаторы атағын алды, содан кейін «Корал Си» кемесінде A-7E ұшқышы болып қызмет етті. Ол активтік қызметін Флорида штатының Пенсакола қаласындағы 4-оқу эскадрильясының (VT 4) ұшқыш-инструкторы ретінде аяқтады. Таннер әскери және NASA ұшақтарында шамамен 9000 сағат, ал ғарышта 1000 сағаттан астам уақыт өткізді, оның ішінде ғарышқа шығуларға 50 сағатқа жуық уақыт жұмсады. 1994 жылдың 3-14 қарашасында Таннер «Атлантис» ғарыш кемесімен STS-66 миссиясын орындады, ол «Атмосфералық қолданбалар және ғылым зертханасы-3» (ATLAS 3) миссиясы болды. ATLAS 3 – Жер атмосферасының құрамын және Күннің 11 жылдық циклы кезіндегі әсерін зерттеуге арналған бірнеше ғарыш сапарының үшіншісі. Миссия сонымен қатар орта атмосфераның химиялық құрамын зерттеу үшін орналастырылған және миссия аяқталғаннан кейін қайтарылған CRISTA SPAS спутнигін де алып жүрді. Таннер ғарышта 262 сағат 34 минут өткізіп, Жерді 175 рет айналды. 1997 жылдың ақпанында Таннер STS-82 экипажының құрамында Хаббл ғарыш телескопын (HST) күтіп-жөндеу үшін екі рет ғарышқа шықты. «Дискавери» ғарыш кемесімен ұшқан жеті мүшелі STS-82 экипажы 11 ақпанда ұшып, 21 ақпанда Кеннеди ғарыш орталығына түнгі қону жасады. Ұшу барысында экипаж телескоптың ғылыми мүмкіндіктерін жақсарту және ескірген жабдықтарды ауыстыру үшін бес рет ғарышқа шықты, HST-ны жақсы жағдайға келтірді. Экипаж телескопты қайтадан ғаламды зерттеуге жібермес бұрын оның орбитасын 8 теңіз миліне (15 км) көтерді. Таннердің екі ғарыш сапары 14 сағат 01 минутқа созылды. Ұшу 9 күн, 23 сағат, 37 минутқа созылып, 4,1 миллион миль (6,6 миллион км) қашықтықты басып өтті. Таннердің үшінші миссиясы – STS-97, «Эндевор» ғарыш кемесімен (30 қараша – 11 желтоқсан, 2000 жыл), Халықаралық ғарыш станциясын құрастыруға арналған бесінші миссия. Станциямен байланысқан кезде экипаж станцияның алғашқы тұрғын экипажына жабдықтар мен материалдарды жеткізіп, сонымен қатар АҚШ-тың күн батареяларының алғашқы жиынтығын орнатты. Таннер үш рет ғарышқа шығып, жалпы 19 сағат 20 минут өткізді. Миссия 10 күн, 19 сағат, 57 минутқа созылып, 7,19 миллион км қашықтықты басып өтті. Таннердің төртінші миссиясы – STS-115, «Атлантис» ғарыш кемесімен (2006 жылдың 9 қыркүйегінде ұшырылды). 13 қыркүйекте ол 5 сағат 26 минуттық ғарыш сапарына қатысып, P3/4 фермасын ХҒС-ке қосты. STS-115 2006 жылдың 21 қыркүйегінде Жерге оралды. Ол ғарышқа шыққанда түсірген суреті кейіннен Popular Science фото галереясындағы ең жақсы астронавттардың селфилерінің тізіміне енді.
After he graduated from the University of Illinois in 1973 as an engineer, Tanner joined the U. S. Navy. He received his Naval Aviator wings in 1975, before serving as an A 7E pilot with Light Attack Squadron 94 (VFA 94) aboard the Coral Sea. He finished his active service as an advanced jet instructor pilot with Training Squadron 4 (VT 4) in Pensacola, Florida. He has accumulated almost 9,000 hours in military and NASA aircraft, and over 1,000 hours in space, including nearly 50 hours in spacewalks. Tanner flew aboard the Space Shuttle Atlantis on the STS 66, November 3–14, 1994, performing the Atmospheric Laboratory for Applications and Science 3 (ATLAS 3) mission. ATLAS 3 was the third in a series of flights to study the Earth's atmosphere composition and solar effects at several points during the Sun's 11 year cycle. The mission also carried the CRISTA SPAS satellite that was deployed to study the chemical composition of the middle atmosphere and retrieved later in the mission. Tanner logged 262 hours and 34 minutes in space and 175 orbits of the Earth. Tanner performed two spacewalks as a member of the STS 82 crew to service the Hubble Space Telescope (HST) in February, 1997. The STS 82 crew of seven launched aboard Space Shuttle Discovery on February 11 and returned to a night landing at Kennedy Space Center on February 21. During the flight the crew completed five spacewalks to improve the science capability of the telescope and replace aging support equipment, restoring HST to near perfect working condition. The crew boosted HST's orbit by 8 nautical miles (15 km) before releasing it to once again study the Universe. Tanner's two space walks totaled 14 hours and 01 minutes. The flight orbited the Earth 150 times covering 4.1 million miles (6,600,000 km) in 9 days, 23 hours, 37 minutes. Tanner's third mission was STS 97 aboard Space Shuttle Endeavour (November 30 to December 11, 2000), the fifth Space Shuttle mission dedicated to the assembly of the International Space Station. While docked to the station, the crew installed the first set of U. S. solar arrays, in addition to delivering supplies and equipment to the station's first resident crew. Tanner performed three space walks totaling 19 hours 20 minutes. Mission duration was 10 days, 19 hours, 57 minutes, and covered 4.47 million miles (7,190,000 km). Tanner's fourth mission, STS 115 aboard Space Shuttle Atlantis launched on September 9, 2006. On September 13, he participated in the 5 hour 26 min spacewalk to connect the P3/4 truss to the ISS. STS 115 returned to Earth on September 21, 2006. A photo that he took during his spacewalk was later listed on Popular Sciences photo gallery of the best astronaut selfies.
НАСА-дан кейінгі мансап
Таннер 2008 жылдың қыркүйегінде Колорадо Боулдер университетінің аэроғарыш инженериясы ғылымы бөліміне аға оқытушы болып орналасты. Ол студенттердің дипломдық жобаларына және магистрлік дипломдық жұмыстарына көмектеседі. Сонымен қатар, ол жеке тұрақты аэроғарыш жүйелері саласында кеңесші ретінде де жұмыс істейді.
Tanner joined the University of Colorado Boulder's Aerospace Engineering Science Department as a senior instructor in September 2008. He assists with senior project course and master's project course. He is also a self employed aerospace systems consultant.