Ричард Баткус: Американ футбол тарихындағы легенда

Кіріспе

Америка футболшысы (1942–2023)

Ричард Марвин Буткус (9 желтоқсан 1942 – 5 қазан 2023) – американдық футболшы, спорт комментаторы және актер. Ол 1965 жылдан 1973 жылға дейін Ұлттық футбол лигасының (NFL) «Чикаго Беарс» командасы үшін футбол ойнады. Тоғыз маусымның ішінде сегіз рет «Про Боулға» шақырылды, бес рет «All Pro» бірінші командасына енді және екі рет әріптестері оны NFL-дің «Жылдың үздік қорғаушысы» деп таныды. Буткус қатал тәсілмен ойнайтын және шарды тартып алудағы қажырлы еңбегімен танымал болды. Ол кәсіби футбол тарихындағы ең ұлы және ең қауіпті қорғаушылардың бірі саналады. Буткус Чикагода дүниеге келді және өзінің туған штаты Иллинойста футбол карьерасын өткізді, ол Чикаго кәсіптік орта мектебінде басталды. Ол «Иллинойс Файтинг Иллини» командасының қорғаушысы және ортасы болды. Екі рет консенсус бойынша «All-American» атанды, 1963 жылы «Иллини» командасын «Роуз Боул» жеңісіне жеткізді және «Big Ten» конференциясының ең құнды ойыншысы деп танылды. 1964 жылы Буткус колледж футболының «Жылдың үздік желілік ойыншысы» атанды. 1983 жылы Колледж футбол залының мүшесі болды. Буткус 1965 жылғы NFL драфтында «Берз» командасымен үшінші нөмірлі таңдау ретінде таңдалды. Ол шарды тартып алуға бейімділігімен шарбақ ретінде өзін танытты. NFL карьерасы барысында 22 пас ұстап, 27 допты қайтарып алды (зейнеткерлікке шыққанда рекорд), сонымен қатар, күшті соққыларымен көптеген доптарды тартып алуға себепкер болды. Оның қарсыластармен күресу қабілеті оған олардың құрметі мен қорқынышын әкелді. Оның әкесі Джон, Эллис аралына литвалық иммигрант ретінде келген, ағылшын тілін жетік білмеген электрик және «Pullman Standard» теміржол вагондары зауытында жұмыс істеген. Оның анасы Эмма жуу залында аптасына 50 сағат жұмыс істеді. Буткус Чикагоның оңтүстік жағындағы Розеланд ауданында өсті. Ол Ұлттық футбол лигасының (NFL) «Чикаго Кардиналс» командасының жанкүйері болды және олардың «Комиски Парк» стадионындағы ойындарына қатысты. Оның ағасы Рон үш колледжде футбол ойнады және жарақат алғандықтан «Кардиналс» командасына қабылданудан бас тартты. 1959 жылы ол «Chicago Sun-Times» газетінен «Жылдың үздік мектеп оқушысы» атағын алған алғашқы оқушы болды.

Richard Marvin Butkus (December 9, 1942 – October 5, 2023) was an American football linebacker, sports commentator, and actor. He played football for the Chicago Bears of the National Football League (NFL) from 1965 to 1973. He was invited to eight Pro Bowls in nine seasons, named a first team All Pro five times, and was twice recognized by his peers as the NFL's Defensive Player of the Year. Butkus was renowned as a fierce tackler and for the relentless effort with which he played. He is widely regarded as one of the greatest and most intimidating linebackers in professional football history. Butkus was born in Chicago and played his entire football career in his home state of Illinois, which began at Chicago Vocational High School. He was a linebacker and a center for the Illinois Fighting Illini. He was a twice consensus All American, and he led the Illini to a Rose Bowl victory in 1963 and was deemed the most valuable player in the Big Ten Conference. Butkus was named college football's Lineman of the Year in 1964. He was inducted into the College Football Hall of Fame in 1983. Butkus was selected by the Bears as the third overall pick in the 1965 NFL draft. He soon established himself as a ball hawk with his penchant for forcing turnovers. During his NFL career, he intercepted 22 passes and recovered 27 fumbles (a record when he retired), and he was responsible for causing many more fumbles with his jarring tackles. His tackling ability earned him both admiration and trepidation from opposing players. His father John, a Lithuanian immigrant to Ellis Island who spoke broken English, was an electrician and worked for the Pullman Standard railroad car manufacturing company. His mother, Emma, worked 50 hours a week at a laundry. Butkus grew up in the Roseland neighborhood on Chicago's South Side. He was a fan of the Chicago Cardinals of the National Football League (NFL) and attended their games at Comiskey Park. His older brother Ron played football for three colleges and tried out for the Cardinals before quitting due to a bad knee. In 1959, he was the first junior to be honored by the Chicago Sun Times as Chicago's high school player of the year.

Колледж мансабы

Буткус Иллинойс университетінде оқуды таңдады және 1962-1964 жылдары «Иллинойс Файтинг Иллини» футбол командасында орталық және қанат жақтаушы болып ойнады. Бастапқыда ол «Нотр-Дам Файтинг Ирланд» командасында ойнағысы келді, бірақ сол кезде команда үйленген ойыншыларға жағымсыз қарады. Университет командасындағы алғашқы жылында ол Associated Press (AP) бойынша 1962 жылғы All Big Ten Conference футбол командасына үшінші команданың орталығы, ал United Press International (UPI) бойынша екінші команданың орталығы ретінде енді. 1963 жылы Иллинойс 8–1–1 есебін тіркеді және 1964 жылғы Роуз-боулда Вашингтонды жеңді. Буткус маусымның ең құнды ойыншысы деп танылды және Big Ten-нің ең құнды ойыншысы ретінде «Чикаго Трибьюн» күміс футбол сыйлығымен марапатталды. Ол 1963 жылғы Колледж футболының барлық Америка құрамасының орталығы ретінде бірауыздан таңдалды және жеті ірі таңдаушының барлығынан бірінші команданың құрметіне ие болды. 1964 жылы аға курс студенті Буткус қанат жақтаушы Джордж Доннеллимен бірге команданың бірлескен капитаны болып тағайындалды. UPI Буткусты 1964 жылғы колледж футболының жылдың үздік шабуылшысы деп атады, сондай-ақ ол Америка футбол жаттықтырушылары қауымдастығы және The Sporting News-тің жыл ойыншысы атанды. Екінші маусым қатарынан ол «Иллинидің» ең құнды ойыншысы деп танылды. Ол алты ірі таңдаушының бесеуі тарапынан 1964 жылғы «Барлық Америка» командасына таңдалды. Сол маусымда Sports Illustrated журналының мұқабасында спорт журналисі Дэн Дженкинс: «Егер әрбір колледж футбол командасында Иллинойстың Дик Буткус сияқты қанат жақтаушы болса, барлық қанат жақтаушылар тез арада үш футқа дейін өсіп, сопраномен ән салатын болар еді» деп мәлімдеді. Буткус 1963 жылы Хейсман Трофи үшін дауыс беруде алтыншы, ал 1964 жылы үшінші орын алды, бұл желілік және қорғаныс ойыншысы үшін сирек кездесетін нәтиже. Университет сақтайтын статистикаға сәйкес, ол колледжтік карьерасын 374 тақталамен аяқтады: 1962 жылы 97, 1963 жылы 145 және 1964 жылы 132.

Кәсіби мансап

Бюткус 1965 жылғы НФЛ драфтының үшінші нөмірімен таңдалып, «Чикаго Беарс» командасына қосылды, сондай-ақ 1965 жылғы AFL драфтының екінші раундында Америка футбол лигасының «Денвер Бронкос» командасы да оны таңдады. «Беарс» оған «Бронкос» ұсынғаннан аз ақша бергенімен, туған қаласының командасында және жаттықтырушы Джордж Халаспен ойнау оған қызықтырақ болды. Оның жаңадан бастаған келісімшартының құны 200 мың долларға бағаланды.

1965-1970 жылдар

Билл Джорджтың даңқ залындағы ортаңғы қорғаушысының орнын бастан алған Буткус 1965 жылы жаңа ойыншы ретінде бірден көзге түсті. Ол бес допты ұстап алып, қарсыластардың алты допысын қайтарып алып, допты жақсы ұстайтын ойыншы ретінде танылды, сондай-ақ алты допты мәжбүрлегені үшін де ресми емес жарияланды. 28 қарашада «Нью-Йорк Джайентс» командасына қарсы ойында ол бір допты ұстап алып, бір допты қайтарып алды және AP (Associated Press) бойынша аптаның үздік қорғаушысы атанды. Ол AP сыйлығына дауыс беруде үшінші орынды иеленді, «Сан-Франциско 49ers» командасының Сайерс және Кен Уиллардтан кейін, ал AP спорт жазушысы Джек Хэнд егер қорғаушыларға арналған жеке сыйлық болғанда Буткус әрине жеңіп алар еді деп атап өтті. Ол AP командасының бірінші құрамына енді және сегіз рет қатарынан Pro Bowl ойындарына шақырылды. 1966 жылы Буткус AP, UPI (United Press International), Newspaper Enterprise Association (NEA) және New York Daily News командаларының All-Pro командаларында екінші команданың ортаңғы қорғаушысы атанды, барлық таңдаушылар оны «Грин-Бэй Пэккерс» командасының Рей Нитшкеден кейін орналастырды. Ол 1967 жылы UPI және NEA командаларында бірінші команданың орнын, 1968 жылы AP командасын, 1969 жылы Daily News командасын қайтарып алды, және барлығын 1970 жылғы маусымға дейін сақтап қалды. «Аюлардың» 38–7 есебімен жеңісі маусымдағы жалғыз жеңісі болды, ал команда 1–13 есебімен аяқтады, бұл франшиза тарихындағы ең нашар көрсеткіш еді. Сонымен қатар, Буткуспен жасалған бес жылдық келісімшарт аяқталды. «Аюлар» командасының бірнеше ойыншысы, соның ішінде Буткус та, командамен сауда жасауға немесе босатылуға қызығушылық білдірді, бірақ ол 1970 жылғы маусымға дейін Чикагода қалу үшін көп жылдық келісімшартты жаңартты. Келісімшарт оның жалақысын жылына 50 000 доллардан 80 000–100 000 долларға дейін көтерді. 1970 жылғы қыркүйекте Sports Illustrated журналының мұқабасында «Ойынның ең қорқынышты адамы» деген тақырыппен жарық көрді. Сол жылы NFL жаттықтырушыларының тобы Буткусты команданы бастап құру үшін ең жақсы ойыншы деп атады. «Аюлардың» 19 қыркүйекте Солдиер Филд стадионында «Питтсбург Стиллерс» командасына қарсы өткізген алғашқы ойынында Буткус керемет өнер көрсетті. Егер «Аюлар» төртінші кезеңде 15–3 есебімен артта қалса, Буткус квотербек Терри Брэдшоудан екі рет допты ұстап алды. Буткус Брэдшоудан үшінші рет допты ұстады, бірақ «Аюларға» қарсы жасалған бұзушылық салдарынан ол қайтарылып алынды. Ойынның соңғы минуттарында, «Аюлар» 15–10 есебімен артта қалғанда, Буткус «Уоррен Бэнкстоннан» допты мәжбүрледі, оны «Аюлардың» қорғаушысы Эд О'Брадович «Стиллерстің» 12 ярдық сызығында қайтарып алды. Бұл допты қайтару «Аюларға» ұпай жинап, 17–15 есебімен жеңіске жетуге көмектесті. 1971 жылы ол 117 талқандау және төрт допты ұстап алу көрсеткіштерін тіркеді, бұл екі көрсеткіш бойынша да «Аюларды» бастап тұрды. 14 қарашада ол ұпай жинады; «Вашингтон Редскинс» командасына қарсы ойынның соңғы минуттарында есеп 15–15 тең болды және «Аюлар» қосымша ұпай алуға тізбеге тұрды. Снэп ұстаушы Бобби Дугластың басынан өтті, ол кейін допты қайтарып алу үшін жүгіріп келді және оны өткізуге тырысты. Қорғаушы ретінде ойнаған Буткус эндзонаға жүгіріп барып, жеңіске жету үшін допты ұстады. Кейін Буткус бұл ойынды өзінің мансабындағы ең сүйікті ойыны деп атады. Статистикалық көрсеткіштеріне қарамастан, 1966 жылдан бері алғаш рет Буткус All-Pro бірінші командасына енбеді, оның орнына NEA және Pro Football Writers Association командаларының екінші құрамына ие болды. 1972 жылы 3-ші аптада «Арыстандар» «Аюларды» 38–24 есебімен жеңді. Ойыннан кейін «Арыстандардың» қақпашысы Майк Луччи, Буткус оны «жасқаншақ» деп атады, кітаптың ойынның нәтижесіне әсер еткенін жоққа шығарды, бірақ журналистерге: «Буткус аузын жаппай ұстап, футбол ойнауы керек» деді. Журналистерге қатыгездікпен қараған Буткус бұған қатысы жоқ екенін айтып, бұқаралық ақпарат құралдарын сенсация жасауда айыптады. Кейіннен «Аюлар» командасының серіктесі Гейл Сайерс бұл кітапты ұнатпайтынын айтты, ол Буткус мұндай сөздерден жоғары екенін сезінді. Жалпы маусым Буткус үшін тағы бір өнімді болды, ол All-Pro командаларының бірінші құрамына енді және соңғы Pro Bowl ойындарына шақырылды. Оның маусымы тоғыз ойыннан кейін оң тізесіндегі жарақаттан кейін қысқарды, ол бірнеше жыл бойы ойнаған, бірақ 5-ші аптада «Атланта Фалконс» командасына қарсы ойында жарақат күшейді. 1974 жылғы маусым алдында бір хирург оған: «Сіздей денелі адам қалай футбол ойнайтынын білмеймін, неліктен сіз оны ойнағыңыз келетінін де білмеймін», - деді. Жарақаттың салдарынан ол 1974 жылғы мамыр айында 31 жасында зейнеткерлікке шықты.

Succeeding hall of famer Bill George at middle linebacker, Butkus made an immediate impact as a rookie in 1965. He established himself as a ball hawk by intercepting five passes and recovering six opponents' fumbles, and he was also credited unofficially with having forced six fumbles. Against the New York Giants on November 28, he intercepted a pass and recovered a fumble, and was named the NFL Defensive Player of the Week by the AP for the first of four times in his career. He finished third in balloting for the AP's rookie of the year award, behind Sayers and Ken Willard of the San Francisco 49ers, with AP sportswriter Jack Hand remarking that Butkus would have certainly won if there was a separate award for defenders. He was named a first team All Pro by the AP and was invited to his first of eight straight Pro Bowls. In 1966, Butkus was named the second team middle linebacker on the All Pro teams of the AP, UPI, Newspaper Enterprise Association (NEA), and New York Daily News, with each selector placing him behind Ray Nitschke of the Green Bay Packers. He reclaimed the first team spot on the UPI and NEA teams in 1967, the AP team in 1968, and the Daily News team in 1969, all of which he occupied through the 1970 season. That 38–7 win for the Bears was their only one of the season; they finished with a 1–13 record, which was the worst in franchise history. Additionally, Butkus's five year contract had reached its end. A number of Bears players, including Butkus, expressed interest in being traded or cut by the team, but he signed a multi year contract extension prior to the 1970 season to remain in Chicago. The contract raised his salary from $50,000 per year to around $80,000 to $100,000 per year. He appeared on the cover of Sports Illustrated in September 1970 with the caption, "The Most Feared Man in the Game". A panel of NFL coaches that year named Butkus the player they would most prefer to start a team with if they were building one from the ground up. In the Bears' first ever game at Soldier Field on September 19 against the Pittsburgh Steelers, Butkus turned in a great performance. With the Bears down 15–3 in the 4th, Butkus picked off quarterback Terry Bradshaw twice. Butkus did intercept a pass from Bradshaw a third time but was called back by a penalty against the Bears. In the final minutes with the Bears down 15–10, Butkus forced a fumble on running back Warren Bankston which was recovered by Bears defensive end Ed O'Bradovich on the Steelers' 12 yard line. The turnover led the Bears to score and win 17–15. In 1971, he recorded 117 tackles and four interceptions, leading the Bears in both statistics. On November 14, he scored a point; in the closing minutes of a game against the Washington Redskins, the score was tied at 15 and the Bears had lined up to kick an extra point. The snap went over the head of holder Bobby Douglass, who then raced back to retrieve the ball and looked to pass it. Butkus, who was playing as a blocking back, ran into the end zone and leapt to receive the pass for the winning score. Butkus later called the play his favorite of his career. Despite the statistical output, for the first time since 1966 Butkus was not named to a major All Pro first team, instead earning second team honors from the NEA and Pro Football Writers Association. The Lions responded with a 38–24 win over the Bears in Week 3 of 1972. After the game Lions linebacker Mike Lucci, whom Butkus had labeled a "crybaby", denied that the book had any bearing on the game's outcome, but told reporters, "Butkus should just keep his mouth shut and play football." Butkus, who was notoriously surly with reporters, also denied any connection and accused the media of sensationalism. Bears teammate Gale Sayers later said he did not like the book, feeling Butkus was above such name calling. The season as a whole was another productive one for Butkus, who reclaimed the first team middle linebacker spot on the major All Pro teams and was invited to his final Pro Bowl. His season was cut short after nine games by a lingering right knee injury, which he had been playing through for years, but was further aggravated after it gave out in Week 5 against the Atlanta Falcons. Prior to the 1974 season an orthopedic surgeon told him, "I don't know how a man in your shape can play football or why you would even want to." The injury ultimately forced him to retire in May 1974 at age 31.

" Bear " компаниясына қарсы сот

Бюткустың зейнеткерлікке шығуымен бірге, ол «Айғырлармен» жасасқан бес жылдық келісімшартының қалған төрт жылы күшінде болды, ол 1977 жылға дейін жылына 115 000 доллар төлеуді көздеген. Келісімшартта кесіп тастауға және сатуға тыйым салынған еді, тіпті операция қажет болған жағдайда да төлем жасалатын. Сондай-ақ келісімшартта қажетті медициналық және ауруханалық көмек көрсету міндеттемесі болған, бірақ Буткус айтуынша, «Айғырлар» оған осы көмекті көрсетпеген, нәтижесінде оның тізесіне емделмейтін зақым келген. Содан кейін «Айғырлар» оған егер ойнай алмаса, жалақы төленбейтінін мәлімдеді. 1974 жылдың мамыр айында Буткус «Айғырлар» командасының дәрігеріне қарсы сотқа шағымданып, 600 000 доллар өтемақы және 1 миллион доллар айыппұл талап етті. Ақырында, тараптар соттан тыс келісімге келді, «Айғырлар» Буткусқа келісімшарт бойынша толық соманы төлеуге келісті. Осы оқиға Буткус пен «Айғырлар» клубының иесі Джордж Халас арасында жарыс тудырды, және олар келесі бес жыл бойы бір-бірімен сөйлеспеді.

Профилі мен беделі

Дик - жануар еді. Мен оны маньяк дедім. Тас маньяк. Ол жақсы жаттығудан өткен жануар еді, және ол сізді ұрған сайын, ауруханаға емес, зиратқа жіберуге тырысты. Колледжде ол ағаштарға қарай жүгіріп, олардан қашып, қарсыластарды блоктаудан қашуды жаттықты. Өлшеміне қарамастан, ол жақтан жаққа дейін таклдер жасауға және пас беру кезінде тығыз қорғаушылар мен жүгірушілерді ұстауға жеткілікті жылдамдық пен ептілікке ие болды. Квартербектер Буткустың тікұшақта оларды шаққандығына шағымданатын. "Лайонс" командасының қақпашысы Чарли Сандерс Буткустың бет маскасы арқылы саусақтарымен оның көзіне тигенін еске алды. Журналисттердің "Сіз қатыгездік танытасыз ба?" деген сұрағына Буткус: "Мен ешкімге қасақана зиян келтірмеймін. Бірақ егер бұл маңызды болса, мысалы, лигалық матч сияқты..." деді. Ол ашумен ойнайды, көбінесе өзін ашуландыру үшін жағдай жасап, себебі ол бұл оған бәсекелестік артықшылық береді деп ойлады. 1969 жылы "Берс" командасы "Лайонс" командасынан алғашқы ойында жеңілгеннен кейін, "Лайонс" командасының жаңадан келген шабуылшысы Алти Тейлор журналистерге Буткус бағаланғанын айтты. Сол маусымда командалар келесі ойын өткізгенде, Буткус Тейлорды ойыннан кейін шекарадан тыс қуды да, оны Wrigley Field трибунасына секіруге мәжбүр етті. Бір күні жаттығу кезінде ол металл футболға арналған шананы соншалықты күшпен ұрды ki, ол бүгіліп, бір бөлігі ілініп қалды. "Такл жасау жеткіліксіз болды", - деп еске алды бұрынғы "Берс" командасының қорғаушысы Эд О'Брадович. "Жай ғана адамдарды ұру жеткіліксіз болды", - деп жалғастырды ол. "Ол адамдарды қиратуды жақсы көретін". Ол зейнетке шыққан кездегі NFL рекордын жасады.

Мұра мен құрмет

USA Today журналы Буткусты "басқа ортаңғы қанат жақтаушыларды бағалаудың алтын стандарты" деп атады. Ортаңғы қанатшы позициясын тудырғанымен, оның алдыңғысы Билл Джордж Буткус осы рөлді қалыптастырғаны мойндалады. Атақты спортшы Ерл Кэмпбелл, өзінің күшті жүгіру стилімен танымал, Буткусты өзінің балалық шағындағы батыры деп атады. Университетте оқыған жылдарынан кейін Буткус колледжтегі мансабы үшін танылуын жалғастырды. 1983 жылы Колледж футболының Даңқ залына енгізілді. Оның 50 нөмірі бар футболкасы – Иллинойс Файтинг Иллинойс футбол бағдарламасының зейнеткерлікке шығарылған екі футболкасының бірі (екіншісі – Ред Грейнджтің 77 нөмірі), және ол 2016 жылы Иллинойс Атлетикасының Даңқ залына енгізілді. 1999 жылы Буткус Уолтер Кэмп Футбол қорының ХХ ғасырдың ең үздік колледж ойыншыларын құрметтеу үшін құрылған "Жүзжылдық командасына" кірді. 2017 жылдың қараша айында Иллинойс университеті болашақ футбол орталығына қарап тұратын кампуста Буткусқа ескерткіш орнатылатынын жариялады. Буткус 1979 жылы, бірінші мүмкіндігінде Профутбол Даңқ залына сайланды. Даңқ залының сайлаушылары оны NFL-дің 1960-шы жылдар командасына және 1970-шы жылдар командасына енгізіп, екі онжылдықтың ең үздік ойыншыларының бірі деп мойндады. 1994 жылдың 31 қазанында "Айғырлар" Буткус пен Сэйерстің 40 нөмірі бар футболкаларын Солджер Филд стадионында өткен салтанатты шарада зейнеткерлікке шығарды. 2004 жылы Солджер Филд стадионында Буткус, Халас және тағы жеті бұрынғы "Айғырлар" ойыншысының мүсіні ашылды. Буткус NFL тарихындағы ең үздік ойыншылардың қатарында бірнеше рет аталды, 1999 жылы The Sporting News оны NFL тарихындағы тоғызыншы ең жақсы ойыншы деп атады, NFL Network телеарнасы 2010 жылы "The Top 100: NFL's Greatest Players" сериясында оныншы орын берді, ал 2014 жылы New York Daily News сегізінші орын берді. 2017 жылы NFL аға сарапшысы Гил Брандт Буткусты Деррик Томас пен Лоуренс Тейлордан кейінгі барлық уақыттағы үшінші ең үздік қанат жақтаушы деп атады. ESPN телеарнасы оны ХХ ғасырдың ең үздік 70 спортшысы деп таныды. 1994 жылы ол NFL-дің 75 жылдығына арналған барлық уақыт командасына енгізілді, бұл NFL-дің алғашқы 75 жылындағы ең үздік ойыншыларды тану мақсатымен құрылды және NFL шенеуніктері мен БАҚ өкілдері бағалады. 2019 жылы Буткус NFL-дің 100 жылдығына арналған барлық уақыт командасына енгізілді. Буткус "NFL Top 10: Ең қорқынышты қанат жақтаушылар" эпизодында бірінші орынға ие болды, ол 2008 жылы эфирге шықты. Чикаго спортына қосқан үлесін құрметтеу үшін 2008 жылы Буткус Чикаголенд спорттық Даңқ залына енгізілді. 2013 жылдың 24 тамызында ол Ұлттық литвалық американдық Даңқ залына енгізілді. 2018 жылы Буткус Иллинойс штатының Линкольн академиясының лауреаты болып танылды және штаттың ең жоғары наградасы – Линкольн орденімен марапатталды. 1985 жылы Флорида штатының Орландо қаласындағы Downtown Athletic Club 51 жаттықтырушы мен спорт журналистерінің таңдауымен жоғары мектеп, колледж және кәсіби деңгейдегі ең үздік қанат жақтаушыға жыл сайын берілетін Буткус сыйлығын құрды. 2007 жылы Буткус Downtown Athletic Club-ке сыйлық құқығына талас ашты, бірақ бір жылдық сот процесінен кейін клуб одан бас тартты. Қазіргі кезде сыйлық Буткус қоры арқылы табысталады. Актер Сильвестр Сталлоне өзінің Бульмастиф тұқымды итіне Буткус деп ат қойды, себебі ит оның қауіпсіздік көрпешесін жеп қойды. Ол оны "тарихтағы ең қатал футболшы болуы мүмкін" деп атады. Кейін ит Сталлонемен бірге "Рокки" фильмдер сериясында ойнады. Ол "The Longest Yard" (1974), "Cry, Onion!" (1975), "Mother, Jugs & Speed" (1976), "Gus" (1976), "Superdome" (1978), "Necessary Roughness" (1991) сияқты фильмдерде ойнады. Ол сыншылар тарапынан жоғары бағаланған "Брайанның әні" (1971) және 2002 жылғы "Тедди аюлар пикник" комедиясында өзін-өзі сомдады. 1982 жылы CBS телеарнасы кейіннен синдикаттық комедияға айналған "Ол шериф" пилоттық эпизодын түсірді, сонымен қатар бірнеше телешоулардың эпизодтарында камео рөлдерін ойнады. 1970-ші жылдардың соңы мен 1980-ші жылдардың басында Буткус бұрынғы NFL жұлдызы (кейіннен Blue Thunder сериалындағы әріптесі) Бабба Смитпен бірге Miller Lite жарнамаларында ойнады, олар жоғары мақтауға ие болды. 1985 жылы ол Echo Tools компаниясының сыртқы электр жабдықтарын өндірушісі болды. 1990-шы жылдары Буткус газетті негізгі отын ретінде пайдаланатын "Qwik Cook Grill" грилін жарнамалады. 1985 жылы Буткус радиода түстер талдаушысы ретінде "Айғырларға" оралды, ол бірінші жылғы ойын комментаторы Уэйн Ларриви және бұрынғы Сент-Луис Кардиналс квотербегі Джим Хартпен бірге жұмыс істеді. 1988 жылы ол CBS телеарнасының "The NFL Today" ойын алдындағы шоуында Джимми "Грек" Снайдердің орнына жұмысқа қабылданды және 1989 жылға дейін талдаушы болып қызмет етті. Ол XFL-дің "Chicago Enforcers" франшизасының бас бапкері болып тағайындалды, бірақ 2001 жылы лиганың жалғыз маусымында Рон Мейер оны алмастырды. 2005 жылы ESPN телеарнасының "Bound for Glory" шындық шоуының аясында Буткус Пенсильвания штатының Allegheny округындағы Montour орта мектебінің бас футбол бапкері болды. Ол команданы 1–6 есебімен жеңіліске ұшыратты және маусымның соңына дейін екі ойын қалғанда шоу үшін өзінің шартын орындағанын айтып, қызметтен кетті.

USA Today called Butkus the "gold standard by which other middle linebackers are measured." Although not the creator of the middle linebacker position—which is credited to his predecessor Bill George—Butkus is recognized as having defined the role. Hall of Fame running back Earl Campbell, known for his hard hitting running style, cited Butkus as his hero growing up. After his university years, Butkus continued to receive recognition for his college career. He was inducted into the College Football Hall of Fame in 1983. His No. 50 jersey is one of only two retired by the Illinois Fighting Illini football program, the other being the No. 77 of Red Grange, and he was an inaugural inductee into the Illinois Athletics Hall of Fame in 2016. Butkus was named to the Walter Camp Football Foundation's All Century Team in 1999, compiled to honor the best college players of the 20th century. In November 2017, Illinois announced it would erect a statue of Butkus on campus to overlook a future football performance center. Butkus was elected to the Pro Football Hall of Fame in 1979, his first year of eligibility. The Hall's voters also named him to the NFL's 1960s All Decade Team and 1970s All Decade Team, deeming him one of the best players of both decades. On October 31, 1994, the Bears retired Butkus's No. 51 jersey along with Sayers's No. 40 jersey during a ceremony at Soldier Field. In 2004, a sculpture featuring Butkus, Halas, and seven other former Bears greats was unveiled at Soldier Field. Butkus has been repeatedly ranked among the top players in NFL history, being named the ninth best player in NFL history by The Sporting News in 1999, the tenth best by the NFL Network in its The Top 100: NFL's Greatest Players series in 2010, and the eighth best by the New York Daily News in 2014. In 2017, NFL senior analyst Gil Brandt ranked Butkus as the third greatest linebacker of all time, behind Derrick Thomas and Lawrence Taylor. He was also selected the 70th greatest athlete of the 20th century by ESPN. In 1994, he was named to the NFL 75th Anniversary All Time Team, compiled to recognize the best players of the NFL's first 75 years as adjudged by NFL officials and media personnel. In 2019, Butkus was named to the NFL 100th Anniversary All Time Team. Butkus was ranked No. 1 on NFL Top 10: Most Feared Tacklers when the episode aired in 2008. Honoring his contributions to Chicago sports, Butkus was inducted into the Chicagoland Sports Hall of Fame in 2008. On August 24, 2013, he was inducted into the National Lithuanian American Hall of Fame. In 2018 Butkus was inducted as a laureate of The Lincoln Academy of Illinois and awarded the Order of Lincoln, the state's highest honor, by the Governor of Illinois. In 1985, the Downtown Athletic Club of Orlando, Florida, created the Butkus Award, which is given annually to the most outstanding linebacker at the high school, college, and professional levels as chosen by a nationwide panel of 51 coaches and sportswriters. Butkus sued the Downtown Athletic Club for rights to the award in 2007, which it relinquished after a yearlong court battle. It has since been presented by the Butkus Foundation. As an homage, actor Sylvester Stallone named his pet Bullmastiff Butkus after the dog ate a security blanket. He decided to name him after "possibly the fiercest football player in history". The dog later starred alongside Stallone in the Rocky film series. He appeared in films such as The Longest Yard (1974), Cry, Onion! (1975), Mother, Jugs & Speed (1976), Gus (1976), Superdome (1978), Necessary Roughness (1991), He portrayed himself in both the critically acclaimed TV movie Brian's Song (1971) and the 2002 comedy Teddy Bears' Picnic. the 1982 CBS pilot for what later became the syndicated situation comedy She's the Sheriff, and also made cameo appearances in episodes of several television shows. Throughout the late 1970s and early 1980s, Butkus appeared alongside fellow former NFL star (and later Blue Thunder co star) Bubba Smith in a series of ads for Miller Lite, which were released to high acclaim. In 1985, he was a pitchman for Echo Tools, a producer of outdoor power equipment. In the 1990s, Butkus promoted the "Qwik Cook Grill", a grill using newspaper as its main fuel. Butkus returned to the Bears as a color analyst on radio broadcasts in 1985, teaming with first year play by play man Wayne Larrivee and former St. Louis Cardinals quarterback Jim Hart. He was hired as the replacement for Jimmy "The Greek" Snyder on CBS's pregame show The NFL Today in 1988, serving as an analyst through 1989. He was named as head coach of the XFL's Chicago Enforcers franchise, but was replaced by coach Ron Meyer for the league's only season in 2001. In 2005, as part of the ESPN reality series Bound for Glory, Butkus served as head football coach of Montour High School in Allegheny County, Pennsylvania. He coached the team to a 1–6 record before departing with two games remaining in the season, saying he had fulfilled his contract for the show.

Жеке өмірі мен кейінгі өмірі

Буткус 1963 жылы Иллинойс университетінде оқып жүрген кезінде өзінің орта мектептегі сүйіктісі Хелен Эссенбергке үйленді. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Буткус Флоридаға, кейін Калифорнияның Малибу қаласына көшіп барды. Ол «Айғырлар» командасының жанкүйері және бұқаралық ақпарат құралдарында жиі көрсетілетін тұлға болды. Мэтт колледж футболында USC Trojans командасының қорғаныс шебінде ойнады және әкесіне қайырымдастық шараларда қосылды. Буткустың немере інісі Люк Буткус NFL-де «Bears», «Seattle Seahawks» және «Jacksonville Jaguars» командаларында көмекші жаттықтырушы болды, сондай-ақ ол өзі бітірген Иллинойс университетінде жаттықтырды. 2023 жылдан бастап ол «Green Bay Packers» командасының шабуыл шебінің жаттықтырушысы. Буткустың немересі Иан Пэриш UCLA Bruins командасы үшін волейбол ойнайды. Буткус өзінің ойыншылық карьерасында алған жарақаттары уақыт өте келе күшейді. Оның тізесіне металл имплант салынды. Остеотомиядан кейін бір аяғы екіншісінен 1,5 дюйм қысқа болды, бұл оның жамбасына, арқасына және мойнына әсер етті. 2002 жыл шамасында омыртқасындағы жүйке зақымдануы салдарынан аяғы түсіп қалды. Ол қолынан күшін жоғалтты, тіпті кофе тостағанды көтеру үшін екі қолы да керек болды. 2001 жылдың тамызында Буткус артерияларындағы бітелуді жою үшін бес рет айналып өту операциясы жасады. Операциядан кейін ол процедураны жасаған дәрігер Лоренс Дж. Санторамен бірлесіп «Жүрек ауруын емдеу» атты кітап жазды. Буткус 2023 жылдың 5 қазанында 80 жасында Калифорния штатының Малибу қаласындағы үйінде ұйықтағанда қайтыс болды. Өлімнің себебі инсульт болды, ал негізгі себептері ретінде жүрек айрығы, атеросклероз және гиперхолестеринемия тізілді. Оның өлімі «Айғырлар» командасының бейсенбі күні «Вашингтон Командерс» командасына қарсы футбол ойынын ойнауға бірнеше сағат қалғанда болды. «Командерс» командасы ойын алдында бір минут үнсіздік сақтады.

Қайырымдылық

"Буткус" қоры арқылы Буткус көптеген қайырымдылық жобаларын қолдады. Қор оның қайырымдылық мақсаттарына түскен қаражатты басқару және тарату үшін құрылған. 1985 жылы тағайындалған "Буткус" сыйлығы – футболдағы ең беделді жеке наградалардың бірі. "Буткус" қоры осы сыйлықты басқаруды өз міндетіне алып, спорттағы жетістіктерін және қоғамға қызметін мойындап, еліміздің үздік орта мектеп, жоғары оқу орны және кәсіби лиганың қорғаушыларын құрметтейді. Тәуелсіз іріктеу комиссиясы 51 адамнан тұрады, олардың ішінде кәсіби, колледж және орта мектеп скауттары мен спорт журналистері бар.