Кіріспе
Британ Колумбиясындағы тас жол, Канада. 5-ші тас жол оңтүстікке қарай Crowsnest тас жолымен (3-ші тас жол) адам тұрмайтын Отеллодан басталады, Хоуптан шығысқа қарай (Кетл-Вэлли темір жолының жанындағы стансаның атымен аталған, ол көптеген Шекспир есімдерін пайдаланған). Кокихалладағы шығу нөмірлері Хоуптан батысқа қарай 1-ші тас жолындағы нөмірлердің жалғасы болып табылады, себебі ол Хорсшу-Бейден басталатын бақылаусыз жолдың бір бөлігі. Отеллодан солтүстікке қарай, бес жол торабынан өткеннен кейін, 5-ші тас жол Ұлы Аюдың қардан қорғалған жеріне жетеді. Бұрынғы төлем кабинасы қардан қорғалған жердің солтүстігінде орналасқан, тағы бір тораптан және Кокихалла өте жолынан өтеді. 5-ші тас жол Британдық Колумбияда төлем алынған жалғыз тас жол болды; жеке көліктің орташа төлемі 10 доллар болды. Қазір тегін жүруге болады, Кокихалла көлдері торабында тас жол Фрейзер аймақтық округінен Томпсон-Никола аймақтық округіне өтеді және бұрынғы төлем алаңынан солтүстікке қарай бес тораптан өтеді. Содан кейін Кокихалла тас жолы Мерит қаласына кіреді, оған екі торап арқылы кіруге болады, олардың екеуі де 5A тас жолына, 97C тас жолына және 8 тас жолына қосылуға мүмкіндік береді. Мерит пен Камлупс арасындағы тас жолдың бөлігі ұзын. Мериттен шыққаннан кейін, тас жол ұзақ, тік көтеріліспен Суррей көлінің шыңына қарай өрлейді. Бұл бөлікте үш тораптан өтеді. 336-шы шығу орнындағы алмастырып-қосу торабы 97D тас жолындағы Логан көліне және Лак-ле-Жюнге маңызды жол береді. Тораптан кейін көп ұзамай, тас жол Камлупс қаласына түседі, онда ол 1 және 97 тас жолдарымен түйісетін тораптан өтеді.
Highway 5 begins south at the junction with Crowsnest Highway (Highway 3) at uninhabited Othello, east of Hope (named after a nearby siding on the Kettle Valley Railway, which used many Shakespearean names). Exit numbers on the Coquihalla are a continuation of those on Highway 1 west of Hope, as it is an extension of the freeway that starts in Horseshoe Bay. north of Othello, after passing through five interchanges, Highway 5 reaches the landmark Great Bear snow shed. The location of the former toll booth is north of the snow shed, passing through another interchange and the
Coquihalla Pass. Highway 5 is the only highway in British Columbia to have had tolls; a typical passenger vehicle toll was $10. Now free to drive, at the Coquihalla Lakes junction, the highway crosses from the Fraser Valley Regional District into the Thompson Nicola Regional District. and five interchanges north of the former toll plaza. The Coquihalla Highway then enters the city of Merritt, which is accessed by two interchanges, both of which also provide access to Highway 5A, Highway 97C, and Highway 8. The section of highway, between Merritt and Kamloops, is long. After exiting Merritt, the highway climbs up a long, steep hill toward another high point, the Surrey Lake Summit. It passes through three interchanges along this section. A diamond interchange at Exit 336 provides an important turnoff to Logan Lake on Highway 97D and Lac le Jeune. Shortly after the junction, the highway descends into the city of Kamloops, where it meets Highways 1 and 97 at a trumpet interchange.
Қамұрт
5 тас жолы 1 және 97 тас жолдарымен бірге Камлупс арқылы шығысқа қарай жалғасады. Осы жолдарда 97 Оңтүстік және 5 Солтүстік бағыттары бірдей қатарда (және керісінше) жүретін бұл учаске Британдық Колумбиядағы жалғыз қате бағыттық қосылыс болып табылады. Бұл бөлік көбінесе қалалық жылдамдығы шектеулі автокөлік жолы. Ол Камлупс қаласының орталық аймағына қосылатын бес жол торабы арқылы өтеді, содан кейін қосылыс ажырасып, 5-ші тас жол күрделі бес жол торабы арқылы солтүстікке қарай жолдан шығады. 1 және 97 тас жолдарынан бөлінгеннен кейін, 5-ші тас жол шамамен солтүстікке қарай жүреді. Бұл бөлігінің көп бөлігі төрт қатарлы, бірнеше рет сигналмен басқарылатын қиылыстармен және жылдамдық шегімен жабдықталған тас жол. Қосылыстан шыққаннан кейін, ол бірден Оңтүстік Томпсон өзенін кесіп өтіп, халықтардың иелігіне кіреді, уақытша Камлупс қаласының шекарасынан шығады. Ерекше маңызды қиылыс – Хэлстон драйвіндегі светофор, ол Камлупс қаласының солтүстік жартысына барудың екі нүктесінің бірі. 5-ші тас жол Рейли қауымдастығында қалаға қайта кіреді, онда ол екі қарбалас, бірақ сигналдық жарықтары жоқ қиылыстан өтеді; Камлупс қаласының орталық аймағынан алшақтаған сайын көлік қозғалысы бірте-бірте азаяды. Хеффли Крик Камлупс қаласының солтүстік шекарасын көрсетеді, ал Sun Peaks курортына шығу сол бұрылыста орналасқан. Бұл жерде көлік ағыны азаяды, ал жақында 5-ші тас жол екі қатарлы бөлінген жолға айналады.
Оңтүстік Yellowhead тас жолы
Оңтүстік Сарыбас тас жолы – 5-ші тас жолдың солтүстік бөлігі. Бұл бөлімнің ұзындығы шамалы. Бұл жол негізінен екі жолақты, бөлінбеген тас жол, бірақ көлік өткізу үшін сирек үш немесе төрт жолақты учаскелер де бар. Алайда, үнемі жұмыс жүргізіліп келеді (әсіресе Хеффли Крик – Клервотер бөлімінде) көлік өткізу мүмкіндіктерін арттыру мақсатында. Жылдамдық шегі көбінесе қалаларды қоспағанда сақталса, қала ішінде 50 км/сағ дейін төмендеуі мүмкін. Бұл тас жолдың осы бөлігіндегі көлік қозғалысы 5-ші тас жолдың Кокихалла және Камлупс бөлімдерімен салыстырғанда төмен. Бүкіл ұзындығы бойында тек бір ғана жол баяны бар, ол Валемонт қаласында орналасқан. Көлік жүргізушілеріне қажетті қызметтер ірі қалаларда ұсынылады. 5-ші тас жол Камлупс пен Хеффли Крик қалаларынан бастап Солтүстік Томпсон өзенінің бойымен шамамен 300 шақырымға дейін, Канада Ұлттық темір жолының басты желісімен қатар жүреді. Ол Бариер қаласына кірмес бұрын Луис Крик елді мекенінде Адамс көліне бұрылыс бар. Бариерден солтүстікке қарай, Литтл Форт ауылында 24-ші тас жолмен қиылысады. Литтл Форттан солтүстікке қарай, Солтүстік Томпсон өзені мен CN теміржолын бойлай жалғаса отырып, 5-ші тас жол Клирвотер курорттық аймағына жетеді, ондағы айналым Wells Gray провинциялық паркіне жол ашады. 5-ші тас жол солтүстік-шығысқа қарай тағы да 150 шақырымға жуық жол жүріп, Вавенби және Авола елді мекендерінен өтіп, танымал гелискиинг орталығы – Blue River қауымдастығына жетеді. Одан әрі Колумбия тауларының ортасымен солтүстікке қарай 100 шақырымдай жол жүреді. Томпсон және Фрейзер өзендерінің суайдындары арасындағы төмендік арқылы өтіп, Фрейзер Форт Джордж аймақтық округіне кіреді. Жақын арада Валемонт қауымдастығынан өтеді, онда жол баяны орналасқан. Содан кейін Tête Jaune Cache-тен өтіп, Фрейзер өзенін кесіп өтеді, одан кейін 16-шы тас жолмен жартылай тораптасады, бұл оның солтүстік соңғы нүктесін көрсетеді.
Тарих
Қазіргі 5-ші тас жол – Б.К.-да осы белгіге ие болған алғашқы тас жол емес. 1941 жылдан 1953 жылға дейін қазіргі 97-ші, 97А және 97Б тас жолдарының бөлігі, Пентиктоннан оңтүстікке қарай Каледен мен Салмон-Арм арасындағы бұрынғы 5-ші тас жол болды. 1953 жылы ‘5’ белгісі Принстон-Меррит-Камлупс тас жолына (қазіргі 5А тас жолы) Камлупстан солтүстікке қарай жылжытылды; 1960 жылы 5-ші тас жол солтүстікке қарай Тет Жоун Кэшқа дейін ұзартылып, кейін асфальтталды. 1970 жылы Камлупс пен Тет Жоун Кэш арасындағы 5-ші тас жол Оңтүстік Йеллоухед тас жолы деп аталды және Йеллоухед тас жолының белгісімен белгіленді, ал Камлупстан оңтүстікке қарайғы бөлігі әлі де Британдық Колумбияның стандартты тас жолының белгісімен белгіленді. 1960 жылдары Меррит сауда палатасы Британдық Колумбия үкіметін Үмітке жаңа тас жол бағытын салуға шақыруды бастады, оның ішінде 1963 жылдан бастап сегіз рет ұйымдастырылған көлік шеруі, тасталған Кеттл-Вэлли теміржолының жолына назар аудару және осы бағыттың әлеуетін көрсету мақсатында. 1973 жылы зерттеу жұмыстары басталды, ал 1979 жылы Хоуп маңындағы Николум-Крик пен Пирс-Крик арасындағы тас жолдың бөлігі үшін алғашқы құрылыс келісімшарты жасалды; алайда, жұмыс 1984 жылға дейін баяу жүрді, ол кезде премьер-министр Билл Беннетт жобаның жылдамдатылатындығын жариялады, осылайша ол ЭКСПО-86-ға сәйкес аяқталуы мүмкін болады. Жобаның уақтылы аяқталуын қамтамасыз ету үшін 10 000-нан астам жұмысшы қажет болды, ал 1985 жылдың жазында күн сайын 1 000-нан астам ауыр техника жұмыс істеді. Ашылу салтанаты Хоуптағы рәсіммен басталды, содан кейін премьер-министр Беннетт басқарған ашық кабриолеттің жаңа тас жол қақпалары арқылы өтуі, Кокихалла жотасында уақыт капсуласын орнату және Мериттке сапармен жалғасты. Хоуп пен Мерит арасындағы тас жолдың жалпы құны шамамен 848 миллион долларды құрады. 2-кезең, Меррит пен Камлупс арасында, 1987 жылдың қыркүйегінде ашылды, 5-ші тас жолдың бағыты өзгертілді, ал 3-кезең 1990 жылдың қазан айында ашылды және 97C тас жолы деп аталды. Британдық Колумбияның ішкі аймағындағы халық пен көптеген кәсіпкерлердің күшті қарсылығына жауап ретінде провинциялық үкімет үш айдан кейін бұл қадамды тоқтатты. 2008 жылдың 26 қыркүйегінде провинциялық үкімет сол күні сағат 13:00-ден бастап Кокихалла жол ақысын толығымен алып тастады. Содан кейін жол ақысын төлейтін станция мен белгілер демонтаждалды. 2011 жылы Британдық Колумбия үкіметі стандартты Британдық Колумбия 5-ші тас жолының белгілерін Камлупстан оңтүстікке қарай Йеллоухед 5-ші тас жолының белгілерімен ауыстырды, бұл Кокихалла тас жолының ресми түрде қайта аталғаны туралы алаңдаушылық тудырды. 2014 жылдың 2 шілдесінен бастап Көлік және инфрақұрылым министрлігі инженерлік бағалау мен провинциялық жылдамдықты тексеруді жүргізгеннен кейін Кокихалла тас жолындағы жылдамдық шегін арттырды. 2016 жылдың маусым айында провинция Кокихалла жотасының паркі маңындағы жылдамдық шегін өзгертетін дәлізді іске қосты, бұл қолайсыз ауа райы жағдайында қауіпсіздікті арттыруға бағытталған.
Авариялар мен ауа райы
Кокихалла тас жолының бойындағы белгілер жүргізушілерді ауа райының кенеттен өзгеруіне жиі ескертеді. Бұл тас жол, әсіресе қыс айларында қауіпті, себебі қар жауынның мөлшері сағатына бірнеше сантиметрден асып кетеді. Жолды күтіп-ұстау қызметі жолдарды мүмкіндігінше таза ұстауға тырысса да, тас жолдың жабылуы да кездеседі, кейде саяхатшылар көліктерінде түнеуге мәжбүр болады. ICBC мәліметтері бойынша, 2004-2013 жылдар аралығында 32 қаза тапқан жол-көлік оқиғасы тіркелді, ал қысқы маусымда 400-500-ге жуық апат болады. Global News Мерит пен Хоуп арасындағы учаскені Британ Колумбиясының ең қауіпті тас жолдарының бірі деп атады. DriveBC Кокихалла тас жолының жағдайы туралы ақпаратты, соның ішінде бірнеше жерде орналасқан тікелей веб-камералар арқылы ұсынады. Абыройына байланысты, Highway 5 реалити-сериалы «Highway Thru Hell»-де жиі көрсетіледі, ол ішкі аймақтар мен Highway 5-те жұмыс істейтін көлік тасымалдау компанияларының қызметін баяндайды. 2021 жылдың 14 қарашасында Британ Колумбиясының оңтүстігінде болған күшті дауыл Кокихалла тас жолының және аймақтағы басқа да жолдардың бөліктеріне зардап келтірді. 14 және 15 қараша күндері Кокихалла бағытында мол жаңбыр жауды. Нәтижесінде, жолдың бірнеше жерінде, соның ішінде бірнеше көпірлер қирады. Алғашқы жөндеу бағалаулары бойынша, 2022 жылдың басында уақытша көпірлерді пайдаланып жолдың уақытша ашылуы, ал толық жөндеу 2022 жылдың қыркүйегінде аяқталуы тиіс болды. Су тасқынынан кейін Канада Қарулы Күштерінің «Корморан» тікұшақтары тас жолда қалған жүргізушілерді эвакуациялады. 20 желтоқсанда Кокихалла тас жолы маңызды тасымалдау үшін қайта ашылды, ал маңызды емес көліктер 99 тас жолына бағытталды. 2022 жылдың 19 қаңтарында Кокихалла тас жолы Хоуптан Меритке дейінгі маңызды емес көліктер үшін қайта ашылды. Қазіргі таңда тас жол толыққанды ашылды, Хоуптан Камлупсқа дейін барлық көлік қозғалысына рұқсат етілді.