Аргентина президенті Иполито Иригойен: Өмір және саяси жолы

Кіріспе

Аргентина президенті (1916–22 ж., 1928–30 ж.)

Хуан Иполито дель Саградо Корасон де Хесус Иригоен (iˈpolitojɾiˈɣoʝen; 12 шілде 1852 – 3 шілде 1933) – Аргентинаның радикалдық азаматтық одағының саясаткері және Аргентина президенті болып екі рет қызмет еткен. Бірінші мерзімі 1916 жылдан 1922 жылға дейін, екінші мерзімі 1928 жылдан 1930 жылға дейін болды. Ол 1912 жылғы Саенс Пенья заңымен орнатылған құпия және міндетті ерлер сайлау құқығы арқылы демократиялық жолмен сайланған Аргентинаның алғашқы президенті болды. Оның белсенділігі осы заңның Аргентинада қабылдануына түрткі болды. "Кедейлердің әкесі" деп танылған Иригоен Аргентина жұмысшы табының өмір сүру деңгейінің көтерілуіне және прогрессивті әлеуметтік реформалардың қабылдануына жетекшілік етті. Оларға фабрика жағдайларын жақсарту, жұмыс уақытын реттеу, міндетті зейнетақы және барлығына қолжетімді мемлекеттік білім беру жүйесін енгізу кірді. Иригоен елдің өз валютасын басқаруы және, ең бастысы, көлік, энергия және мұнай өндірісі салаларын бақылауы керек деп сенген алғашқы ұлтшыл президент болды. 1916 жылғы жалпы сайлау мен 1930 жылғы төңкеріс аралығында саяси поляризация күшейді. Персоналистік радикализм "олигархиялық және консервативті режимге" қарсы "ұлт пен халықтың нағыз бейнесі" ретінде ұсынылды. Үкіметтік партия үшін көпшіліктің еркі биліктің бөлінуінен жоғары тұрды. Оппозиция, керісінше, атқарушы билікті мақтандылықпен айыптады және Конгрестің, әсіресе федералдық араласу сияқты даулы мәселелерде қатысуын арттыруды талап етті.

Ерте өмір

Хуан Иполито дель Саградо Корасон де Хесус Иригоен 1852 жылғы 12 шілдеде, Казерос шайқасынан кейін бірнеше ай өткен соң дүниеге келді. Ол төрт жылдан соң, 1856 жылғы 19 қазанда Нюэстра-Сеньора-де-Пиед шіркеуінде крещениеден өтті. Оның әкесі Мартин Иригоен Додагарай – француз баск иммигранты, ол 1847 жылы Леандро Антонио Аленнің қызы Марселина Ален Понсеге үйленді (ол Леандро Н. Алемнің әкесі болды), Хуан Мануэль де Росас үкіметі кезінде Мазорка мүшесі болды және Майо алаңында атылып, асылды. Жастық шағында Иригоен Балванера ауданындағы үйде тұрды. Оның төрт бауырласы болды: Роке, Мартин, Амалия және Марселина. 1861 жылы тоғыз жасында ол Бетхарамдағы Исаның қасиетті жүрегінің қауымы басқаратын Буэнос-Айрестегі Сан-Хосе мектебіне қабылданды, бірақ оқуын Оңтүстік Америка мектебінде жалғастырды, онда оның ағасы Леандро Н. Алем философиядан сабақ берді. Иригоен ерекше көзге түспеді, бірақ ойшыл екенін көрсетті. Бастапқыда дін қызметкері болуға ниеттенген, бірақ көп ұзамай құқық таңдады. Біраз уақыт бойы Иригоен мен Алем бірге тұрды, сонда Алем немере інісін масондыққа таныстыруға тырысты. Он бес жасында Иригоен әкесіне көмектесу үшін оқуын тоқтатты, әкесі портта жұмыс істеу үшін троллейбустар паркін сатып алған еді. Ол қысқа мерзімге дүкенде жұмыс істеді, сондай-ақ троллейбуста да жұмыс істеді. Жастығына қарамастан, ол кең ауқымды, бірақ әртүрлі жұмыс тәжірибесіне ие болды. 1867 жылы ол Леандро Алем мен Аристобуло дель Валле бірлесіп басқарған сот кеңсесінде жұмыс істеді. Бұрын испан тілінде үлкен әріптер қолданылған. Радикалды көшбасшы "Иригоен" және "Иригоен" атауларын жиі алмастырып қолданды. "Иригоен" атауы 1920 жылдары саяси құрал ретінде қолданылды. Аргентиналық жастар радикалдық бағыт-бағдар күштерінің (FORJA) жетекшісі Габриэль дель Мазо Марсело Торкуато де Альвеардың жақтастары қолданған "Иригоен" атауына қарсы "Иригоен" атауын қолдануды ұсынды.

Juan Hipólito del Sagrado Corazón de Jesús Yrigoyen was born on 12 July 1852, a few months after the Battle of Caseros. He was baptized four years later, on 19 October 1856 in the church of Nuestra Señora de Piedad. His father, Martín Yrigoyen Dodagaray, was a Basque French immigrant who in 1847 married Marcelina Alén Ponce, daughter of Leandro Antonio Alén (who was also the father of Leandro N. Alem), a member of the Mazorca during the government of Juan Manuel de Rosas who would be shot and hanged in the Plaza de Mayo. During his youth, Yrigoyen lived in a house in the neighborhood of Balvanera and had four siblings: Roque, Martín, Amalia, and Marcelina. In 1861, at the age of nine, he entered the San José of Buenos Aires School, run by the Congregation of the Sacred Heart of Jesus of Betharram, although he continued his studies at the School of South America, where his uncle Leandro N. Alem was a professor of philosophy. Yrigoyen was not a standout student, though he did demonstrate an introspective personality. Early on, he had an inclination towards studying to be a priest, though he soon began to study law instead. For some time, Yrigoyen and Alem shared a household, and the latter tried to introduce his nephew to Freemasonry. At fifteen years old, Yrigoyen paused his studies to help his father, who had acquired a fleet of trolleys to work in the port. He worked for a short time in a store and also had a job in the trolley. At his young age, he had already had extensive though diverse work experience. In 1867, he worked at a judicial office that Leandro Alem and Aristóbulo del Valle shared. Formerly, Spanish orthography used for uppercase
The radical leader used "Yrigoyen" and "Irigoyen" interchangeably. The use of "Yrigoyen" was a political tool used in the 1920s. Gabriel del Mazo, leader of the Fuerza de Orientación Radical de la Joven Argentina (FORJA), recommended he use "Yrigoyen" as opposed to "Irigoyen", which Marcelo Torcuato de Alvear's sectors used.

Алғашқы саяси мансап

1869 жылы орта білімін аяқтағаннан кейін, ағасы Леандро Н. Алеммен бірге, Адольфо Алсина басқарған Автономиялық партияның мүшесі ретінде саяси өмірін бастады. Бұл партия Бартоломе Митрдің Ұлттық партиясына қарсы тұрды және халықтық қолдауына ие болды. Ол 14-бөлімге жетекшілік етті. Осы уақытта ол заң оқуын жалғастырып, 1874 жылдың наурыз айында төртінші курсын бітірді, сонымен қатар сол жылы Бартоломе Митр басқарған төңкеріске қатысты. 1877 жылы Алем, Артистобуло дель Валье және Иригоен Адольфо Алсинаның Митр партиясына бейімділігіне наразылық білдіріп, Республикалық партияны құрды. Бұл партия дель Вальлені үміткер ретінде ұсынды және Алсина партиясының басшылары мен Митрдің арасындағы кез келген келісімге қарсы тұрды. Ішкі қақтығыс 1877 жылы Иригоеннің полиция қызметінен қуылтуымен аяқталды. Сол жылы ол мөрлер мен патенттердің бас әкімшісі болып тағайындалды, бірақ бұл лауазымда ұзақ қалмады. Буэнос-Айрес федералдыққа біріктірілгеннен және Хулио А. Рока президенттікке келгеннен кейін, Алем федералдыққа наразылық білдіріп, депутаттық қызметінен кетіп, саясаттан шықты. Бұл Иригоенге, жаңа заңға қарсы болмағандықтан, Ұлттық Конгреске депутат болып сайлануға мүмкіндік берді. Бұл екеуі арасындағы алғашқы келіспеушілік болды. Экономикалық жағдай нашар болғанына қарамастан, ол өзінің 150 песолық жалақысын Балалар ауруханасына және қорғаусыз балаларға арналған пансионатқа сыйлады. Сол кездегі куәліктер оның жақсы оқытушы болмағанын көрсетеді, бірақ оның әдісі қызығушылық тудырады: ол сабақтарды жүргізу жауапкершілігін өз студенттеріне жүктеді, ал ол модератор және бақылаушы рөлінде болды. 1882 жылы Иригоен Буэнос-Айрес университетінің заң факультетінде теория бойынша оқуын аяқтады. Ол Лас-Флорес маңындағы Эстансия Эль-Триго, Сан-Луис провинциясындағы Сена-де-Анхорена және Генерал-Альвеар маңындағы Эль-Квемадоға ие болды. Ол бірнеше миллион песодан тұратын байлық жинады, оның барлығын дерлік саяси қызметін қаржыландыруға жұмсады, тіпті қайтыс болған кезде қарызға батты. 1880-ші жылдар президент Рока кепілдік берген тепе-теңдікте, алдымен үкімет ішінде, кейіннен сыртында байланыстырылған жер иелері мен коммерциялық сектордың консодациясына белгілі болды. Осы екі үстем сектор арасындағы келісім кез келген ұйымдасқан оппозицияны ығыстырды. Осы жағдайда оппозиция жаңа партия құрды, Жастардың азаматтық одағын таратып, 1890 жылы жаңа Азаматтық одақты құрды. Бұл одақ суфражизм идеологиясымен және Рока режиміне қарсы күреске байланысты әртүрлі қозғалыстардан құралды. 1889 жылдың 1 қыркүйегінде Флорида бағында өткен табысты жиыннан кейін, ол Леандро Н. Алемді Буэнос-Айрес жастары арасында танымал етті. 1880-ші жылдардан бері саяси өмірден зейнеткерлікке шыққан болса да, ол Парк төңкерісін жоспарлауға көмектесті. Иригоен бастапқыда қозғалысқа қосылуға тартынды, өйткені ол күрестің бір адамға (президент Мигель Хуарес Селманға) емес, бүкіл жүйеге қарсы екенін сенді. Бірақ 1890 жылғы төңкеріске дейін оған қозғалысқа қосылуға қысым жасалды және ол тез арада Уақытша үкіметтің полиция бастығы болды. Бірақ қозғалысты үкімет тез басып тастады, ал Азаматтық одақтың консервативті фракциялары арасындағы келісімдер терең ішкі дағдарысқа ұшырады. Сол жылы Иригоен Буэнос-Айрес провинциясының Радикалдық комитетінің төрағасы болып тағайындалды. 1889 жылы Иригоен жеке үйге көшіп келді, ол бүгінгі Буэнос-Айрес қаласында Плаза Конгрессоға қарап тұрды, қазір оның атымен аталған көшенің 1600 блогында. Бұл көшкенге дейін оның ағасы Роке ұзақ аурудан кейін қайтыс болды. Бұл оқиға оны одан да көп оқшаулануға итермеледі, нәтижесінде ол діни дағдарысқа ұшырады. Оның жасырын мінезіне байланысты бұл туралы көп мәлімет жоқ. Ағасы ауырып жатқан кезде Иригоен оның екі досы Карлос Пеллегрини және Роке Саенс Пеньямен дос болды, олар Хиполито Иригоенді президенттікке жеткізетін институционалдық өзгерістерде маңызды рөл атқарды.

When he finished his secondary education in 1869, along his with his uncle Leandro N. Alem, he began his political life as a member of the Autonomist Party, led by Adolfo Alsina, a party with a popular base that faced off with the National Party of Bartolomé Mitre. and placed in charge of Section 14. Meanwhile, he continued his studies in law and in March 1874 finished his fourth year, while also participating in the revolution that took place that year led by Bartolomé Mitre. In 1877, Alem, Artistóbulo del Valle, and Yrigoyen, in protest of Adolfo Alsina's tendencies towards Mitre's party, formed the Republican Party, which proposed del Valle as a candidate and positioned itself in opposition to any agreements between leaders of Alsina's party and Mitre's pitre. The internal conflict ended with the expulsion of Yrigoyen from his police duties in 1877. That year he was named general administrator of Stamps and Patents, though he did not remain long in that position either. Upon the federalization of Buenos Aires and the arrival of Julio A. Roca to the presidency, Alem resigned from his position as Deputy in protest against the federalization and left politics, allowing Yrigoyen, who was not opposed to the new law, to be elected Deputy to the National Congress. This was the first discrepancy that emerged between the two. Despite the unfavorable economic situation, he donated his salary of 150 pesos to the Children's Hospital and the Asylum for Defenseless Children. Testimonies from the time signal that he was not a good professor, but his method is of particular interest: he gave his own students responsibility over the classes while he acted as a moderator and observer. By 1882, Yrigoyen had finished his classes in theory at the University of Buenos Aires Law School. He was the owner of Estancia El Trigo, near Las Flores, one of the best shepherding lands in the country; Seña de Anchorena in the province of San Luis; and El Quemado, near General Alvear. He collected a fortune of several million pesos, which he used almost entirely to fund his political activity, to the point that he was in debt when he died. The 1880s marked the consolidation of a landowning elite and commercial sector, tied together in a balance guaranteed by President Roca, first from within the government, and later from outside. The agreement between these distinct dominant sectors brought about the exclusion of any organized opposition. In this context, the opposition formed a new party, dissolving the Civic Union of the Youth and forming the new Civic Union in 1890, emerging from a heterogeneous movement linked together by the ideology of suffragism and the fight against Roca's regime. Following the success of the meeting held in the Florida Garden on 1 September 1889, which helped popularize Leandro N. Alem among the youth of Buenos Aires, and though he was retired from political life since the 1880s, he helped plan the Revolution of the Park. Yrigoyen hesitated to join the movement at first since he believed the fight was not against a person (President Miguel Juárez Celman), but rather against a whole system. But prior to the revolution of 1890, he was pressured to join the movement and quickly became the Chief of Police of the Provisional Government. But the movement would be quickly repressed by the government, and the pacts between the more conservative factions of the Civic Union collapsed due to a deep internal crisis. That same year, Yrigoyen was named head of the Radical Committee of the Province of Buenos Aires,

In 1889, Yrigoyen moved into a house of his own, facing what is today Plaza Congreso in the City of Buenos Aires, on the street that is now named after him, on the 1600 block. Just prior to this move, his brother, Roque, died after suffering a long illness. That event prompted him to close himself off to the world even more, a state in which he suffered a religious crisis. Little is known about this, due to his reserved nature. During his brother's illness, Yrigoyen befriended two of his brother's friends, Carlos Pellegrini and Roque Sáenz Peña, who would play significant roles in the institutional changes that would eventually bring Hipólito Yrigoyen to the presidency.

Қарулы көтеріліс

1892 жылдың 10 сәуірінде Луис Саенс Пенья Аргентина президенті болып сайланды. Бір апта бұрын президент Карлос Пеллегрини қоршау жағдайын жариялап, радикалдық қастандық деп желеу етіп, Леандро Н. Алемді түрмеге қамады және екі ай ішінде радикалдық көшбасшылардың көбі қамауға алынды, Иригоеннен басқа. Сол жылдың қараша айында Азаматтық радикалдық одақтың (UCR) Ұлттық конвенциясы шақырылды, онда Алем мен Иригоен режимге қарсы қарулы көтеріліске шақыратын мәлімдеме жасады. Конвенция үкімет билігінің көзі "алдану мен зорлық-зомбылыққа негізделген" деп аталатын манифесті бекітті. 17 қарашада Азаматтық радикалдық одақ өзінің жарғысын қабылдады, бұл партия тарихындағы алғашқы құжат болды. Бұл жаңа радикалдық революцияның басталуын білдіретін оқиғалар тізбегінің бастауы болды. 1893 жылдың 29 шілдесінде Сан-Луис губернаторы Хуан Саа тарапынан құлатылды, ал 31 шілдеде бір күндік қанды қақтығыстан кейін олар Росарио қаласын басып алды. Осы уақытта Буэнос-Айресте Иригоен жоспарын іске асыруға бел буды. Бірнеше радикалдық көшбасшылар қаладан шығып, провинцияның ішкі аймақтарына бет алды, әрқайсысына жаңа көтерілісті жүзеге асыру үшін нақты міндеттер жүктелді. Ол өзінің "Эль Триго" ранчосында достарымен және жұмысшыларымен кездесті, барлығы алпыс адам, және олар Лас Флорес полиция бөліміне бет алды, оны қарсылықсыз басып алды. Лагерьде 2800 қарулы азаматтар орналасқан, олар көршілес қалаларды басып алу үшін топтармен келді. 4 тамызда көтеріліс басшысы Темперлидегі елді мекенді қорғау үшін бірнеше батальон құрды, оның күштері 4500 адамға дейін жетті, олар он сегіз батальонға бөлінді. Осы жағдайға байланысты губернатор сол күні отставкаға кетті. Екі күннен кейін провинция комитеті құрылды, оған Иригоен төрағалық етті және Ломас-де-Заморада жетпіске жуық мүшелер қатысқан кездесу өтті. Доминго Демария Иригоенді провинцияның уақытша губернаторы болуға шақырды, бірақ ол революцияны заңсыз үкіметті құлату үшін бастағанын, жаңасын орнату үшін емес екенін айтып, қатаң түрде бас тартты. Революционер әріптестерінің талабына оларға "Уақытша да, тұрақты да емес" деді. Министрлікте бірнеше министрдің отставкасына әкелген дағдарыстан кейін, 1893 жылдың 3 шілдесінде Луис Саенс Пенья Азаматтық одақтың жарылысынан кейін саясаттан зейнеткерлікке кеткен Аристобуло дель Валлеге оны қайта ұйымдастыруды тапсырды. Дель Валле алдымен UCR комитетін жаңа министрлікке қатысуға шақыруға тырысты, бірақ нәтиже болмады. Содан кейін ол бірнеше радикалдық тұлғаларды кейбір министрліктерге қосылуға шақыруға тырысты, бірақ олардың барлығы ұсынысты қатаң түрде қабылдамады. Ол бірнеше провинциялардағы губернаторлар өздерінің провинцияларында билікті сақтап қалу үшін қолданып жүрген жартылай әскери күштерді қарусыздандыру жоспарын жасады. Сонымен қатар ол Конгрестен федералдық араласуды қолданып, олигархия бақылауында болған Буэнос-Айрес, Санта-Фе және Сан-Луис губернаторларын алмастыруды сұрады. Үкіметке жақын болғандықтан, дель Валле Алем сұрағандай, төңкеріс жасауы мүмкін еді, бірақ оның құқықтық нанымы оны әрекет етуден тоқтатты, тіпті бұл революцияның сәтсіздігін білдірсе де. 8 тамызда Темперлиден пойыз құрамы Буэнос-Айрес провинциясының астанасы Ла-Платаны басып алу үшін кетті. Гиполитоның ағасы полковник Мартин Иригоен 3500 бейбіт тұрғындарды бастап, біраз шайқастан кейін губернатор Карлос Костаны құлатып, Ла-Плата қаласын басып алды. Мартин мен Иполитоның күштері бірігіп, 13 және 44 көшелер арасында 4500 адам шеруге шықты. Иригоен ағайындылары Ла-Плата халқының ыстық қарсы алуымен революциялық әскердің алдына шықты. Олар теміржол станциясының жанындағы ипподромды лагерь ретінде пайдалануға шешім қабылдады, бұл Ла-Платаны бейбіт түрде басып алуды аяқтады. Сол күні провинциялық комитет Ломас-де-Заморада жиналып, уақытша губернатор Хуан Карлос Беграноны сайлады, ол Марсело Т. де Альвеарды өзінің қоғамдық жұмыстар министрі етіп тағайындады. Уақытша үкімет тек тоғыз күн ғана билікте болды. Ұлттық үкімет әскерді араласу үшін жібергенде, Беграно қарсылық көрсетпеді және билігін Эдуардо Оливераға тапсырды. Ұлттық үкімет Мануэль Кинтананы Ішкі істер министрі етіп тағайындады, қазан айына қарай революция толығымен жеңілді. Иригоенге оны тұтқындау туралы хабар берілді, ол таңертең үйінен шыққанда полиция оны ұстады. Бұл оның өміріндегі алғашқы тұтқындалуы еді. Ол ескі әскери кемеге, содан кейін бірнеше радикалды тұтқындарды ұстап тұрған понтонға ауыстырылды, онда олар нашар санитарлық жағдайдан ауру сезіміне тап болды. Біраз уақыттан кейін олар Уругвайдың Монтевидео қаласына жіберілді, Иригоеннің өмірінде барып көрген жалғыз шетелдік ел. Ол құлатылғаннан кейін көп жылдардан кейін Уругвайға қайта оралды. Осы революцияға дейін Иригоен Альвеармен танысты, атап айтқанда Буэнос-Айрес қаласының полиция бастығы лауазымына үміткерлік болғанда. Аристобуло дель Валле Алемнің туысы, бұрын комиссар болған адамды ұсынды. Осылайша ол Альвеармен және Ле Бретон, Апельянис және Сенильоса сияқты басқа да азаматтық тұлғалармен байланыс жасады. Альвеар мен Иригоен Париж кафесінде және комитет отырыстарында кездесетін. Ол Альвеарға әрқашан ерекше құрметпен қарады, тіпті кейінірек, радикалдық көшбасшылардың арасында қақтығыс туғаннан кейін де. Екі көшбасшы туралы әңгіме ретінде 1897 жылы Лисандро де ла Торре Иригоенді фехтовальдық дуэльге шақырғанын айтуға болады. Альвеарға оның досын фехтовальдық өнердің негіздерін үйренуге бірнеше күні болды, өйткені Иригоенде фехтовальдық өнер туралы ешқандай білімі болмады, ал де ла Торре сарапшы болды. Дуэль 6 қыркүйекте өтті және Иригоен де ла Торренің бетіне бірнеше соққылар жасап, жеңіске жетті. Президенттік лауазымында ол фехтовальдық өнермен айналысуын жалғастырды, бұл оның 70 жасқа дейін тастамаған хоббиі болды. 1897 жылы ол Жокей клубына қосылды және бірнеше рет барды, бірақ 1900 жылдан кейін ешқашан клубқа бармады, бірақ қайтыс болғанға дейін мүше болып қала берді. 1896 жылдың 1 шілдесінде Леандро Алем көше ортасында өзіне-өзі қол жұмсады. Аристобуло дель Валле сол жылдың қаңтарында ерте қайтыс болды, партия басшылығын Иригоенге қалдырды. Алайда, Алемнің жаназасы кешін ол өзінің ағасының жоғалғанына өте қайғылы екенін және партияны басқара алмайтынын жариялады, сондай-ақ провинцияларына оралғанша күтуге шақырды. 1897 жылдың 6 қыркүйегінде UCR Ұлттық конвенциясы митристтермен сайлау өткізуге бағытталған "параллель саясатты" қабылдады, ал 29 қыркүйекте Альвеар үйінде өткен UCR провинциялық комитетінің отырысында комитетті таратуға дауыс берді, бұл бернардисттерді жеңу мақсатында жасалды, содан кейін радикализм 1904 жылы партияны қайта ұйымдастырғанға дейін ұйымсыздыққа түсті. Бұл 1898 жылы Хулио А. Роканың екінші президенттік мерзімі кезінде Бернардо де Ириогеннің Ұлттық комитет президенті ретінде қол қойған митристтермен жасалған келісімге толық қайшы келеді.

On 10 April 1892, Luis Sáenz Peña was elected President of Argentina. One week before, President Carlos Pellegrini had declared a state of siege and, with the justification of a radical conspiracy, sent Leandro N. Alem to prison and practically all of the radical leaders were arrested over a period of two months, with the exception of Yrigoyen. In November of that year, the National Convention of the Civic Radical Union (UCR) was convened, in which Alem and Yrigoyen made a declaration that called for an armed uprising against the regime. The Convention approved a manifesto that labeled the source of the government's power as "based in fraud and violence". On 17 November, the Civic Radical Union issued its charter, the first document of its kind in the history of the party. This was the first in a series of events that began the new radical revolution. On 29 July 1893, the governor of San Luis was overthrown by Juan Sáa, and on 31 July, after a day of bloody conflict, they took the city of Rosario. Meanwhile, in Buenos Aires, Yrigoyen decided to put his plan into practice. Several radical leaders left the city, heading towards the interior of the province, each one assigned a specific task to carry out the new rebellion. At his El Trigo estancia, he met with his friends and some of his workers, some sixty people in all, and they headed towards the Las Flores police station, which they took without resistance. The encampment housed as many as 2,800 armed citizens, who arrived in columns to take adjacent towns. On 4 August, the head of the rebellion created several battalions to defend the settlement in Temperley, whose forces had grown to 4,500 men, divided into eighteen battalions. Facing this situation, the governor resigned that same day. Two days later, the Committee of the Province was formed, with Yrigoyen presiding over it, and met in Lomas de Zamora with the attendance of some seventy members. Domingo Demaría requested Yrigoyen to be provisional governor of the province, but he denied emphatically, believing that he had participated in the revolution to end an illegal government, not to install another one. Before the insistence of his fellow revolutionaries, he told them, "Neither provisional, nor definitive"

After a crisis in the ministry that led to the resignation of several ministers, on 3 July 1893, Luis Sáenz Peña called on Aristóbulo del Valle, who had been retired from politics since the fracture of the Civic Union, to reorganize it. Del Valle first attempted to invite the UCR Committee to participate in the new ministry, to no avail. He then attempted to call on a number of radical figures to join some of the ministries, but they all forcefully rejected the offer. He came up with a plan to disarm the paramilitary forces that existed in several provinces that some governors were using to retain their power in their provinces. He also asked Congress to use federal intervention to replace the governors of Buenos Aires, Santa Fe, and San Luis, which were the provinces mostly controlled by the oligarchy. Given his proximity to the government, del Valle could have staged a coup d'état, as Alem had asked him to, but his legal convictions stopped him from taking action even when it would mean the failure of the revolution. On 8 August, a railway formation left from Temperley to take La Plata, the capital of the Province of Buenos Aires. Colonel Martín Yrigoyen, Hipólito's brother, led 3,500 civilians who after some fighting overthrew Governor Carlos Costa and took the city of La Plata. Martín and Hipólito's forces combined, and around 4,500 people marched between 13th and 44th street. The Yrigoyen brothers marched to the front of the revolutionary troop to an ovation from the people of La Plata. They decided to use the hippodrome near the train station as an encampment, bringing to an end the peaceful capture of La Plata. That same day, the Provincial Committee met in Lomas de Zamora to elect a provisional governor, Juan Carlos Begrano, who chose Marcelo T. de Alvear as his Minister of Public Works. The provisional government would only last nine days. When the national government sent troops to intervene, Belgrano did not resist and turned his power over to Eduardo Olivera. The national government designated Manuel Quintana as Minister of the Interior, By October, the revolution had been totally defeated. Yrigoyen was advised that he was to be arrested and when he left his house in the early morning, he was detained by the police force. This was the first time in his life that he was arrested. He was transferred to an old war boat and then to a pontoon that was holding several radical prisoners, where they suffered nausea from the poor hygienic conditions. Soon after, they were sent to Montevideo, Uruguay, the only foreign land to which Yrigoyen ever travelled, where they remained until December. He returned to Uruguay many years later after being overthrown. It was just prior to this revolution that Yrigoyen met Alvear, more specifically when there was an opening for Chief of Police of the city of Buenos Aires. Artistóbulo del Valle proposed a relative of Alem, who had been commissioner. This is how he made contact with Alvear and other civic figures such as Le Breton, Apellániz, and Senillosa. Alvear and Yrigoyen would see each other at the Paris Café and at committee meetings. He would always hold a special appreciation for Alvear, even in the later years of the caudillo's life, after the radical leaders had come into conflict with each other. As an anecdote about the two leaders, it can be mentioned that in 1897, Lisandro de la Torre challenged Yrigoyen to a fencing duel. Alvear had a few days to teach his friend the basics of fencing, since Yrigoyen had no knowledge of fencing and de la Torre was an expert. The duel took place on 6 September and Yrigoyen was able to achieve several touches on de la Torre's face and won the duel. During his presidency, he would continue to practice fencing, a pastime that he never gave up, even in his 70s. In 1897, he joined the Jockey Club and went several times, and although he never set foot in the institution after 1900, he continued to be a member until his death. On 1 July 1896, Leandro Alem committed suicide in the middle of the street. Aristóbulo del Valle had died prematurely in January of that year, leaving the leadership of the party to Yrigoyen. However, on the night of Alem's wake, he announced that the loss of his uncle was too grave to be able to lead the party, and he asked those present to return to their provinces of origin until further notice. When the National Convention of the UCR issued the so called "parallel policy" on 6 September 1897, to hold elections with the mitristas, after a meeting UCR Provincial Committee meeting 29 September at Alvear's house in which they voted to dissolve the committee in order to defeat the bernardistas, radicalism would enter a state of disorganization until the party's reorganization in 1904. This was a total contradiction of the pact with the mitristas that the president of the National Committee, Bernardo de Iriogyen, had signed as a tactic to fight against Julio A. Roca during his second presidency in 1898.

1905 жылғы революция

1905 жылдың ақпан айының басында жаңа радикалды революцияның басталатынына қатысты бірнеше белгілер пайда болды, ал қаңтар айының соңында революционерлер бүлік көтерілісін бастау үшін елдің түкпір-түкпіріне аттанды. Бірақ үкімет пен полиция оларға қарсы құрылыс жоспарланып жатқанына күдік келтірді, сол себепті бірнеше ғимаратқа шабуыл жасап, қару қолданған азаматтарды тұтқындады. Қайғыға толы генерал Смит, Армия Бас штабының бастығы, өз бөлімшесін нығайту және қаланың қару-жарақ қоймасын қорғау үшін қару-жарақ қоймасына бағыт алды. Күні түскенде сағат 4-те 33 қарусыз революционер кіріп келді және Мартин Иригоенді сұрағанда тұтқындалды. Революционерлердің қару-жарақ қоймасын басып алуға сәттілік болмауы революцияға деген үмітті азайтты, себебі жоспарда азаматтарды қару-жарақ қоймасынан қаруландыру көзделген еді. Сағат 3:45-те президент Мануэль Кинтана губернатор сарайында кабинетінің шұғыл отырысын шақырып, елдің барлық аймағында төтенше жағдай режимін жариялады. Бахия-Бланка, Мендоса, Кордоба және Росариода сәтті көтерілістер орын алды, бірақ астана үкімет бақылауында қалды. Мендосада губернатор қызметінен алынып, Революциялық Кеңестің төрағасы Хосе Нестор Ленсинас уақытша губернатор болып тағайындалды. Кордобада вице-президент Хосе Фигероа Алкорта, президент Роканың ұлы Хулио Аргентино Паскуаль Рока және Кордобада болған бірнеше үкімет басшылары бастаған жаяу әскерлер тобы болды. Дель Валье президент Роканы тұтқындауға тырысты, бірақ ол Сантьяго-дель-Эстероға қашып құтылды. Ла-Платада күдікті әрекеттер туралы әңгімелер тарады, бірақ онда революция болған жоқ. Бірнеше революциялық көшбасшылар Чилиге немесе Уругвайға қашып кетті, бірақ Дельфор Дель Валье сияқтылары елден кетуге тырысқанда тұтқындалды, ал кейбіреулері өздерін-өздері ұстап берді. Санта-Крус әскери кемесінде 70-ке жуық азамат тұтқындалды және нашар тұрмыс жағдайларындағы кішкентай бөлмелерге қамалды. 5 наурызда төтенше жағдай режимі 70 күнге ұзартылды, тұтқындар тез сотталып, сегіз жылға дейін түрме жазасына кесілді, ал 2 мамырда Патрия кемесімен Ушуаядағы түрмеге жіберілді. Иригоен көтерілістің соңғы апталарында өзінің кім екенін жасырып жүрді. Ақпан айының соңында ол Федералды сотқа баруға ниеттенгені жарияланды. 28 ақпанда оны күтіп тұрған үлкен көрермендер тобы мен полиция болды, бірақ ол келмеді, ал үкімет оны кінәсіз деп таныды. Иригоен өз иеліктерінің табысы арқасында эмиграциядағы көшбасшыларды қаржылық тұрғыдан қолдауға мүкіндік алды. Революция аяқталғаннан кейін бірнеше ай өткен соң, «Май қауымдастығы» атты қоғамдық ұйым құрылды, ол Уругвайдың Ұлттық партиясының қолдауымен рақымшылық қозғалысын бастады. Иригоен тұтқынға алынған революционерлерді босату мақсатымен қауымдастықты басқара бастады, бірақ бұл Кинтананың қаталдығына қарсы келді. Алайда, 1906 жылдың наурыз айында Кинтана қайтыс болды, ал Хосе Фигероа Алкорта бұрынғы президент Карлос Пелегрини ұсынған рақымшылық заңын қабылдаған модернисттік Ұлттық автономиялық партиясының (ПАН) президенті болды. Иригоен 1907 және 1908 жылдары президент Фигероа Алкортамен кездесіп, оны сыбайлас жемқорлықтан таза сайлау өткізуге көндіруге тырысты, бірақ көп жетістікке жете алмады. Иригоен 1909 жылғы Конвенттегі әңгімелерді жариялады. 1910 жылғы президенттік сайлауда модернисттік Ұлттық автономиялық партиясы Роке Саенс Пеньяны өзінің үміткері етіп сайлады. Саенс Пенья сайлау алаяқтығына соңғы нүкте қоятын сайлау жүйесін құруды жақтады, ол Иригоеннің ғана емес, сонымен қатар 30 жыл бұрын Иригоенмен бірге құрылған Республикалық партияның негізін қалаушысы болды.

There were several signs in early February 1905 that a new radical revolution was coming, and in late January, the revolutionaries left for their destinations throughout the country to begin their revolt. However, both the government and the police suspected that there were plans of a conspiracy against them and so they broke into several buildings and arrested civilians who resorted to their weapons. Alarmed, General Smith, the Army Chief of Staff, headed to the armory to fortify his unit and defend the city's arsenal. Thirty three unarmed revolutionaries entered at 4 a. m. and were arrested when they asked for Martín Yrigoyen. The revolutionaries' failure to capture the arsenal reduced hope for the revolution, as the plan had been to arm civilians with weapons from the arsenal. At 3:45, President Manuel Quintana arrived at the Governor's Palace to convene an emergency meeting of his cabinet and declared a state of siege throughout the country. Successful uprisings took place in Bahía Blanca, Mendoza, Córdoba and Rosario, but the capital was kept under the government's control. In Mendoza, the governor was deposed and José Néstor Lencinas, the head of the Revolutionary Junta, took the command of provisional governor. In Córdoba, an infantry led by Delfor Del Valle Vice President José Figueroa Alcorta, President Roca's son Julio Argentino Pascual Roca, and several government leaders who happened to be in Córdoba. Del Valle attempted to capture President Roca, but he managed to escape to Santiago del Estero. In La Plata, there were rumors of suspected movements, but no revolution happensd there. Several revolutionary leaders escaped to Chile or Uruguay, but some, such as Delfor Del Valle, were captured when they tried to leave the country, and others turned themselves in. Some 70 civil prisoners were held on the naval ship Santa Cruz and confined into small spaces with poor living conditions. On 5 March, the state of siege was extended for 70 days, and the prisoners were quickly tried with punishments of up to eight years in prison, and on 2 May, they were sent on the Patria to a prison in Ushuaia. Yrigoyen had maintained his anonymity during the last few weeks of the uprising. It was announced that at the end of February, he would appear at the Federal Court. On 28 February, there was a large crowd and significant police presence waiting for him, but he did not appear, and the government ended up exonerating him. Yrigoyen was able to support the leaders financially in exile because of the success of his estancias. A few months after the revolution ended, a civic association appeared, the Association of May, which started a pro amnesty movement supported by the National Party of Uruguay. Yrigoyen began to run the association to gain freedom for the imprisoned revolutionaries, but that clashed with Quintana's inflexibility. However, Quintana died in March 1906, and José Figueroa Alcorta became president from the modernist National Autonomist Party (PAN), which passed a law of amnesty proposed by former President Carlos Pellegrini among others. Yrigoyen met with President Figueroa Alcorta in 1907 and 1908 to try to convince him to call for corruption free elections, but he found little success. Yrigoyen revealed the conversations in the Convention of 1909. In the 1910 presidential elections, the modernist National Autonomist Party elected Roque Sáenz Peña as its candidate. Sáenz Peña was for establishing an election system that would put an end to electoral fraud, and he was not only a friend of Yrigoyen but also had cofounded the defunct Republican Party with Yrigoyen 30 years before.

Сайлау реформасының жолы

Ұзаққа созылған саяси өзгеріс Роке Саенс Пеньяның, Ұлттық автономистік партияның ішкі қарсыласының президенттікке келуімен басталды. Ол үкіметтік басқаруын барлық азаматтар үшін құпия, жалпы және міндетті сайлауды қамтамасыз ететін заңды қабылдауға жұмылдырды. Толық демократияға қарсы болған консерваторлардың қарсылығын жеңгеннен кейін, оның жоспары Саенс Пенья заңы деп аталды. Сайлау құқығы мәселесі үш заңда қарастырылды: 1902 жылғы 29 желтоқсандағы №4161 заң, ол Социалистік партияның алғашқы өкілдігіне мүмкіндік берді; 1905 жылғы 24 шілдедегі №4578 заң, сол жылғы төңкерісті басып тастауға бағытталған; және 1912 жылғы 10 ақпанда қабылданған әйгілі Саенс Пенья заңы №8871. Президент Саенс Пеньяның халық талаптарына назар аударуы ерекше, өйткені ол консерваторлардың үстемдігіне ауыр соққы екенін білді. Алайда, жаңа заң тек ұлттық лауазымдарға – президент, вице-президент, ұлттық депутаттар мен ұлттық сенаторларға сайлауға ғана қатысты екенін атап өткен жөн. Қалған сайлаулар әр провинцияның заңдарына сәйкес өткізіле берді. Бірақ 1912 жылы Санта-Фе губернаторы федералдық араласу арқылы ауыстырылды, ал жаңа губернатор провинциялық губернатор мен провинциялық заң шығарушы органға жаңа сайлау реформасына сәйкес сайлау ұйымдастырды. Радикалды азаматтық одақ сайлауға қатысуға шешім қабылдады және жеңіске жетіп, Мануэль Менчаканы билікке әкелді, ол жасырын сайлауда сайланған алғашқы аргентиналық губернатор болды. 1916 жылдың наурыз айының басында Радикалды азаматтық одақтың ұлттық комитеті 20 наурызда Каса-Суизада 138 делегат қатысатын конвенция шақыру үшін жиналды. Сессияда комитет делегаттардан тұратын комиссияны тағайындады: Висенте Галло, Хосе Камило Крото, Пелажио Луна, Хосе Саравия және Исаия Амадо. Сонымен қатар, ол президент Викторино де ла Плазамен кездесу үшін Еудоро Варгас Гомес, Крото, Луна және Марсело Т. де Альвеардан тұратын тағы бір комиссияны тағайындады. Келесі күні бірінші комиссия Конституцияны жылдар бойына сақталған институционалдық тәртіпсіздіктен кейін күшке енгізу туралы талқылауда болғанда, президент Де Ла Плазамен кездескен екінші комиссия жігерлендіретін жаңалықтармен оралмады. Бұл делегаттардың пікірлерін бөліп, оларды 22 наурызда Онрубия театрында жалғасатын сессияны тоқтатуға мәжбүр етті, онда олар президенттікке және вице-президенттікке үміткерлерін де таңдауы керек еді. Таңертеңгі сағат сегізде театр халықпен толы болды, өйткені Иригоен бірауыздан жеңіске жететіні белгілі болғанмен, делегаттар оның кандидатураны қабылдамайтынын білді. Вице-президенттікке қатысты «көк» топ талаптар қойды, соңында Ла Риохадан келген Пелажио Луна вице-президенттікке кандидат болып тағайындалды. Сағат 10:30-да дауыс беру басталды: Иригоен 150 дауыс алды, Леопольдо Метоға екі, Алвеарға, Кротоға және Галлоға бір-бірден дауыс берілді. Кротто өзіне берілген дауысты қабылдамады, тек Иригоен ғана үміткер бола алады деген ұстанымын сақтады. Кешкі сағат 6:30-да Иригоен келісім берді. Бұл жаңалық Бразилия даңғылындағы 1039 үйдің алдында мерекелік шараларға себеп болды. Бұл оқиғалардың бірінші толық демократиялық үкімет Хуан Доминго Перонның 1951 жылғы екінші президенттігі болғанын, онда әйелдер өздерінің сайлау құқығын пайдалана алды және сайлауға қатыса алды. Заңның алғашқы әсері реформаторлар үшін күтпегендей болды: радикалдар мен социалистер елдің барлық бұрыштарында пайда болды, Буэнос-Айрес провинциясын қоспағанда, ол дәстүрлі саяси аппараттың қатаң бақылауында болды. Ескі режимді басқарған провинциялық партиялар жаңа консервативті саяси күш құруға тырысқанда сәтсіз болды. Иполито Иригоен – Пелажио Луна тікелей дауыс беруде Консервативтік партияның (Анхель Рохас – Хуан Эухенио Серу) тікелей дауыс беруде 339 332 дауысқа (Консервативтік партияның 153 406 дауысына қарсы) жеңіске жетті. Олар сондай-ақ 152 дауыспен сайлаушылар алқасында жеңіске жетті. Конгресс депутаттар палатасында 45 радикалдан және 75 оппоненттен тұрды; Сенатта тек 4 радикал және 26 оппонент болды. Жалпы он бір провинция бұрынғы режимнің мүшелерімен әлі де өкілдік етіліп тұрды. Заң шығарушы Ассамблея алдында ант бергеннен кейін жаңа президентті сөзбе-сөз Каса Росадаға алып барды, онда ешқандай қауіпсіздік шаралары қарастырылмаған. Радикализмнің жеңіске жетуі үшін он үш сайлаушы қажет болған кезде консерваторлар партия билігімен келіспейтін сайлаушыларды көндіру үшін Санта-Феге барды. Иригоен бұл туралы сұралғанда, «Біздің принциптерімізден бас тартпасақ, мың сайлауды жоғалтуға дайынбыз» деген атақты цитата айтты. Испанияның Аргентинадағы елшісі осы оқиғаға ел атынан қатысып, La Época газетіне мынадай жазба қалдырды: «Менің дипломатиялық мансабатымда мен Еуропаның әртүрлі сарайларындағы атақты мерекелерге қатыстым; Франция президентінің және Англия королінің таққа отыруына куә болдым; мен саны мен құштарлығымен ерекше көзге түскен халықтық көріністерді көрдім. Бірақ мен мемлекет басшысының өз халқының құшағына лақтырылып, қуанған халықпен алға-артқа итеріліп, оның Отанының бірінші мандатына жоғары таққа көтерілгенімен салыстыратын ештеңе есімде жоқ. Бірақ бұл барлығының үлкен алаңның шынайылығына, қуанышпен толқыған адам теңізіне, халқына жан-жүрегімен берілген президентке, күзетшілерсіз, армиясыз, полициясыз қарағанда бәрі де сөндіріледі». Иригоен сол кезде президент Фигероа Алкортаға Лига губернаторлары құрылғаннан бері алаяқтық әлі де жүріп тұрған он төрт федералдық штатқа араласуға кеңес берді, оның негізгі ұстаздары Мигель Анхель Хуарес Сельман және Хулио Аргентино Рока болды. «Азаматтық гигиена» деп аталған федералдық араласулар заң шығарушы жиынның демалыс уақытында атқарушы билік тарапынан баяу жүзеге асырылды. Радикалдар билікке заңды түрде келген провинцияларды қоспағанда, қалғандары араласу арқылы билікке келді. Араласудың мақсаты заңды сайлауларды шақыру және жеңімпаздардың жаңа губернаторлар болуы болды. Көптеген аудандарда радикализм жеңіске жетті, бірақ Корриентес және Сан-Луис сияқты провинцияларда консерваторлар жеңіске жетті, және осы жағдайларда халықтың шешімі құрметтелді. Сонымен қатар, Санта-Фе, Буэнос-Айрес немесе Хухуй провинцияларында араласу болған жоқ. Сайлаудағы жеңіс бұрын мемлекеттік қызметтен шеттетілген үлкен әлеуметтік топтың алғаш рет түрлі мемлекеттік функцияларды атқара бастағанын білдірді. Бұл үлкен экономикалық ресурстары жоқ және жоғарғы таптармен байланысы жоқ орта тап болды. «Атасы жоқ» мемлекеттік қызметкерлердің болуы консервативті баспасөзде көптеген сатиралардың нысаны болды. Өкіметінің алғашқы жылдарында Иригоен Конгреске жіберген көптеген бастамалары консервативті көпшілік салдарынан сәтсіз аяқталғандықтан жарлықтар арқылы басшылық етті. Конгрестегі азшылыққа қарамастан, Иригоен консервативті партиялармен, Сенатты басқаратын дәстүрлі партиялармен де, сондай-ақ құпия дауыс беруден пайда болған жаңа халықтық партиялармен – Социалистік партиямен және Демократиялық прогрессивті партиямен де диалог пен келіссөздерге бейімділік танытты. Ол радикализмді «Аргентинаны азат етуге» арналған «кешірім діні» ретінде дамытты, ол саясаткер ретінде емес, «апостол» ретінде қарастырылды және Радикалды азаматтық одақ партия емес, «өз Отаны» деп сенді.

The long postponed political change began its process with the arrival to the presidency of Roque Sáenz Peña, an internal opponent of the National Autonomist Party. He focused all of his governmental management into passing a law to guarantee secret, universal, and mandatory elections for all citizens. After overcoming resistance from the conservatives, who were opposed to the exercise of total democracy, his plan became the so called Sáenz Peña Law. The issue of suffrage was dealt with in three laws: Law Nº 4161, on 29 December 1902, which made possible the first representation of the Socialist Party; Law Nº 4578, on 24 July 1905, intended to calm that year's revolution; and Nº 8871, the famous Sáenz Peña Law, passed on 10 February 1912. While this was predictable, the attitude of President Sáenz Peña is notable for attending to the demands of the people, knowing that it would gravely affect the dominance of the conservatives. It is worth mentioning, however, that the new law applied only to elections for national offices: president, vice president, national deputies, and national senators. The rest of the elections would continue to be held according to the laws in each province. However, the governor of Santa Fe was replaced in 1912 by federal intervention, and the new governor organized elections for provincial governor and the provincial legislature in accord with the new electoral reform. The Radical Civic Union decided to participate and won the election, bringing to power Manuel Menchaca, the first Argentine governor to be elected in secret elections. In early March 1916, the National Committee of the Radical Civic Union met to call a Convention, which would take place on 20 March at the Casa Suiza, with the attendance of 138 delegates. At the session, the committee designated a commission made up of delegates Vicente Gallo, José Camilo Crotto, Pelagio Luna, José Saravia, and Isaías Amado. At the same time, it named another commission, made up of Eudoro Vargas Gómez, Crotto, Luna, and Marcelo T. de Alvear, tasked with meeting with President Victorino de la Plaza with the goal of demanding a clean and free election. The following day, while the first commission was debating over whether to put the Constitution into effect after years of institutional disorder, the second commission that met with President De La Plaza did not return with encouraging news. That divided the opinions of the delegates, leading them to suspend the session to be continued on 22 March at Onrubia Theater, where they would also have to choose their candidates for president and vice president. Starting at eight in the morning, the theater was packed with people and taken over by nerves because although it was known that Yrigoyen would win unanimously, the delegates knew that he would not accept the candidacy. In regards to the vice presidency, there were demands by the "blue" group to be on the ticket, and finally, Pelagio Luna, from La Rioja, was designated the vice presidential candidate. At 10:30 am, the voting began: Yrigoyen received 150 votes, with two for Leopoldo Meto and one each for Alvear, Crotto, and Gallo. Crotto rejected the vote that he was given, standing by his position that only Yrigoyen could be the candidate. At 6:30 pm, Yrigoyen accepted. The news prompted a celebration in front of the house on Avenida Brasil 1039. with the clarification that the first completely democratic government was the second presidency of Juan Domingo Perón in 1951, when women were able to exercise their right to vote and be voted for. The first effects of the law were unexpected for the reformers: radicals and socialists turned out in almost every corner of the country, with the exception of the Province of Buenos Aires, which was fervently controlled by the traditional political apparatus. The provincial parties that controlled the old regime failed in their attempt to form a new conservative political force. The Hipólito Yrigoyen–Pelagio Luna ticket prevailed over the Conservative Party ticket (Ángel Rojas–Juan Eugenio Serú) in the popular vote with 339,332 votes, versus 153,406 votes for the Conservative Party. They also won in the Electoral College with 152 votes. The Congress was composed of 45 radicals and 75 opponents in the Chamber of Deputies; in the Senate there were only 4 radicals and 26 opponents. A total of eleven provinces were still being represented by members of the previous regime. After swearing in before the Legislative Assembly, the new president was literally carried by a deluge of people to the Casa Rosada, without any kind of security detail. When thirteen electors were needed for radicalism to triumph, the conservatives went to Santa Fe to try to persuade electors who were enemies with the party's authorities. When Yrigoyen was asked about this, he said the famous quote, "Let one thousand elections be lost before we sacrifice our principles." The Spanish Ambassador to Argentina attended the event on behalf of his country and wrote the following for the newspaper La Época:In my diplomatic career I have attended famous celebrations in different European courts; I have been present for the ascent of a President of France and a King of England; I have seen popular spectacles extraordinary in number and enthusiasm. But I cannot remember anything comparable to the incredible scene of a Head of State thrown into the arms of his people, carried back and forth by the electrified crowd, to the high seat of honor of the first mandate of his homeland ( ). But all that pales in comparison to the reality of the immense plaza, of the human ocean mad with joy, of the president dedicated to his people with his heart and soul, without guards, without an army, without police. Yrigoyen had suggested to President Figueroa Alcorta at the time to intervene in fourteen federal states where fraud was still in practice, and had been since the creation of the League of Governors, from which his primary mentors Miguel Ángel Juárez Celman and Julio Argentino Roca came. The federal interventions, called for "civic hygiene", were carried out slowly by the executive branch in times of legislative recess. With the exception of the provinces governed by radicals who had come into power legitimately, the rest were put into power through intervention. The intervention's goal was to call for legal elections and for the winners to become the new governor. In many districts, radicalism won, although in provinces such as Corrientes and San Luis, the conservatives prevailed, and in those cases the popular decision was respected. Additionally, were no interventions in the provinces of Santa Fe, Buenos, Aires, or Jujuy. The electoral victory meant that, for the first time, a large social class that had until then been excluded from public office was running different state functions. This was the middle class, without great economic resources, nor connections to the upper classes. The presence of "nameless" civil servants was a subject of much satire in the conservative press. During the first years of his government, Yrigoyen led through decrees, since many of the initiatives he sent to Congress failed due to the conservative majority that still prevailed. Despite the congressional minority, Yrigioyen maintained an attitude inclined towards dialogue and negotiation, not only with the traditional conservative parties that controlled the Senate, but also with the new popular parties that had gained prominence from the secret vote: the Socialist Party and the Democratic Progressive Party. He developed radicalism as a "religion of redemption" for the "liberation of Argentina", he was not seen as a politician but as an "apostle", and he believed that the Radical Civic Union was not a party but rather "a motherland itself":

1918 және 1920 жылғы заң шығарушы сайлаулар

1918 жылы UCR 367 263 дауыс алды, ал 1920 жылы партия 338 723 дауыс алды. UCR ұлттық заң шығару органында көптеген орындар жеңіп алса да, Сенаттың конституциялық құрамының жайпақ болуы салдарынан жоғарғы палата сайлаушылардың пікірін толыққанды білдірмеді. 1919 жылы Пелажио Лунаның қайтысы заң шығарушы органға елеулі әсер етті, сондай-ақ көптеген радикалды сенаторлардың Иригоен үкіметімен келіспеуі Иригоеннің Сенаттағы бірнеше ұсыныстарын қабылдаудан тоқтатып тартты.

Бірінші президенттік, 1916-1922

Иригоен ұлттық идеологияны қолдаған елдің тұңғыш президенті болды, ол елдің өз валютасы мен несиелерін басқаруға, ең бастысы, оның көліктерін, энергетикалық желілерін және мұнайды пайдалануды бақылауға тиіс екендігіне сенді. Осы мақсатта ол сыртқы сауданы ұлттықтандыру үшін Орталық банк құру жоспарларын жасады, YPF энергетикалық компаниясын құрды және елдің темір жолдарын басқаратын шетелдік кәсіпорындардың концессияларын бақылады. Радикализм тарихшысы Габриэль дель Мазо Иригоеннің билігі оның "Мұнай және жер жоспары" арқылы сипатталды дейді. Еліміздің ішкі активтерін қорғауға қоса, Иригоен елде белсенділік танытқан ірі шетелдік экономикалық топтардың экспансионизмін ұстап тұруға қабілетті болды. Латын Америкасындағы АҚШ-тың агрессивті интервенциялық саясатына қарсы тұрып, ол интервенциялық емес принциптерін қорғады, тіпті бір жағдайда Аргентинаның әскери кемелеріне 1916 жылғы оккупациядан кейін аралда өздерінің туы көтерілген АҚШ-тың емес, Доминикан Республикасының туы көтерілсін деп бұйырды. Темір жолдарға қатысты, Иригоен темір жолдарды британдықтардың қолына қатаң бақылауға алды, әсіресе тарифтер мен капитал шоттарын бекітуге қатысты. Ол сондай-ақ елдің солтүстік-батысы мен оңтүстік-батысынан Перу, Чили және Боливияға жету үшін жүктерді тасымалдауды жеңілдету үшін Тынық мұхитына жету жолын іздеген Мемлекеттік темір жолды да алға тартты. Иригоеннің бірінші президенттігі кезінде де әртүрлі реформалар жүргізілді. 1918 жылы үй тапсырмасының шарттарын белгілейтін заң қабылданды, онда "осы жұмыс үшін ең төменгі жалақыны жұмыс берушілер мен қызметкерлердің аралас комитеттері белгілейді" деп көрсетілген. 1919 жылы заң бойынша жұмысшылардың үйлерін арзан бағамен салуға мүмкіндік берілді, ал 1921 жылы заң бойынша жалға берілетін тұрғын үйдің ең жоғары мөлшерін көтеру жалға берілетін тұрғын үйдің бағасының жоғарылауына қарсы тұру үшін белгіленген. 1917 жылғы қожалық заңына сәйкес алыс солтүстік пен алыс оңтүстік аймақта 500 акр жер берілді, ал 1919 жылдан бастап Ұлттық ипотекалық банкке жерсіз шаруаларға ауылдық жерлерді сатып алу үшін қаражат беруге рұқсат етілді. 1921 жылы "жалдау шарттарының құқықтары мен шектеулері мен еңбек жағдайларын анықтайтын" жалдаушы заң қабылданды. 1919 жылы теміржолшылардың зейнетақы жоспары өзгертілді, ал 1921 жылы "теміржолшыларға үй салу үшін қор құру және осылайша арзан тұрғын үйдің жетіспеушілігін жеңілдетуге көмектесті". 1921 жылғы заңға сәйкес ақ немесе сары фосфор құрамында от жағу құралдарын өндіруге, сатуға немесе импорттауға тыйым салынған. Сауатсыздықпен күресу барысында 3000-нан астам жаңа мектеп құрылды, ал үкімет мемлекеттік теміржол қызметкерлері үшін кең ауқымды тұтыну кооперативін құруға көмектесті. Әйелдер мен балалардың еңбегіне қатысты президенттік жарлыққа қол қойылды. Осы жарлыққа сәйкес, "дүкендердегі, қоймалардағы, киім-кешек залдарындағы және басқа да сауда орындарындағы әрбір залда жұмыс істейтін әйелдердің үштен екісіне тең орындықтар болуы тиіс". 1921 жылы шетелдік корпорацияларға тиесілі түрлі коммуналдық қызметтерде жұмыс істейтін және ауруханалар мен емханаларда жұмыс істейтін қызметкерлерге қарттық, мүгедектік пен асыраушы зейнетақысын төлеу үшін қор құрылды. Халықтың денсаулығын сақтау бойынша түрлі бастамалар жасалды. Мысалы, 1919 жылы 21 қазандағы 10 998 заң бойынша, Ұлттық санитарлық жұмыстар кеңесіне Республиканың 8000-нан астам тұрғыны бар барлық қалаларында су және кәріз жүйелерін салуға рұқсат берілді. 1921 жылғы президенттік хабарға сәйкес "Әкімшілік билік әлеуметтік көмек қызметтерін дамытуға үлкен қамқорлық жасады, өйткені олардың халықтың қажеттіліктеріне сәйкес келуін үнемі қалайды. Қолда бар шектеулі құралдар шегінде оның әрекеті тез болды, мұқтаждарды зардап шеккен ауруларды азайтуға ұмтылды, кейбір жағдайларда сұралған көмекпен қатар, халыққа көмек көрсетудің басқа тәсілдеріне қол жеткізіп, ауруханалық мекемелердің тұрақты жұмыс істеу үшін қажетті элементтермен қамтамасыз етілуін кеңейтті".

Yrigoyen was the nation's first president to sustain a nationalist ideology, convinced that the country had to manage its own currency and credit, and most of all, control over its transports, energy networks, and petroleum exploitation. To this end, he designed the plans for a Central Bank in order to nationalize foreign trade, founded the energy company YPF, and placed controls on the concessions of the foreign businesses that managed the country's railroads. Gabriel del Mazo, historian of radicalism, says that Yrigoyen's government was characterized by his "Petroleum and Land Plan". In addition to the defense of domestic assets, Yrigoyen was able to contain the expansionism of the large foreign economic groups that were active in the country. Facing the aggressive interventionist policy of the United States in Latin America, he defended his non interventionist principles, going as far as ordering Argentina's war boats in one case to wave the flag of the Dominican Republic rather than that of the U. S., who had hoisted theirs on the island after the 1916 occupation. As far as the railroads were concerned, Yrigoyen placed rigorous controls on the railways in British hands, especially in regards to tariffs and fixation of capital accounts. He also promoted State Railways, looking for a way to reach the Pacific Ocean to facilitate transport of goods from the northwest and southwest of the country to reach Perú, Chile, and Bolivia. Various reforms were also enacted during Yrigoyen's first presidency. In 1918 a law was enacted fixing the conditions of homework, providing "that a minimum wage for such work shall be fixed by mixed committees of employers and employees." A law was passed in 1919 providing the building of workers' houses at reasonable prices, while in 1921 a maximum increase in rent was fixed by law as a means of tackling an exorbitant rise in rents. A 1917 homestead law provided for grants of 500 acres of public land in the far north and far south, while from 1919 the National Mortgage Bank was permitted to make funds available for landless farmers to purchase rural property. In 1921 a tenant rental law was passed "spelling out rights and limitations of rental contracts and working conditions." In 1919 a railroad worker pension plan was amended, and was further amended in 1921 "to create a fund to build houses for railroaders and in that way helped to alleviate the decided shortage of decent affordable housing." A law of 1921 prohibited the manufacture, sale or importation of matches containing white or yellow phosphorus. More than 3,000 new schools were founded while illiteracy was combated, and the government helped set up an extensive consumer cooperative for employees of the state railways. A presidential decree was signed concerning the work of women and children. In accordance with this decree, "every hall in stores, warehouses, millinery and other commercial establishments must have chairs, provided with backs, equal in number to two thirds of the female workers employed." In 1921 a fund was established for old age, disability and survivors' pensions for personnel working at various public utilities owned by foreign corporations, along with those working in hospitals and clinics. Various public health initiatives were carried out For instance, Law 10,998 of October 21, 1919, authorised the Board of Sanitary Works of the Nation to construct water works and sewage systems in all towns of the Republic with over 8,000 inhabitants. According to a presidential message from 1921 "The Executive Power has dedicated its greatest care to the development of social assistance services, being its constant desire that they correspond to the needs of the population. Within the limited means available to it, its action has been rapid, tending to reduce the ills that afflict the needy, concurring in some cases with the requested aid, reaching out to other means of aid to the populations and expanding the capacity of the hospital establishments with the essential elements for their regular operation."

Экономикалық саясат

Аргентинаның "радикалды республика" (1916–1930) деп аталатын кезеңдегі 8,1%-дық орташа жылдық өсіммен болған экономикалық кеңеюі бүгінге дейін ел тарихындағы ең ірі экономикалық өсім кезеңдерінің бірі болып саналады. Дегенмен, Иригойен Бірінші дүниежүзілік соғыстан туындаған мәселелерге тап болды. Оның саясаты бейтараптықты сақтау болды, экономикалық тұрғыда бұл оның дәстүрлі одақтастары мен клиенттерін жабдықтауды жалғастыруды білдірді. Соғысқа қатысушы елдер арзан тауарларға, мысалы, жамылғылар мен консервіленген етке сұраныс жасады, олардың экспорты 1914 және 1920 жылдар аралығында үш есеге өсті. Бұл жүгері мен салқындатылған ет экспортымен (консервіленген етке қарағанда сапасы жоғары) салыстырғанда мардымсыз еді. Соғысқа қатысушы елдер өз ресурстарын соғыс өнеркәсібіне жұмсағандықтан, Еуропадан дайын өнімдерді импорттау тоқтады. Бұл бұрын импортталатын өнімдерді өндіруге жаңа өнеркәсіптердің пайда болуына әкелді. 1914 және 1921 жылдар аралығында Англия мен басқа да еуропалық елдер Аргентинаға ештеңе ұсына алмағандықтан, Америка Құрама Штаттарымен сауда өсті. Бұл аргентиналық валютаның алтын стандартын сақтауына мүмкіндік берді. Париж бен Лондоннан елге 14 миллион песо алтын қайта оралды, онда аргентиналық экспорттаушылардың атынан еуропалық саудагерлер сақтап тұрған. Осының нәтижесінде Аргентина песосы Иригойеннің бірінші үкіметінің соңына қарай 80% алтын стандартына жетті. Үкімет 1917 жылы экономика мен ұлттық қаржыны реттеу мақсатында Республика банкін құруға тырысты, бірақ бұл жоба сәтті болмады. Бес жыл ішінде үкімет қарыздық құралдар шығармады, ал сыртқы қарыз 225 миллион песоға дейін төмендетілді, бұл мемлекеттік шығыстарды азайту үшін көптеген мемлекеттік лауазымдардың бос қалдырылуына себеп болды. Конгресс табысқа салық салуды қабылдамады, бірақ 1919 жылы үкімет осы мәселені көтерді. Сол жылы Конгресс жұмыс дауларындағы келісім және төрелік туралы ережелерді қабылдады, Ұлттық еңбек министрлігінің төрағасы басқаратын және тараптардың өкілдерінен тұратын комиссия құрды, олар жұмыс берушілер мен жұмыскерлер үшін тиімді келісімге келуге тиіс болды. Сондай-ақ 1919 жылы Конгресске өндірісте және йерба-мате өндірісіндегі еңбекті реттеу туралы заң ұсынылды, онда жұмысшылардың жағдайлары адамгершілікке жатпайды деп айтылды. Бұл заң, № 11.728, келесі радикалдық үкімет кезінде 1925 жылы қабылданды, бірақ Конгресс талабы бойынша Марсело Т. де Альвеар оны ветолады. Халықаралық нарықтағы бағалар 1914 жылдан бастап бірте-бірте төмендеді, ал Аргентина импорттаған дайын өнімдердің бағасы астық бағасына қатысты өсті. Бұл экономикалық дағдарысқа айналған және ақырында 1929 жылы әлемдік экономикалық дағдарысқа әкелген қиын жағдайды тудырды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде құрылған, бірақ содан кейін қысқартылған даму деңгейі төмен өнеркәсіп, барлық ресурстарын кедендік баждардан алатын экономикалық ұйым және теріс сальдосы бар бюджет, басқалармен қатар, 1916 жылдан 1930 жылға дейінгі радикалдық кезеңде Аргентина экономикасын сипаттайды.

The economic expansion that Argentina experienced during the period known as the "radical republic" (1916–1930), with an average annual expansion of 8.1%, is still today one of the greatest periods of economic growth in the history of the country. However, Yrigoyen had to confront problems arising from World War I. His policy was maintaining neutrality, which meant in economic terms continuing supply to its traditional allies and customers. The nations at war demanded cheap supplies, such as blankets and canned meat, which saw their exports triple between 1914 and 1920. This was nothing compared to the exports of corn and refrigerated meat (which was of higher quality than the canned meat). In turn, the import of manufactured goods from Europe stopped as the warring nations focused their resources on war industry. This caused industries to emerge to produce the products that were previously being imported. Between 1914 and 1921, commerce grew with the United States, as England and other European nations had nothing to offer Argentina. This allowed the Argentine currency to maintain a gold standard. Fourteen million pesos in gold came back into the country from Paris and London, where it had been deposited by European merchants in the name of Argentine exporters. Thanks to this, the Argentine peso reached an 80% gold standard by the end of Yriogyen's first government. The government attempted, to no avail, to create the Bank of the Republic in 1917, a financial entity whose objective would be to regulate the economy and national finances. In a five year period, it did not issue debt instruments, and external debt was reduced to 225,000,000 pesos, the reason for which many public positions were left vacant to reduce public spending. Congress did not levy taxes on returns, though the administration requested this in 1919. In the same year, Congress passed regulations over conciliation and arbitration in workers' conflicts, establishing a junta presided over by the chair of the National Labor Department, and made up of a representative of each party in the conflict, to arrive at a viable understanding for workers and employers. Also in 1919, a law was brought to Congress regulating work in manufacturing and the production of yerba mate, citing that the conditions of the workers were inhumane. This law, Nº 11.728, was passed in the following radical administration in 1925, but it was vetoed by Marcelo T. de Alvear at the insistence of the Congress. The prices on the international market began to decline slowly starting 1914, while the prices of manufactured products that Argentina was importing began to climb in relation to the price of grains. This created an increasingly difficult situation that became an economic crisis, eventually resulting in a global economic crisis in 1929. An industry with little development, created during World War I but shrunk afterwards, an economic organization that obtained almost all its resources from customs duties, and a budget with a negative balance, among other things, characterized the Argentine economy during the radical period from 1916 to 1930.

Зорлық-зомбылық

Оның алғашқы президенттік кезеңінде жұмысшылар ереуілі Ла Форестраль қырғыны, Қайғылы апта және Патагониялық көтерілісшілерді жаншу сияқты оқиғаларда зорлықпен тоқтатылды. Еңбекке қарсы зорлық-зомбылыққа көбінесе «Аргентиналық патриоттық лига» жарымәскери ұлтшыл ұйымы көмектесті.

Екінші президенттік, 1928-1930

1928 жылы Альвьердің өкілеттігі біткен соң, Иригоен екінші рет үлкен басымдықпен президент болып сайланды. Сол жылдың желтоқсан айында АҚШ президенті болып сайланған Герберт Гувер Аргентинаға достық сапармен келді және президент Иригоенмен сауда және тариф саясаты мәселелері бойынша кездесті. Радикалды анархистер Гуверді өлтіруге тырысып, оның вагонына бомба қоюға әрекеттенді, бірақ бомбалаған адам жұмысын аяқтамай тұтқындалды. Президент Иригоен Гувер елден шыққанға дейін оның қауіпсіздігіне жеке кепілдік беру үшін оны бірге сүйемелдеді.

Ішкі саясат

Ішкі саясатта, Иригойеннің екінші президенттік мерзімінде қосымша реформалар енгізілді. 1929 жылдың 12 маусымында Иригойен ел бойынша бастауыш мектептер ашуға қаржы бөлуге рұқсат берді (Буэнос-Айрес, провинциялар және ұлттық аумақтарда бастауыш мектептер ашуға 4 514 470 песо). 1929 жылдың 29 тамызында қабылданған және 1930 жылдың 12 наурызынан күшіне енген заң барлық жалақылы қызметкерлер мен жұмысшылар үшін сегіз сағаттық жұмыс күні мен қырық сегіз сағаттық жұмыс аптасын белгіледі. 1929 жылдың 7 тамызында қабылданған қаулымен Ауыл шаруашылығы министрлігіне тіркелім қосылды, оның мақсаты, бір зерттеуде көрсетілгендей, "жер бағалары, маңызды нарықтар мен теміржол орталықтарынан қашықтық және ферма иелері мен жер сатып алуға ниеттенген адамдарға қызығушылық тудыратын басқа да деректер сияқты, ауыл шаруашылығы жерлері туралы ақпаратты жинау және тарату" болды.

Биліктен құлдырау

Ұлы депрессияның салдарынан Иригоеннің президенттігі оның үкіметіндегі кемшіліктерді пайдаланған қарсыластардың құйрық сөздерімен аяқталды. Армияның консервативті топтары режимді өзгерту үшін ашық түрде жоспар құрды, сондай-ақ Нью-Джерсидің Standard Oil сияқты американдық компаниялар президенттің Салта провинциясынан Боливияға мұнай контрабандасын тоқтату әрекеттеріне, сондай-ақ YPF-тің өміршеңдігіне қарсы болды. Жетпіс жастағы Иригоенге елдің нақты жағдайы туралы толық ақпарат жеткізілмеді, оның көмекшілері әлемдік депрессияның әсері туралы жаңалықтарды цензуралады. Осы жылдың 24 желтоқсанында ол қастандықтан құтылды. 1930 жылдың 6 қыркүйегінде генерал Хосе Феликс Урибуру бастаған әскери төңкеріспен Иригоен биліктен алынды. Бұл Аргентина конституциясы қабылданғаннан бергі алғашқы әскери төңкеріс болды. Төңкерістен кейін, Урибурудың уақытша үкіметі Иригоен кабинетінің қаржы министрі Энрике Перес Кольман, YPF-тің бұрынғы директоры генерал Москини, генерал Балдрих және бірнеше Иригоенші депутаттарды тұтқындады. Урибурудың жаңа үкіметі, құлатылған үкіметтің жақтастарының кек алу әрекеттері мен контрреволюциялық тактикасына қарсы тұру үшін қатаң шаралар қабылдады. Аталған Иригоенші тұлғалар кейін босатылды.

Кейінгі өмір және өлім

Биліктен құлатылғаннан кейін Иригоен үй қамауына алынып, бірнеше рет Мартин Гарсия аралына жер аударылды. Ол 1933 жылғы 3 шілдеде Буэнос-Айресте қайтыс болды және Ла Реколета зиратында жерленді.